پرسش:
دولت جدید آمریکا به ریاست بایدن، حملات خود را علیه چین و روسیه آغاز کرده و همزمان به تقویت مشارکتها و احیای اتحادهای قدیمی با برخی کشورها پرداخته است. آمریکا چگونه سیاست خود را در قبال این دو کشور به طور خاص پیش میبرد و اهداف آن چیست؟ و آیا این دولت با دولت قبلی تفاوت دارد؟
پاسخ:
برای تبیین ماهیت سیاست آمریکا و اهداف آن، اقدامات دولت جدید را مرور میکنیم:
۱- جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا در تاریخ ۲۰۲۱/۳/۱۲ کنفرانسی اینترنتی با رهبران استرالیا (اسکات موریسون)، هند (نارندرا مودی) و ژاپن (یوشیهیده سوگا) برگزار کرد. این کشورها در تلاشهای آمریکا برای مقابله با قدرت نظامی و اقتصادی رو به رشد چین، کشورهایی کلیدی محسوب میشوند. بایدن گفت: («منطقهای آزاد و باز در اقیانوس هند و آرام برای آینده همه ما ضروری است. آمریکا متعهد به همکاری با شما، شرکای ما و همه متحدانمان در منطقه برای دستیابی به ثبات است»... الشرق الاوسط، ۲۰۲۱/۳/۱۳). سپس لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا در ۲۰۲۱/۳/۱۳ اعلام کرد که («او برای سفری یکهفتهای به آسیا خواهد رفت که شامل توکیو، سئول و دهلی نو میشود تا راههای تقویت همکاریهای نظامی در منطقه با متحدان آمریکا و ایجاد بازدارندگی معتبر در مواجهه با چین را مورد بحث قرار دهد... او در توکیو و سئول به وزیر خارجه آمریکا خواهد پیوست تا با همتایان خود در آنجا دیدار کنند. این دیدارها پیش از اولین نشست تیم بایدن در آلاسکا با مقامات وزارت خارجه چین صورت میگیرد: یانگ جیچی مسئول روابط خارجی در حزب کمونیست چین و وانگ یی وزیر امور خارجه چین»... الشرق الاوسط، ۲۰۲۱/۳/۱۴). این گفتگوها شامل اوضاع در هنگکنگ، سینکیانگ (ترکستان شرقی)، تبت، تایوان و نقض حقوق بشر خواهد بود.
۲- در تاریخ ۲۰۲۱/۳/۲۰، لوید آستین وزیر دفاع آمریکا گفت: («ما قطعاً همه متحدان و شرکای خود را ترغیب میکنیم که از تجهیزات روسی دوری کرده و از خرید آنها به هر شکلی که منجر به تحمیل تحریمها از جانب ما میشود، خودداری کنند». وی افزود: «هند هیچ محمولهای از سامانه پدافند هوایی روسی S-400 دریافت نکرده است و بنابراین موضوع امکان تحمیل تحریمها مورد بحث قرار نگرفت»... الجزیره، ۲۰۲۱/۳/۲۰). مودی نخستوزیر هند در سال ۲۰۱۸ قراردادی برای خرید سامانه پدافند هوایی روسی S-400 به ارزش ۵.۴ میلیارد دلار با پوتین امضا کرده بود. هند در سال ۲۰۱۹ مبلغ ۸۰۰ میلیون دلار به عنوان پیشپرداخت این قرارداد پرداخت کرد و انتظار میرود اولین محموله این موشکها در اواخر امسال وارد شود. سفر آستین به هند در چارچوب تلاشهای آمریکا برای تشکیل اتحادی از کشورها با هدف مقابله با نفوذ چین در منطقه و همچنین تنگ کردن عرصه بر روسیه صورت میگیرد. این در حالی است که شرکتهای دفاعی آمریکایی قراردادهایی به ارزش میلیاردها دلار برای تامین تجهیزات نظامی هند امضا کردهاند، از جمله خرید ۱۵۰ هواپیمای جنگنده و بالگرد در چارچوب نوسازی نیروهای مسلح هند که قصد دارد حدود ۲۵۰ میلیارد دلار برای این منظور سرمایهگذاری کند. لازم به ذکر است که روسیه بزرگترین تامینکننده تسلیحات هند است و هند بیم آن دارد که مانند ترکیه به دلیل خرید سامانه S-400 هدف تحریمهای آمریکا قرار گیرد. از زمان به قدرت رسیدن مودی در سال ۲۰۱۴، روابط هند و آمریکا تقویت شده است، زیرا مودی از سیاستهای آمریکا پیروی میکند. در سال ۲۰۱۶، آمریکا هند را به عنوان «شریک دفاعی اصلی» طبقهبندی کرد و از آن زمان مجموعهای از توافقنامهها را برای تسهیل انتقال تسلیحات دقیق و تعمیق همکاریهای نظامی با هند امضا کرده است. آمریکا میخواهد هند به طور کلی از خرید سامانه دفاعی روسیه و دیگر سلاحها دست بکشد تا در تسلیحات خود بینیاز از روسیه شود؛ این برعکس سیاست حزب کنگره هند (وابسته به بریتانیا) بود که در طول دههها حکومتش بر هند، تحت راهنمایی بریتانیا از روسیه (در دوران اتحاد جماهیر شوروی و پس از آن) سلاح میخرید تا آمریکا بر هند مسلط نشود و نتواند نفوذ خود را در آنجا گسترش دهد. اما هنگامی که آمریکا موفق شد مزدوران خود در حزب جاناتا را به قدرت برساند، شروع کرد به پیوند دادن هند به خود در موضوع تسلیحات و ارتش، تا زمام امور سیاسی و نظامی هند را در دست بگیرد و به حضور بریتانیا در آنجا پایان دهد.
۳- همزمان، آمریکا به گفتگو با چین و اعمال فشار مستقیم بر آن میپردازد. نشستی میان وزارتخانههای خارجه آمریکا و چین در آلاسکا در تاریخ ۲۰۲۱/۳/۱۸ افتتاح شد که در آن آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا گفت: («اقدامات چین نظم مبتنی بر قواعد را که ثبات جهانی را تضمین میکند، تهدید میکند». وی افزود: «ما درباره نگرانیهای عمیق خود در مورد اقدامات چین در سینکیانگ "ترکستان شرقی"، هنگکنگ و تایوان و همچنین حملات سایبری علیه ایالات متحده و اجبار اقتصادی علیه متحدانمان بحث خواهیم کرد... هر یک از این اقدامات، نظم مبتنی بر قواعد را که ثبات جهانی را حفظ میکند، تهدید میکند»). در مقابل، یانگ جیچی مسئول روابط خارجی حزب کمونیست چین پاسخ داد: («چین به شدت با مداخله آمریکا در امور داخلی خود مخالف است... ما مخالفت شدید خود را با چنین مداخلهای اعلام کردهایم و اقدامات قاطعی در پاسخ به آن انجام خواهیم داد... آنچه باید انجام شود، رها کردن ذهنیت جنگ سرد است»... رویترز، ۲۰۲۱/۳/۱۹). در اینجا آمریکا میخواست مستقیماً تحت عنوان گفتگو و در چارچوب یک جنگ روانی و رسانهای برای بدنام کردن چین در برابر جهان به بهانه نقض حقوق بشر بر این کشور فشار بیاورد؛ اما این کار نه از سر دلسوزی برای حقوق بشر، بلکه به عنوان برگ فشاری علیه چین بود. با این حال به نظر میرسد در این کار موفق نشد، زیرا چینیها از همان نقطهای که مورد حمله قرار گرفتند به آمریکا پاسخ دادند؛ چرا که خود آمریکا نیز در داخل و خارج حقوق بشر را نقض میکند و مانند چین متهم است، علاوه بر اینکه بر کشورهای دیگر تسلط جسته و برای تحمیل هژمونی، باجخواهی و غارت ثروتهای آنان تلاش میکند.
۴- دولت جدید به ریاست بایدن اشاره کرده است که در حال حاضر به جنگ تجاری که دولت ترامپ آغاز کرده بود ادامه خواهد داد، اما با بسیج متحدان و دیگر قدرتها در کنار خود. بایدن، بلینکن را به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب کرد زیرا او موافق تحمیل تحریمها بر چین است. بلینکن در برابر کمیته روابط خارجی مجلس سنا اعلام کرد: («شک ندارم که چین بزرگترین چالش ما نسبت به هر کشور دیگری است، اما این یک چالش پیچیده است. آمریکا باید رویکرد خود با چین را از موضع قدرت و نه ضعف آغاز کند و بخشی از آن قدرت، همکاری با متحدان و مشارکت با نهادهای بینالمللی است... اجازه دهید بگویم که من هم معتقدم رئیسجمهور ترامپ در اتخاذ موضع قاطع در قبال چین حق داشت. من با روشی که او در تعدادی از زمینهها دنبال کرد بسیار مخالفم، اما از نظر اصل اساسی او درست عمل کرد و من معتقدم که این واقعاً برای سیاست خارجی ما مفید است»... آناتولی، ۲۰۲۱/۱/۲۰). این بدان معناست که سیاست آمریکا در قبال چین از نظر ریشه و اساس یکی است، اما روشهایی که دنبال میشود از دولتی به دولت دیگر متفاوت است. سیاست «مهار» پایان یافته و سیاست «رویارویی» با چین آغاز شده است تا از گسترش نفوذ آن در منطقه و خارج از آن جلوگیری شود.
۵- آمریکا به وضوح نگرانی خود را از گسترش نفوذ چین اعلام کرده است. بایدن رئیسجمهور این کشور اظهار داشت: («اگر حرکت نکنیم، آنها (چینیها) ناهار ما را خواهند خورد. آنها ابتکارات جدید بزرگی در زمینه راهآهن دارند... و چین در حال پیشرفت سریع در فناوری خودروهای الکتریکی است». وی گفت: «روز چهارشنبه ۲۰۲۱/۲/۱۰ با همتای چینی خود شی جین پینگ به مدت دو ساعت درباره موضوعات بسیاری از جمله حقوق بشر، تجارت و امنیت صحبت کرده است». جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید نیز گفت: «فکر میکنم دیدگاه رئیسجمهور این است که ما در رقابت با چین هستیم و او در مورد عمق این چالش صریح است»... وال استریت ژورنال، ۲۰۲۱/۲/۱۲). بایدن بار دیگر بر نگرانیهای کشورش تاکید کرد و گفت: («رقابت شدیدی بین ایالات متحده و چین وجود دارد و چین به دنبال آن است که از نظر قدرت و نفوذ به کشور اول جهان تبدیل شود. او متعهد شد که تا زمانی که در کاخ سفید است این اتفاق نخواهد افتاد و با سران ۲۷ کشور برای هماهنگی در مورد گامهای بعدی در قبال پکن در تماس خواهد بود. ما چین را پاسخگو خواهیم کرد و از آن خواهیم خواست که به قوانین، به ویژه در دریای جنوبی چین احترام بگذارد»... الجزیره، ۲۰۲۱/۳/۲۵). دولت بایدن در ابتدای ماه جاری (مارس) سند «راهنمای استراتژیک موقت استراتژی امنیت ملی» را صادر کرد که شامل دستورالعملهای دولت جدید برای آژانسهای امنیت ملی است تا بتوانند با چالشهای جهانی مقابله کنند. در این سند که بیش از ۲۰ صفحه در قطع کوچک نبود، نام چین ۱۵ بار ذکر شده بود، در حالی که نام روسیه تنها ۵ بار آمده بود!
۶- آمریکا معتقد است که چین هنوز نتوانسته بر دریای جنوبی چین و منطقه آن مسلط شود و در حال تلاش برای این کار است؛ لذا آمریکا میخواهد مانع این سلطه شود و چین را در همان منطقه و به واسطه کشورهای آنجا مشغول نگه دارد و تلاش میکند آن را به عنوان یک قدرت بزرگ منطقهای که از همه سو محاصره شده باقی بگذارد. در دریای جنوبی چین کشورهای متعددی از جمله اندونزی، مالزی، فیلیپین و ویتنام وجود دارند که آمریکا برای تحریک آنها علیه چین تلاش میکند. در نزدیکی این دریا در اقیانوس آرام، استرالیا قرار دارد که آمریکا با آن برای اقدام علیه چین هماهنگی میکند. در دریای شرقی چین نیز ژاپن، تایوان و کره جنوبی قرار دارند که از متحدان آمریکا هستند. آمریکا «چین واحد» را به رسمیت شناخته است مشروط بر اینکه تایوان داوطلبانه با آن متحد شود. در دوره ترامپ، او از این شناسایی عقبنشینی کرد، پس از آن چین اقدام کرد و تهدید به تهاجم به تایوان نمود؛ در نتیجه ترامپ عقبنشینی کرد و دوباره چین واحد را به رسمیت شناخت. این توافقی است که آمریکا در سال ۱۹۷۹ با چین امضا کرد مبنی بر اینکه وحدت از طریق تفاهم، تدریجی و با نزدیکیهای اقتصادی و سیاسی صورت گیرد. اما آمریکا در مسیر آن مانعتراشی میکند و به تسلیح تایوان و حمایت سیاسی و اقتصادی از آن میپردازد. («دریابان آمریکایی فیلیپ دیویدسون، فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه اقیانوس هند و آرام (ایندوپام) در تاریخ ۲۰۲۱/۳/۱۰ هشدار داد که چین ممکن است ظرف ۶ سال یعنی تا سال ۲۰۲۷ به تایوان حمله کند». وی در برابر کنگره گفت: «میترسم چینیها در حال شتاب بخشیدن به پروژه خود برای جایگزینی ایالات متحده به عنوان بزرگترین قدرت نظامی در آن منطقه تا سال ۲۰۵۰ باشند»... الجزیره، ۲۰۲۱/۳/۱۱). بنابراین آمریکا از الحاق تایوان به چین (که با اعتراف خود آمریکا بخشی از آن محسوب شده) هراس دارد، اما برای تحقق این امر وقتکشی میکند. به نظر میرسد چین از این وقتکشیها و بازیهای آمریکا در مانعتراشی بر سر راه این وحدت خسته شده و میبیند که آمریکا خواهان آن نیست. لذا به نظر میرسد تهدید جدی از سوی چین علیه تایوان وجود دارد و چین قادر است آن را با زور ملحق کند، اما ظاهراً نمیخواهد روابط تجاری خود با آمریکا و شاید بسیاری از کشورهای دیگر را در صورتی که آمریکا جهان را علیه آن بشوراند، از دست بدهد.
۷- موضوع روسیه تا حدودی با چین متفاوت است. روسیه بر مناطقی در آسیای مرکزی، قفقاز و بخشی از شرق اروپا تا اوکراین تسلط دارد که از زمان اتحاد جماهیر شوروی مناطق نفوذ قدیمی آن بودهاند. آمریکا در منطقه نفوذ روسیه با آن رقابت کرده و برای استقرار و بسط نفوذ خود با آن درگیر است؛ آمریکا توانسته به این مناطق ورود کند و برای بسط نفوذ در برخی از آنها تلاش کرده، اما این نفوذ هنوز مستقر نشده است. همزمان، آمریکا فشارهای خود را بر روسیه در بیش از یک سطح سیاسی، اقتصادی، رسانهای و روانی ادامه میدهد. به همین دلیل جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره مسمومیت الکسی ناوالنی، معارض روسی، پوتین را «قاتل» توصیف کرد و گفت: («تلاشهای روسیه برای مداخله در انتخابات سال گذشته آمریکا عواقبی خواهد داشت، حتی با وجود اصرار کرملین بر نادرست بودن این ادعاها». او پوتین را به پرداخت هزینه این مداخلات تهدید کرد و گفت: «پوتین بهای آن را خواهد پرداخت و من در جریان تماس تلفنی طولانی اواخر ژانویه به او هشدار داده بودم». او در پاسخ به سوالی درباره عواقبی که مد نظر دارد گفت: «به زودی خواهید دید»... ایبیسی نیوز، ۲۰۲۱/۳/۱۷). وی به تحمیل تحریمهای بیشتر علیه روسیه اشاره دارد. عجیب آنکه پاسخ پوتین بسیار ضعیف و حتی ذلیلانه بود و گفت: («مسکو روابط خود با واشینگتن را قطع نخواهد کرد بلکه با ایالات متحده بر اساس آنچه در راستای منافع روسیه است همکاری خواهد کرد»... تلویزیون روسیه، ۲۰۲۱/۳/۱۸)؛ که این نشاندهنده میزان ضعف روسیه و ترس آن از تحریمها، فشارها و کارزارهای آمریکایی در اوکراین، کریمه و اروپاست. این در حالی است که ویاچسلاو ولودین، رئیس مجلس دومای روسیه، حمله بایدن به پوتین و کشورش را «توهین به همه روسها» دانست و گفت: «بایدن با اظهارات خود به شهروندان کشور ما توهین کرد. این هیستری ناشی از ناتوانی است. پوتین رئیسجمهور ماست و حمله به او حمله به تمام کشور ماست»... روسیا الیوم، ۲۰۲۱/۳/۱۷). تمام کاری که روسیه انجام داد این بود که سفیر خود را در واشینگتن فقط برای مشورت فراخواند، نه بیشتر! و رئیسجمهور آن خواستار برگزاری کنفرانسی با بایدن شد که آمریکا آن را رد کرد و توهین دیگری به او نمود. وزارت خارجه روسیه بیانیهای صادر کرد و در آن گفت: («باعث تأسف است که طرف آمریکایی به پیشنهاد ولادیمیر پوتین برای انجام گفتگوی باز از طریق ویدئو کنفرانس با جو بایدن در تاریخ ۱۹ یا ۲۲ مارس جاری برای بحث در مورد مشکلات انباشته شده در روابط دوجانبه و همچنین موضوعات مرتبط با ثبات استراتژیک پاسخ نداد» و اینکه «طرف آمریکایی بدین ترتیب فرصت جدیدی را برای جستجوی راه خروجی از بنبستی که روابط روسیه و آمریکا به تقصیر واشینگتن در آن گرفتار شده، از دست داد»... تاس، ۲۰۲۱/۳/۲۲).
۸- به همین دلیل، آمریکا از ترکیه میخواهد سیاستی را که به آن اجازه داده بود با روسیه در سوریه دنبال کند، رها کند و حتی آن را در کنار خود برای فشار بر روسیه بسیج کند. بلینکن وزیر امور خارجه پس از دیدار با همتای ترکی خود مولود چاووشاوغلو در تاریخ ۲۰۲۱/۳/۲۳ در بروکسل گفت: («علیرغم اختلافات عمومی با آنکارا، آمریکا و ناتو نفع شدیدی در حفظ ترکیه در این پیمان دارند. ترکیه یک متحد دیرینه و ارزشمند است»... رویترز، ۲۰۲۱/۳/۲۳). هنگامی که ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو از ترکیه به خاطر خدماتش به کشورهای ناتو و دفاع از اروپا تمجید کرد و گفت: («ترکیه که عضو اتحادیه (اروپا) نیست و با سوریه و عراق مرز دارد، نقش بسیار مهمی در دفاع از ناتو در مرزهای جنوب شرقی آن ایفا میکند»... آناتولی، ۲۰۲۱/۳/۶)، اردوغان از این سخنان ابراز خرسندی کرد و در حساب توییتر خود نوشت: («ترکیه به عنوان یک متحد در ناتو به انجام تمام تعهدات خود و خدمت به صلح و امنیت جهانی ادامه خواهد داد»). بنابراین ترکیه آماده پاسخگویی به آمریکاست که بر آن فشار میآورد تا سامانه پدافند موشکی روسی S-400 را رها کند؛ آن هم پس از اینکه در ابتدا به ترکیه اجازه خرید آن را داده بود تا روسیه را برای ماندن در سوریه و خدمت به آمریکا در جهت حفظ نظام سوریه وسوسه کند، زیرا اکنون آمریکا در حال بینیاز شدن از نقش روسیه در سوریه است. این ادامه سیاستی است که در دوره ترامپ برای فشار بر ترکیه دنبال میشد. دولت بایدن در تاریخ ۲۰۲۱/۲/۵ اعلام کرد که «میخواهد ترکیه از موشکهای S-400 دست بکشد». کربی سخنگوی وزارت دفاع آمریکا گفت: («موضع ما (در قبال این معامله) تغییر نکرده است و از ترکیه خواست تا آن را رها کند»). ترکیه با پیشنهاد اینکه مانند یونان با موشکهای دریافتی برخورد شود و آنها بدون استفاده در انبارها قرار گیرند، از خود عقبنشینی نشان داد. خلوصی آکار وزیر دفاع ترکیه گفت: «ترکیه آماده است تا از سامانه موشکی S-400 که از روسیه خریده، به عنوان بخشی از یک معامله احتمالی با آمریکا برای کاهش تنش در این زمینه استفاده نکند». وی گفت: «ما آماده مذاکره درباره مدلی مشابه مدل اعمال شده برای موشکهای S-300 موجود در جزیره کرت یونان هستیم»... روزنامه حریت ترکیه، ۲۰۲۱/۲/۹). قبرس این موشکها را در سال ۱۹۹۹ از روسیه خریده بود و ترکیه به آن اعتراض کرده بود. سپس با یونان توافق شد که آنها را در جزیره کرت ذخیره کند و این موشکها متعلق به یونان شد که از آن تاریخ جز در جریان تمرینات سال ۲۰۱۳ از آنها استفاده نکرده است.
۹- به نظر میرسد آمریکا همانطور که علیه چین برنامهریزی کرده، برای حمله سیاسی، اقتصادی، رسانهای و روانی علیه روسیه نیز برنامه دارد. بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا در شهادت خود در مجلس سنا ذکر کرد که («روسیه در رأس جدول برنامهها قرار دارد» و گفت: «ما درباره تعدادی از چالشها صحبت کردیم. چالشی که روسیه در تمام جبههها ارائه میدهد نیز یکی از چالشهای مبرم است»... آناتولی، ۲۰۲۱/۱/۲۰). سخنگوی کاخ سفید جن ساکی گفت: («روسیه مسئولیت اقدامات خود را بر عهده خواهد گرفت، پس از آنکه گزارش اطلاعاتی آمریکا ادعاهای دیرینه مبنی بر تلاش روسیه برای مداخله در انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا را تقویت کرد». وی گفت: «دولت بایدن رویکردی را در قبال روابط با روسیه اتخاذ میکند که با رویکرد ترامپ متفاوت است» و گفت: «روسها قطعاً مسئولیت اقدامات خود را بر عهده خواهند گرفت»... رویترز، ۲۰۲۱/۳/۱۷). این بخشی از جنگ روانی علیه روسیه برای باجخواهی در تعدادی از مسائل و استفاده از روسیه به ویژه علیه چین است، پس از آنکه از آن علیه مسلمانان سوریه که علیه نظام و مزدورانش قیام کرده بودند، استفاده کرد. به همین دلیل سخنگوی کاخ سفید کارین ژان پیر اظهار داشت که («جو بایدن رئیسجمهور آمریکا در زمان مناسب با پوتین دیدار خواهد کرد. بایدن عقبنشینی نخواهد کرد و در مورد رابطه با روسیه صریح و باز خواهد بود»... رویترز، ۲۰۲۱/۳/۱۹). آمریکا از شیوه تهاجمی استفاده میکند تا نشان دهد در موضع قدرت قرار دارد، در حالی که همزمان تماسهای دیپلماتیک برای مذاکره برقرار میکند و میخواهد دیگران را وادار کند از موضع ضعف مذاکره کنند و آنچه را میخواهد یا آنچه را که میتواند برای تحقق منافعش تحمیل کند، بر آنها دیکته نماید. ترامپ نیز از این روش اما با شیوهای وقیحانه استفاده میکرد؛ او تهدید و ارعاب میکرد و همزمان تماسهای دیپلماتیک برقرار میکرد تا اراده و خواستههای آمریکا را بر طرفهای دیگر تحمیل کند، همانطور که با کره شمالی و چین انجام داد. در عین حال، بایدن میخواهد موقعیت داخلی خود را تقویت کند و نشان دهد که دولتش مقتدر است و نه ضعیف.
۱۰- یکی از سیاستهای آمریکا، تلاش برای ایجاد تفرقه میان روسیه و چین است تا نزدیکی بین آنها را از بین ببرد. آمریکا پیش از این روسیه را به خود نزدیک میکرد و آن را علیه چین تحریک مینمود؛ به نظر میرسد این سیاست را ادامه خواهد داد اما پس از تحقیر روسیه. از این رو، آمریکا سیاست تهاجم به روسیه را در پیش گرفته تا بر آن فشار آورده و آن را وادار کند که با آمریکا علیه چین همسو شود. لازم به ذکر است که روسیه طمع دارد که آمریکا آن را به خود نزدیک کرده و در مدیریت امور بینالملل مشارکت دهد. اما آمریکا به این امر راضی نیست، بلکه میخواهد روسیه را تابع سیاست خود کند و از آن علیه چین و در مسائل دیگر استفاده نماید، همانگونه که در سوریه استفاده کرد. آمریکا نمیخواهد با روسیه در سطح یک قدرت بزرگ که در امور جهان یا امور یک منطقه با او شریک است رفتار کند، و به همین دلیل جایگاه آن را در مسئله سوریه تا سطح ترکیه که در منظومه آمریکا میچرخد، پایین آورد. آمریکا همچنان گرفتار غرور، تکبر و زورگویی است، با اینکه سطح جهانی آن کاهش یافته و در مرحله انحطاط، فرسودگی و فروپاشی داخلی قرار دارد.
۱۱- روسیه تلاش میکند با نزدیکی به چین موضع خود را در قبال آمریکا تقویت کند و شاید آگاه است که آمریکا میخواهد از آن علیه چین استفاده کند، لذا تاکنون در این دام نیفتاده است. وزارت خارجه روسیه در بیانیهای اعلام کرد: («مقرر است فردا سهشنبه ۲۰۲۱/۳/۲۳ لاوروف با همتای چینی خود وانگ یی درباره مسائل مربوط به هماهنگی استراتژیک بین دو کشور و سازماندهی تماسها در بالاترین سطوح گفتگو کند. دو کشور به مواضع نزدیک یا یکسان در حل اکثر مسائل جهانی متعهد هستند و مصمم به ادامه هماهنگی نزدیک اقدامات خود در سیاست خارجی میباشند»... نووستی، ۲۰۲۱/۳/۲۲). در جریان سفر لاوروف، وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که («دو کشور پیمان حسن همجواری، دوستی و همکاری بین خود را برای پنج سال دیگر تمدید کردند». وزیر خارجه چین گفت: «در طول بیست سال گذشته، این معاهده دوجانبه اساس قانونی مستحکمی برای توسعه پایدار روابط روسیه و چین ایجاد کرده و به توسعه روابط دوجانبه کمک کرده است»... نووستی، ۲۰۲۱/۳/۲۳). اما این موضوع به عقد یک پیمان نظامی بین آن دو و اقدام مشترک بینالمللی برای مقابله با آمریکا منجر نشده است؛ این توافقنامه از بیست سال پیش وجود داشته اما منجر به اقدام مشترک جدی علیه آمریکا نشده است. هر یک از این دو کشور از جانب خود برای دفاع از خویش و تلاش برای تفاهم با آمریکا و نزدیکی به آن عمل میکردند. به نظر میرسد روسیه نمیخواهد آنقدر به چین نزدیک شود که به آن وابسته گردد، زیرا این امر باعث از دست دادن جایگاه بینالمللیاش میشود؛ چرا که روسیه میخواهد قدرت بزرگ دوم در کنار آمریکا باشد و نمیخواهد در تقابل با آمریکا قرار بگیرد، بلکه خواهان مشارکت با آن است و نمیخواهد تنش با آمریکا را بیشتر کند تا آمریکا برایش در اوکراین، کریمه، آسیای مرکزی و قفقاز مشکل ایجاد نکند.
۱۲- آمریکا بار دیگر در حال بسیج متحدان در کنار خود است و مقابله با روسیه و چین را اعلام میکند؛ در عین حال میخواهد هژمونی خود را بر متحدانش تجدید کند. بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا در جریان بازدید از مقر ناتو پس از دیدار با استولتنبرگ دبیرکل این پیمان گفت: («آمدهام تا حمایت قاطع ایالات متحده را ابراز کنم، ایالات متحده میخواهد مشارکتهای خود را بازسازی کند، ما میخواهیم در درجه اول اتحاد با شرکا در ناتو را احیا کنیم». وی افزود: «پیمان ناتو در مواجهه با تهدیدات در سراسر جهان در لحظهای سرنوشتساز قرار دارد. آمریکا همچنان در حال بررسی گزینههای خود در افغانستان است و با متحدانش در این باره مشورت خواهد کرد»... فرانس ۲۴، رویترز ۲۰۲۱/۳/۲۳). بنابراین آمریکا میخواهد با یک تیر دو نشان بزند: هم هژمونی خود بر متحدانش در ناتو را تجدید کند و هم مقابله با روسیه و چین در اروپا را اعلام نماید. آمریکا بر آلمان فشار میآورد تا از پروژه نورد استریم-۲ (برای انتقال گاز روسیه به آلمان و اروپا که از زیر دریای بالتیک میگذرد) دست بکشد. آمریکا در اواخر سال گذشته (دسامبر ۲۰۲۰) با قلدری و زورگویی تحریمهایی را علیه شرکتهای شرکتکننده در این پروژه وضع کرد و از آنها خواست لولهگذاری را متوقف کنند. آمریکا همچنین میخواهد تحریمهایی را علیه صندوق آلمانی تامینکننده مالی این پروژه وضع کند. دولت آلمان در پاسخ اعلام کرد: («با توجه به تحریمهای یکجانبه خارجی علیه شرکتهای آلمانی و اروپایی، دولت آلمان نمیتواند بعید بداند که این تحریمها علیه این صندوق نیز اعمال نشود... برلین تحریمهای آمریکا بر خط لوله گاز نورد استریم-۲ را به عنوان نقض حاکمیت اروپا رد میکند»... اسپوتنیک، ۲۰۲۱/۳/۱). ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: («وزیر خارجه بلینکن با همتای آلمانی خود هایکو ماس در حاشیه گفتگوهای وزرای خارجه ناتو در بروکسل دیدار کرد و بلینکن بر تعهد ایالات متحده به همکاری با متحدان و شرکا برای مقابله با تلاشهای روسیه جهت تضعیف امنیت جمعی ما تاکید کرد و در این راستا بر مخالفت ایالات متحده با نورد استریم-۲ پافشاری نمود»... دیپیای، ۲۰۲۱/۳/۲۴). این سیاستی است که آمریکا در دوره ترامپ دنبال میکرد و در دوره بایدن نیز به آن ادامه میدهد؛ آمریکا میخواهد به روسیه ضربه اقتصادی بزند، روابط آن را با اروپا متشنج کند و آلمان را مجبور کند گاز آمریکا را با هزینه بالاتر و کیفیت پایینتر خریداری نماید!
۱۳- در پایان، اینها کشورهایی هستند که خود را بزرگِ این جهان میپندارند... آنها با طغیان خود جهان را احاطه کردهاند و برای کشورها و مردم آن نقشههای شوم میکشند. و چه راست گفت خداوند نیرومند و جبار که میفرماید:
أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئَاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ * أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِينَ
«آیا کسانی که توطئههای شوم چیدند، ایمن گشتند از اینکه الله آنان را در زمین فرو ببرد، یا عذاب از جایی که گمان نمیبرند به سراغشان آید؟ یا در حال رفت و آمدشان (گریبان) آنها را بگیرد، در حالی که آنان نمیتوانند (خدا را) ناتوان کنند؟» (النحل: ۴۵-۴۶)
۱۷ شعبان ۱۴۴۲ هـ ۲۰۲۱/۰۳/۳۰ م