سؤال:
ترامپ دیروز شنبه بهطور غافلگیرکنندهای در پستی در پلتفرم خود، Truth Social، اعلام کرد: («پس از یک شب طولانی از گفتگوها با میانجیگری ایالات متحده، خوشحالم که اعلام کنم هند و پاکستان بر سر یک آتشبس جامع و فوری توافق کردند.» او هر دو کشور را به خاطر «بهرهگیری از منطق سلیم و هوش سرشار» ستود... الجزیره، ۲۰۲۵/۵/۱۱). تنشها میان هند و پاکستان در پی حمله به گردشگران در دره بايساران در منطقه پاهالگام در جامو و کشمیر تحت اداره هند در تاریخ ۲۲ آوریل ۲۰۲۵ که منجر به کشته شدن ۲۵ هندی و یک نپالی شد، بالا گرفته بود. در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، هند به عنوان بخشی از یک سری اقدامات تنبیهی علیه پاکستان، تعلیق توافقنامه آبهای رود سند (امضا شده در سال ۱۹۶۰) را اعلام کرد. در پاسخ، پاکستان نیز تعلیق قرارداد شیملا (۱۹۷۲) را که تنظیمکننده روابط دوجانبه است، اعلام نمود. در ۷ مه، هند از اجرای یک عملیات نظامی تحت عنوان «عملیات سیندور» خبر داد و پاکستان نیز به آن پاسخ داد. اکنون همانطور که ترامپ اعلام کرده، میانجیگری او در برقراری آتشبس موفق بوده است. حقیقت این تنش و درگیری چیست؟ توافقنامه آبهای سند که هند آن را به طور موقت تعلیق کرد دقیقاً چیست؟ و آیا آمریکا همانطور که در توقف این درگیری دست دارد، در شروع آن نیز نقشی داشته است؟
جواب:
برای روشن شدن پاسخ به این پرسشها، بررسی واقعیتهای زیر ضروری است:
۱- حزب بهاراتیا جاناتا (BJP) که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ به ریاست آتال بیهاری واجپایی در هند به قدرت رسید و سپس در سال ۲۰۱۴ پس از ۱۰ سال حکومت حزب کنگره (هوادار بریتانیا)، به ریاست نارندرا مودی بازگشت، حزبی هوادار آمریکا است. این حزب بخشی از استراتژی اوراسیایی آمریکا برای مقابله با چین و محاصره آن محسوب میشود. آشکار است که منافع فوری آمریکا در خاور دور پشتوانهی پیروزی مودیِ هندو و متعصب در سال ۲۰۱۴ بود و همچنان از او حمایت میکند. نارندرا مودی همواره منافع آمریکا را تامین کرده است؛ چه در الحاق کشمیر در سال ۲۰۱۹، چه در درگیریهای مرزی با چین در سالهای ۲۰۱۴، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۰، و چه در موضوع افغانستان یا به شکست کشاندن کریدور اقتصادی چین و پاکستان.
۲- پس از به قدرت رسیدن مودی در سال ۲۰۱۴، آمریکا به طور مؤثری از هند برای افزایش فشار بر چین، محاصره آن و جلوگیری از تسلط چین بر مناطق اطرافش استفاده کرد. بهویژه اینکه آمریکا جنگی اقتصادی را علیه چین اعلام کرده و ترامپ تعرفههای گمرکی سنگینی بر کالاهای چینی وضع نموده است. هدف ترامپ از این تعرفهها، تضعیف اقتصاد چین است. اخبار حاکی از آن است که شرکتهای بزرگ فناوری مانند iPhone در نظر دارند کارخانههای خود را به دلیل افزایش تعرفهها به هند منتقل کنند. (شرکت Apple فاش کرد که طبق گزارش روزنامه The Financial Times، قصد دارد عملیات مونتاژ تمامی گوشیهای آیفون فروخته شده در ایالات متحده را به هند منتقل کند... یورونیوز، ۲۰۲۵/۴/۲۶). بدین ترتیب، ایالات متحده در چارچوب استراتژی مقابله با چین، در پی تقویت جایگاه هند به عنوان یک قدرت اقتصادی و نظامی در منطقه است.
۳- این امر از یک سو مستلزم حمایت از هند با ابزارهای قدرت نظامی و اقتصادی بود و از سوی دیگر، حل مشکلات هند با پاکستان؛ چرا که رژیمهای هر دو کشور هوادار و مزدور آمریکا هستند. هدف این است که هند فارغ از دغدغهی پاکستان، بر جبهه چین تمرکز کند:
اما در مورد جنبه اول: آمریکا از هند و ارتش آن با تمام وسایل، از جمله انتقال فناوری هستهای، حمایت کرد. موضوع مقابله با چین در دیدار ترامپ با نخستوزیر هند در واشینگتن به وضوح مطرح بود: (رهبران دو کشور همچنین درباره تقویت «ائتلاف چهارجانبه» (Quad) امنیتی در منطقه آسیا و اقیانوسیه که شامل ژاپن و استرالیا نیز میشود، گفتگو کردند. مقرر است هند در اواخر امسال میزبان رهبران این گروه باشد که به عنوان وزنهای در برابر فعالیتهای نظامی رو به رشد چین نگریسته میشود. رویترز، ۲۰۲۵/۲/۱۴).
اما در مورد جنبه دوم، برجستهترین این مشکلات عبارت بودند از:
الف- حضور نیروهای پاکستانی در مرزها: این مسئله مانع از انتقال نیروهای هندی به سمت جبهه چین میشد. لذا آمریکا، پاکستان را تحت فشار قرار داد تا نیروهایش را از مرزهای هند به مناطق قبایلی در وزیرستان برای مبارزه با «تحریک طالبان پاکستان» و به بلوچستان برای مبارزه با «ارتش آزادیبخش بلوچ» و نیز به مرزهای افغانستان منتقل کند تا هند بتواند با آزادی عمل در برابر چین حرکت کرده و ارتشهای خود را به جای استقرار در مرز پاکستان، به مرزهای چین ببرد. سپس آمریکا از پاکستان خواست تا امتیازات پیدرپی به هند بدهد تا عقبنشینی هند از رویارویی با پاکستان و تمرکز بر رویارویی با چین تسهیل شود. به همین دلیل، پاکستان بسیاری از لشکرهای نظامی خود را از مرز هند منتقل کرده و آنها را در جنگهای داخلی علیه گروههای جهادی به کار گرفت و درگیری با جنبش طالبان در افغانستان را آغاز کرد.
ب- نزاع بر سر کشمیر: هند با تصمیم خود در ۲۰۱۹/۸/۵ آن را الحاق کرد. ما در جواب سؤال مورخ ۲۰۱۹/۸/۱۸ گفتیم:
(- مدت کوتاهی پس از حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، دولت بوش بر هند تمرکز کرد و بخش بزرگی از اقدامات آمریکا معطوف به پر کردن شکاف نظامی میان هند و چین طبق برنامههای آمریکا، از جمله توافق هستهای آمریکا با هند بود...
- آمریکا دریافت که تنشها بر سر کشمیر میان هند و پاکستان، باعث تضعیف مقابله هند با چین میشود... برای غلبه بر این تنشها، ایالات متحده روند عادیسازی روابط میان هند و پاکستان را آغاز کرد. هدف از عادیسازی، خنثی کردن نیروهای هندی و پاکستانی از جنگ با یکدیگر بر سر کشمیر و جهتدهی تلاشها به سمت همکاری با ایالات متحده برای محدود کردن خیزش چین بود. آمریکا گمان میکرد که الحاق کشمیر به هند و فشار بر رژیم پاکستان برای جلوگیری از بازپسگیری نظامی آن و ارجاع موضوع به گفتگو، این مسئله را به فراموشی میسپارد و از نزاع نظامی جلوگیری میکند؛ درست مانند وضعیت تشکیلات عباس در فلسطین و کشورهای عربی پیرامون آن که بدون نزاع نظامی با دولت یهود هستند، در حالی که یهودیان هر چه بخواهند از فلسطین را اشغال و الحاق میکنند! بدین ترتیب مودی طرح الحاق جامو و کشمیر و تغییر بافت جمعیتی آن را آغاز کرد و سپس در ۲۰۱۹/۸/۵ ماده ۳۷۰ قانون اساسی خود را در رابطه با کشمیر لغو نمود...) با این تصور آمریکا که الحاق باعث میشود مسلمانان کشمیر را فراموش کنند و هند و پاکستان بدون مشکل باقی بمانند، چرا که هر دو رژیم در حال حاضر در خط آمریکا حرکت میکنند. اما آمریکا و هند فراموش کرده یا خود را به فراموشی زدهاند که کشمیر در قلب مسلمانان است و به اذن الله باز خواهد گشت.
ج- مشکل تقسیم آب با پاکستان: هند خواستار بازنگری در توافقنامه آبهای سند بود. هند از مدتها پیش به بهانه رشد سریع جمعیت، به دنبال بازنگری در این توافقنامه است که در سال ۱۹۶۰ با میانجیگری بانک جهانی پس از ۹ سال مذاکره امضا شد، در حالی که پاکستان هرگونه مذاکره مجدد را رد میکند. روزنامه India Today به نقل از منابع آگاه گزارش داد: (هند جریان آب سد باگلیهار بر روی رودخانه چناب به سمت پاکستان را متوقف کرده است. این روزنامه اشاره کرد که هند همچنین قصد دارد جریان آب سد کیشانگانگا بر روی رودخانه جلم را قطع کند. آنادولو، ۲۰۲۵/۵/۵). با توجه به این تعلیق یکجانبه و درخواستهای مداوم برای بازنگری، میتوان اقدام دولت مودی در تعلیق توافقنامه پس از حمله پاهالگام را تلاشی برای فشار بر پاکستان و وادار کردن آن به پذیرش بازنگری دانست. (در چند سال گذشته، دولت نارندرا مودی به دنبال مذاکره مجدد بر سر معاهده بوده و دو کشور تلاش کردهاند برخی اختلافات خود را در دیوان دائمی داوری لاهه درباره حجم ذخیره آب در نیروگاههای برقآبی کیشینگانگا و راتل حل کنند... عربی۲۱، ۲۰۲۵/۰۴/۲۷).
شایان ذکر است که توافقنامه آبهای سند (ISA) معاهدهای برای توزیع آب میان هند و پاکستان است که تحت نظارت بانک جهانی تهیه و مذاکره شد. مراسم امضای این توافقنامه در ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۰ در شهر کراچی برگزار شد. به پاکستان حق بهرهبرداری از آب سه رودخانه غربی (جلم، چناب و خود رود سند) داده شد، در حالی که هند کنترل کامل آبهای سه رودخانه شرقی (ستلج، بیاس و راوی) را حفظ کرد.
د- جنبشهای جهادی در کشمیر: این جنبشها باعث نگرانی هند بودند، لذا آمریکا خواستار ایجاد یک درگیری ساختگی به عنوان بهانهای برای حمله هند به ریشههای این جنبشها در کشمیر و تلاش برای مشارکت دادن رژیم پاکستان در حمله به این گروهها در خاک پاکستان شد. این امر در دو مرحله صورت گرفت:
مرحله اول: ایجاد یک حمله ساختگی در کشمیر و نسبت دادن آن به این گروهها تا بهانهای برای عملیات نظامی بزرگ علیه مراکز این گروهها در پاکستان و علیه مسلمانان در کشمیر (برای کشتار یا کوچ اجباری آنها به بهانه حمایت از این گروهها) فراهم شود؛ مشابه کاری که یهودیان در غزه با کشتار مردم به بهانه حمایت از مقاومت انجام میدهند. سپس رژیم پاکستان در تنگنا قرار گیرد تا از کشمیر حمایت نکند، چرا که حمله را آن گروهها شروع کردهاند!
بدین ترتیب هند به دستور آمریکا این حمله ساختگی را در کشمیر آغاز کرد. دلیل آن عبارت است از:
حملهای که گردشگران را در دره بايساران در منطقه پاهالگام در ۲۲ آوریل ۲۰۲۵ هدف قرار داد و هند ادعا میکند توسط گروهی مسلح و تحت حمایت پاکستان انجام شده، در حالی که پاکستان آن را رد میکند، درست زمانی رخ داد که «جی.دی ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا در دهلینو حضور داشت (معاون رئیسجمهور آمریکا برای سفری چهار روزه و گفتگو با نارندرا مودی وارد هند شد. خبرگزاری بحرین، ۲۰۲۵/۴/۲۱). هند تمام اقدامات اولیه خود علیه پاکستان، از جمله تعلیق معاهده رود سند را در زمان حضور این مقام آمریکایی انجام داد که نشاندهنده هماهنگی آمریکا با هند است و نمیتوان آن را صرفاً یک تصادف دانست.
سرعت دولت هند در متهم کردن پاکستان تنها دقایقی پس از وقوع حمله در ۲۲ آوریل، پیش از هرگونه تحقیق، با وجود درخواست پاکستان برای تحقیقات بینالمللی؛ و همچنین پوشش رسانهای هند که به سرعت به «جبهه مقاومت» (TRF) - شاخه وابسته به «لشکر طیبه» (LeT) - اشاره کرد، در حالی که این سازمان دخالت در حمله را رد نمود. همه اینها نشان میدهد که این یک عملیات «ساختگی» بوده است. (جبهه مقاومت مسئولیت حمله را در رسانههای اجتماعی بر عهده گرفت اما بعداً آن را پس گرفت و هک شدن حساب خود را بهانه کرد... موقع ۲۴، ۲۰۲۵/۰۴/۳۰).
سپس مرحله دوم آغاز شد: هند در شامگاه ۲۰۲۵/۵/۶ حملات موشکی به پاکستان انجام داد و این حملات را تنها به بخش پاکستانی کشمیر محدود نکرد، بلکه اهدافی در ایالت پنجاب را نیز هدف قرار داد. پاکستان با ضربه زدن به اهدافی در داخل هند پاسخ نداد و به درگیریهای مرزی و سرنگونی هواپیماهای هندی در مرز بسنده کرد. هند سعی کرد شدت حمله را بکاهد و مدعی شد که به اهداف ارتش پاکستان حمله نکرده و فقط «تروریستها» را هدف قرار داده است... (تلویزیون العربی، ۲۰۲۵/۵/۷). درگیریها شدت گرفت (درگیریهای شدیدی در طول خط کنترل در کشمیر میان نیروهای هندی و پاکستانی رخ داد... العربیه، ۲۰۲۵/۵/۹). هند به سقوط ۳ هواپیمای خود اعتراف کرد و از کشته شدن ۷ غیرنظامی در کشمیر تحت کنترل خود خبر داد. در مقابل، پاکستان اعلام کرد ۵ هواپیمای هندی از جمله سه فروند Rafale فرانسوی و ۲۵ پهپاد ساخت رژیم یهود را سرنگون کرده است. شهباز شریف نخستوزیر پاکستان گفت: («ما میتوانستیم ۱۰ جنگنده هندی را سرنگون کنیم، اما فرماندهان ارتش خویشتنداری کردند و ۵ فروند را ساقط نمودند»... الشرق للأخبار، ۲۰۲۵/۵/۷). سخنگوی ارتش پاکستان نیز اعلام کرد که ارتش ۲۶ تاسیسات نظامی را بمباران کرده و دهها پهپاد بر فراز شهرهای بزرگ هند از جمله دهلینو پرواز کردهاند (اسکای نیوز، ۲۰۲۵/۵/۱۰).
بنابراین مشخص است که پاکستان توانایی راه انداختن یک حمله گسترده و شکست دادن هند را داشت، اما به آمریکا وابسته است و آمریکا اجازه چنین رویارویی و شکست سختی را نمیدهد که منجر به سقوط مزدور ناتوانش «مودی» شود. با اینکه آمریکا توانست بر رژیم مزدور خود در پاکستان فشار بیاورد تا به پاسخی محدود بسنده کند، اما همین پاسخ محدود نشاندهنده دلاوری سربازان مسلمان در پاکستان و قدرت جنگندگی آنهاست؛ به طوری که علیرغم تبانی رژیم پاکستان با آمریکا و محدود کردن تحرکات ارتش، این ارتش مسلمان خسارات مؤثری به دشمن مشرک وارد کرد. همه اینها باعث شد آمریکا نقشه جنگ را همانطور که شروع کرده بود، به پایان برساند و با توقف تجاوز، نقشه را به خباثت سیاسی و مذاکره میان دو رژیم هوادارش تغییر دهد تا آنچه را که هند با تجاوز نظامی نتوانست به دست آورد، از این طریق محقق کند.
۴- به همین دلیل، چهار روز پس از شروع حمله هند، در تاریخ ۲۰۲۵/۵/۱۰ آتشبس با دستور آمریکا اعلام شد. ترامپ در پلتفرم Truth Social نوشت: («پس از یک شب طولانی از گفتگوها توسط ایالات متحده، خوشحالم که اعلام کنم هند و پاکستان بر سر یک آتشبس جامع و فوری توافق کردند. به هر دو کشور برای استفاده از منطق و هوش بالا تبریک میگویم»). مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز در پلتفرم X اعلام کرد که دو دولت بر سر آتشبس و شروع مذاکرات در مکانی بیطرف توافق کردهاند و افزود که او و جی.دی ونس با مودی، شهباز شریف، عاصم منیر (رئیس ستاد ارتش پاکستان) و مشاوران امنیت ملی دو کشور برای دستیابی به این توافق تلاش کردهاند. این یعنی آمریکا دلاوری ارتش پاکستان را علیرغم وفاداری فرماندهیاش به خود، برنتابید و از استمرار جنگ و سقوط مودی ترسید؛ لذا دستور توقف جنگ و پناه بردن به خباثت سیاسی برای تحقق اهداف از طریق مذاکره را صادر کرد.
۵- در پایان، حزبالتحریر به عموم مسلمانان و به ویژه مردم پاکستان هشدار میدهد که خباثت سیاسی و مذاکراتی که با دشمنان اسلام و مسلمین، به ویژه مشرکان هندو در هند و یهودیان در فلسطین صورت میگیرد، هیچ خیری به همراه ندارد؛ مخصوصاً زمانی که آمریکای کافر استعمارگر مدیریت آن را بر عهده دارد. آنها در هر زمان و مکان با الله و رسولش در جنگ هستند. رسولالله ﷺ ما را به جنگ با آنها و پیروزی بر آنان خبر داده و در آن پاداش بزرگی نهفته است. مسلم در صحیح خود از ابن عمر روایت کرده که پیامبر ﷺ فرمودند:
لَتُقَاتِلُنَّ الْيَهُودَ فَلَتَقْتُلُنَّهُمْ...
«شما حتماً با یهود خواهید جنگید و آنها را خواهید کشت...»
و احمد و نسائی از ثوبان روایت کردهاند که رسولالله ﷺ فرمودند:
عِصَابَتَانِ مِنْ أُمَّتِي أَحْرَزَهُمَا اللهُ مِنَ النَّارِ؛ عِصَابَةٌ تَغْزُو الْهِنْدَ، وَعِصَابَةٌ تَكُونُ مَعَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِمَا السَّلَام
«دو گروه از امت من هستند که خداوند آنان را از آتش دوزخ در امان داشته است؛ گروهی که با هند میجنگند و گروهی که همراه عیسی بن مریم علیهما السلام خواهند بود.»
پس جنگ با یهود در فلسطین و کشتن آنها، و غزو هند و پیروزی اسلام در آن دو، به اذن الله حتمی است؛ چرا که سخن صادق مصدوق ﷺ است. اما خداوند سبحان چنین مقدر فرموده که نصرت از آسمان نازل نشود در حالی که ما نشستهایم، بلکه باید عمل کنیم، تلاش نماییم و در کار خود صادق و مخلص باشیم. آنگاه نصرت الهی بدون شک خواهد آمد. ما به مردم پاکستان خوشبین هستیم؛ چرا که آنجا کشوری اسلامی و قدرتمند با ریشههای عمیق و احساسات جوشان اسلامی است. ارتش آن جهاد در راه خدا را دوست دارد و آرزوی مسلمانان برای برپایی خلافت در آن رو به افزایش است. زمان زیادی نخواهد گذشت که نصرت برای رهبری که به مردمش دروغ نمیگوید محقق شود و سخن پیامبر ﷺ درباره برپایی خلافت راشده پس از این حکومت جبری که در آن زندگی میکنیم، محقق گردد. احمد در مسند خود از حذیفه روایت کرده که رسولالله ﷺ فرمودند:
..ثُمَّ تَكُونُ مُلْكاً جَبْرِيَّةً فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ. ثُمَّ سَكَتَ
«...سپس پادشاهی جبریه (دیکتاتوری) خواهد بود و تا زمانی که الله بخواهد باقی میماند، سپس هرگاه بخواهد آن را برمیدارد؛ آنگاه خلافتی بر منهج نبوت خواهد بود. سپس سکوت کرد.»
در آن روز مؤمنان شادمان میشوند:
وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
«و در آن روز مؤمنان شادمان میشوند، به سبب نصرت و یاری الله؛ او هر که را بخواهد یاری میدهد و اوست شکستناپذیر و مهربان.» (روم: ۴-۵)
۱۷ ذیالقعده ۱۴۴۶ هـ ۲۰۲۵/۵/۱۵ م