(سلسله پاسخهای عالم بزرگوار شیخ عطاء بن خلیل ابوالرشته، امیر حزبالتحریر، به پرسشهای کاربران صفحه فیسبوک ایشان)
خطاب به «العابد لله»
پرسش:
در کتاب نظام اسلام آمده است:
«از این رو، اهداف عالی برای صیانت و محافظت از جامعه، ساخته و پرداخته انسان نیست، بلکه از اوامر و نواهی الهی است؛ این اهداف ثابت بوده و تغییر و تحول نمیپذیرند. بنابراین، محافظت از نوع بشر، عقل، کرامت انسانی، جان انسان، مالکیت فردی، دین، امنیت و دولت، اهداف عالی و ثابتی برای صیانت از جامعه هستند که دستخوش تغییر و تحول نمیشوند.»
سؤال این است: آیا در قانون اساسی اجتهاداتی برای تغییر برخی نصوص وجود ندارد، در حالی که در متن مذکور آمده است که اینها دچار تغییر و تحول نمیشوند؟ خواهشمند است در این باره توضیح بفرمایید؛ خداوند به شما برکت دهد و یارتان باشد.
پاسخ:
وعلیکم السلام ورحمة الله وبرکاته
برادر گرامی، در نصوصی که «قطعیالثبوت» و «قطعیالدلاله» هستند، اجتهاد صورت نمیگیرد. منظور از قطعیالثبوت، متنی است که از نظر سند قطعی باشد، مانند آیات قرآن و احادیث متواتر. منظور از قطعیالدلاله نیز متنی است که بر اساس مباحث زبانی و دستهبندیهای کتاب و سنت، معنای آن صریح و قطعی باشد. اجتهاد تنها در نصوصی انجام میشود که «ظنیالدلاله» باشند، خواه قطعیالثبوت باشند یا ظنیالثبوت... تا زمانی که دلالت (معنا) ظنی باشد، همانطور که در علم اصول و فقه معروف است، اجتهاد در آن راه دارد.
اموری که در کتاب به عنوان اهداف عالی برای صیانت از جامعه اسلامی ذکر شدهاند، همگی «قطعیالثبوت» و «قطعیالدلاله» هستند؛ بنابراین حکم آنها با اجتهاد تغییر نمیکند، زیرا در اینجا اصلاً اجتهادی صورت نمیگیرد. نصوص مربوط به این موارد قطعی هستند و در برابر نصوص قطعی، اجتهاد جایز نیست.
برادر شما، عطاء بن خلیل ابوالرشته
لینک پاسخ در صفحه فیسبوک امیر: فیسبوک
لینک پاسخ در سایت امیر: سایت امیر
لینک پاسخ در صفحه گوگل پلاس امیر: گوگل پلاس