پاسخ به یک پرسش
ترکیه، کیان یهود و پایگاهها در سوریه
پرسش: سایت ترک پرس در تاریخ ۲۰۲۵/۴/۱۴ مطلبی درباره دلایل مخالفت کیان یهود با ایجاد پایگاه هوایی ترکیه در فرودگاه "T4" در خاک سوریه منتشر کرد و خاطرنشان کرد که از جمله این دلایل (دلیل نظامی است؛ به این معنا که حضور ترکیه آزادی حرکت نیروی هوایی اسرائیل را بر فراز سوریه محدود کرده و هماهنگی امنیتیای را تحمیل میکند که تلآویو در حال حاضر تمایلی به آن ندارد...). روزنامه وال استریت ژورنال نیز در تاریخ ۲۰۲۵/۴/۱۲ گزارش داده بود که ترامپ در دیدار هفته گذشته خود با نتانیاهو به آمادگی خود برای میانجیگری اشاره کرده و (بر اطمینان خود به تواناییاش در حل اختلافات به شرط عقلانیت طرفین تأکید کرده است). آیا این بدان معناست که دولت یهود میتواند علیرغم توافق ترکیه و سوریه، مانع حضور نظامی ترکیه در سوریه شود؟ و آیا آمریکا در این امر نقشی دارد که آمادگی ترامپ برای میانجیگری را توجیه کند؟
پاسخ: برای روشن شدن پاسخ، کمی به عقب بازمیگردیم و موارد زیر را مرور میکنیم:
نخست: در جریان سفر نتانیاهو به مجارستان، ترامپ از او برای آمدن به آمریکا دعوت کرد که دعوتی قابل توجه بود:
۱- نتانیاهو در سفری به مجارستان بود که از ۲۰۲۵/۴/۲ آغاز شده و به مدت چهار روز ادامه داشت؛ این اولین سفر او به یک کشور اروپایی پس از صدور حکم بازداشتش توسط دیوان کیفری بینالمللی در سال گذشته بود.
۲- به شکلی غیرمعمول، ترامپ رئیسجمهور آمریکا در حالی که نتانیاهو و اوربان (نخستوزیر مجارستان) در بوداپست در حال جلسه بودند، با آنها تماس گرفت و از نتانیاهو برای بازدید از کاخ سفید دعوت کرد: (ترامپ در گفتگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری فاش کرد که روز پنجشنبه تماس تلفنی با نتانیاهو داشته و آنها درباره مسائل سیاسی بینالمللی گفتگو کردهاند و اشاره کرد که نخستوزیر اسرائیل ممکن است به زودی از ایالات متحده دیدن کند. یک مقام اسرائیلی به سایت اکسیوس تأکید کرد که ترامپ دعوت رسمی از نتانیاهو برای بازدید از کاخ سفید به عمل آورده است، اما زمان دیدار هنوز مشخص نشده است، در حالی که یک مقام آمریکایی گزارش داد که این بازدید ممکن است طی هفتههای آینده انجام شود. القاهره الاخباریه، ۲۰۲۵/۴/۴).
۳- کیان یهود از این دعوت فوری غافلگیر شد، به ویژه پس از آنکه کاخ سفید با موکول کردن آن به بعد از اعیاد یهودی مخالفت کرد: (در دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نگرانیهایی بابت تأکید کاخ سفید بر برگزاری دیدار میان دونالد ترامپ و نتانیاهو در روز دوشنبه (فردا) و نه بعد از عید فصح یهودی در دو هفته آینده ـ آنگونه که دفتر نتانیاهو میخواست ـ حاکم است. در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است که او «به دنبال دعوتی که از سوی رئیسجمهور آمریکا دریافت کرده، عازم واشینگتن خواهد شد و موضوعاتی چون گمرک، تلاشها برای بازگرداندن اسیران، روابط اسرائیل و ترکیه، تهدید ایران و مبارزه با دیوان کیفری بینالمللی را بررسی خواهند کرد». نگرانی در دفتر نتانیاهو به دلیل اصرار کاخ سفید بر برگزاری فوری دیدار و احتمال غافلگیر شدن نتانیاهو توسط ترامپ با موضوع یا موضوعاتی است که اسرائیل انتظار آن را ندارد... عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۴/۶).
۴- نتانیاهو مجارستان را ترک کرد و مستقیماً از آنجا به واشینگتن رفت بدون اینکه به کیان (سرزمینهای اشغالی) بازگردد، که این خود نشانه دیگری بر فوریت موضوع است!
دوم: تمام این ترتیبات فوری نشاندهنده یک امر مستعجل است. با دقت در موضوعات اعلام شده برای نشست آنها، حداقل یک مورد انگیزه اصلی این دعوت فوری بوده که به احتمال زیاد اوضاع سوریه است، به دلایل زیر:
۱- با دقت در سخنان ترامپ در جمع تعدادی از خبرنگاران طی دیدارش با نتانیاهو در تاریخ ۲۰۲۵/۴/۷ (پس از آنکه کاخ سفید کنفرانس خبری مشترک برنامهریزی شده را لغو کرد)، درمییابیم که اظهارات او درباره صحنه سوریه و رابطه با ترکیه بسیار مثبت بود. او از رابطهاش با اردوغان و تماسی که میانشان برقرار شده سخن گفت و اظهار داشت:
(«به رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تبریک گفتم... تو کاری را انجام دادی که دیگران در طول دو هزار سال از انجام آن ناتوان بودند... تو سوریه را با هر نام تاریخی که داشت... از طریق نیروهای نیابتیات گرفتی». ترامپ ادامه داد: «اردوغان گفت نه، نه، نه... من نبودم که سوریه را گرفتم؛ پس به او گفتم... تو بودی، اما خوب، لازم نیست به آن اعتراف کنی. او هم گفت بسیار خب، شاید من بودم که آن را گرفتم». ترامپ افزود: «اردوغان فردی سرسخت و بسیار باهوش است و کاری را به سرانجام رساند که هیچکس قبلاً نتوانسته بود انجام دهد... باید پیروزی او را بپذیری». ترامپ رو به مهمان خود، بنیامین نتانیاهو کرد و گفت: «هر مشکلی که با ترکیه داری، فکر میکنم تا زمانی که در درخواستهایت منطقی باشی، میتوانم آن را حل کنم... باید منطقی باشی... همه ما باید منطقی باشیم». ترک پرس، ۲۰۲۵/۴/۸). ترامپ از کیان یهود خواست در مسائل مربوط به ترکیه در سوریه عقلانیت به خرج دهد.
۲- کیان یهود چارهای جز تسلیم در برابر این خواسته آمریکا نداشت: (بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تأکید کرد که تلآویو اجازه نخواهد داد از سوریه به عنوان پایگاهی برای حملات علیه آن استفاده شود و اشاره کرد که روابط با ترکیه دوستانه بود اما اخیراً «تیره» شده است. او پس از دیدار با ترامپ گفت: «ما همچنین به وضعیت سوریه پرداختیم. ما روابط دوستانهای با ترکیه داشتیم که تیره شد». وی افزود: «ما نمیخواهیم وضعیتی را ببینیم که دیگران، از جمله ترکیه، از سوریه به عنوان پایگاهی برای حمله به اسرائیل استفاده کنند». او همچنین گفت: «درباره اینکه چگونه میتوانیم از این درگیری اجتناب کنیم صحبت کردیم و معتقدم هیچ محوری بهتر از رئیسجمهور ایالات متحده برای این هدف وجود ندارد». القدس العربی، ۲۰۲۵/۴/۸).
۳- کیان یهود حملات هوایی شدیدی به فرودگاههای سوریه انجام داده بود. آر تی در ۲۰۲۵/۴/۲ به نقل از بیانیه وزارت خارجه سوریه گزارش داد: (نیروهای اسرائیلی طی ۳۰ دقیقه به پنج منطقه مختلف در سراسر کشور حمله هوایی کردند که منجر به نابودی تقریباً کامل فرودگاه نظامی حماه و زخمی شدن دهها غیرنظامی و نظامی شد. وزارت خارجه سوریه این اقدام را «تلاشی عمدی برای بیثبات کردن سوریه و طولانی کردن رنج مردم آن» دانست). این فرودگاهها در مرکز سوریه، همان جاهایی هستند که ترکیه قصد دارد طبق توافق با دولت جدید سوریه، پایگاههایی در آنها ایجاد کند:
(وزیر خارجه اسرائیل ترکیه را به ایفای «نقش منفی» در سوریه متهم کرد و به احمد الشرع، رئیس دوره انتقالی سوریه هشدار داد که اگر اجازه ورود «نیروهای متخاصم» را به کشورش بدهد، «بهای بسیار سنگینی» خواهد پرداخت... آنکارا در حال حاضر مشغول مذاکره برای یک توافق دفاع مشترک با دولت جدید الشرع است و گزارشهایی مبنی بر استقرار هواپیماها و سیستمهای پدافند هوایی ترکیه در پایگاههای هوایی T4 و حلب منتشر شده است... برخی تحلیلگران حملات شدید اسرائیل به فرودگاه حماه در این هفته را با حملات کمتر شدیدی که اطراف پایگاه T4 را هدف قرار داد مقایسه کرده و اشاره کردند که احتمالاً ترکیه برخی تجهیزات خود را به آنجا منتقل کرده است. بی بی سی، ۲۰۲۵/۴/۵). همچنین اخباری مبنی بر کشته شدن ۳ مهندس ترک در فرودگاه حماه در پی بمباران کیان یهود منتشر شد. (ارم نیوز، ۲۰۲۵/۴/۴).
۴- ظاهراً ترکیه از کیان یهود به دلیل حملات اخیرش به شدت خشمگین شده و به طور فوری با آمریکا تماس گرفته تا حدی برای اقدامات کیان یهود در سوریه تعیین کند؛ به ویژه اینکه ترکیه مأموریتی را انجام میدهد که با آمریکا بر سر آن توافق کرده است. به همین دلیل دعوت فوری از نخستوزیر کیان یهود به واشینگتن صورت گرفت و ترامپ از او خواست مشکلات با ترکیه را با عقلانیت حل کند.
سوم: اظهارات متعدد دیگری نیز نشان میدهد که این موضوع، فوریترین مسئله آن نشست بوده است:
۱- وزیر امور خارجه ترکیه گفت: (ایالات متحده باید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را «دوباره تنظیم» کرده و چارچوبی برای او ترسیم کند. آناتولی، ۲۰۲۵/۴/۹).
۲- اعلام گفتگوهای مستقیم و فوری میان کیان یهود و ترکیه؛ آر تی در تاریخ ۲۰۲۵/۴/۹ به نقل از هاکان فیدان نوشت: (هاکان فیدان در اظهارات خود بیان کرد که به منظور جلوگیری از «سوءتفاهم» در سوریه، در حال برقراری «ارتباط مستقیم» با اسرائیل هستند. فیدان توضیح داد که اسرائیل استراتژی «باقی نگذاشتن هیچ چیز» برای دولت جدید سوریه را در پیش گرفته است. وزیر خارجه ترکیه بر ضرورت پایان اشغال خاک سوریه توسط اسرائیل و توقف بمباران زیرساختهای آن تأکید کرد و هشدار داد که آنکارا «نمیتواند در برابر آن ساکت بماند»... ما قصدی برای ورود به هیچ درگیری یا رویارویی با هیچ کشوری در منطقه از جمله اسرائیل نداریم... ما با دولت جدید سوریه در زمینههای امنیتی و مبارزه با تروریسم همکاری میکنیم).
۳- (خبرگزاری رویترز هفته گذشته گزارش داده بود که تیمهای نظامی ترکیه پیش از هدف قرار گرفتن سایتها توسط حملات هوایی اسرائیل، حداقل از سه پایگاه هوایی در سوریه برای استقرار نیروهای ترک در چارچوب یک توافق دفاع مشترک بازدید کردهاند. فیدان روز چهارشنبه به شبکه سیانان ترک گفت: «در حالی که عملیاتهای خاصی در سوریه انجام میدهیم، باید مکانیسمی برای اجتناب از درگیری با اسرائیل که هواپیماهایش در آن منطقه پرواز میکنند وجود داشته باشد، مشابه مکانیسمهایی که با ایالات متحده و روسیه داریم». العربیه، ۲۰۲۵/۴/۱۰).
۴- (یک منبع مطلع سوری در گفتگو با ایندیپندنت عربی میگوید: «در واقع صحبت از یک توافق است؛ این توافق، توافقِ عدم درگیری (Non-conflict) است و نه جدایی نیروها (Disengagement)، زیرا در اصل درگیری میان ترکیه و اسرائیل در سوریه وجود ندارد؛ به عبارت دیگر، توافق برای ترسیم مرزهاست به گونهای که اگر هواپیماهای اسرائیلی در آسمان سوریه بودند، مسیر حرکت آنها اطلاع داده شود». ایندیپندنت عربی، ۲۰۲۵/۴/۹). یعنی مشابه توافق قبلی ترکیه با روسیه برای جلوگیری از برخورد میان آنها در سوریه!
۵- تمام اینها از اظهارات مقامات ترکیه مشخص است، همانطور که الشرق الاوسط در ۲۰۲۵/۴/۱۳ نقل کرده است:
[ترکیه تأکید کرد که به گفتگوهای فنی خود با اسرائیل برای دستیابی به مکانیسمی جهت کاهش تنش و وضع قواعد درگیری و جلوگیری از وقوع حوادث یا برخورد در خاک سوریه ادامه خواهد داد. وزیر خارجه ترکیه گفت که کشورش خواهان تحقق ثبات در سوریه و دوری از هرگونه تحریکات است و تلاش میکند وارد هیچ درگیری با هیچ کشوری در داخل سوریه نشود. دو هیئت (ترک و اسرائیلی) چهارشنبه گذشته در باکو، پایتخت آذربایجان، دیداری با هدف جلوگیری از وقوع حوادث یا برخورد در سوریه داشتند... الشرق الاوسط، ۲۰۲۵/۴/۱۳].
۶- الجزیره در ۲۰۲۵/۴/۱۴ به نقل از گزارش آندرهآ موراتوری در سایت ایتالیایی اینساید اور نوشت: [ترکیه برای دولت جدید آمریکا نقشی محوری به عنوان پلی برای حل بسیاری از مسائل داغ در خاورمیانه و نقاط مختلف جهان ایفا میکند... این نویسنده در گزارش خود آورده است که دونالد ترامپ بارها تحسین خود را نسبت به شخصیت رجب طیب اردوغان و زیرکی سیاسی او ابراز کرده و از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود، سیگنالهای آشکاری از تمایل برای کمک گرفتن از او در حل تعدادی از پروندهها فرستاده است... الجزیره، ۲۰۲۵/۴/۱۴].
همه اینها نشان میدهد که آمریکا با کیان یهودِ دشمن و نظام ترکیه به عنوان دو متحد خود رفتار میکند و امور میان آنها را به گونهای مدیریت میکند که در خدمت منافع خودش باشد!
چهارم: بسیار دردناک است که ایالات متحده مدیریت امور سرزمینهای ما را آنگونه که میخواهد به دست گرفته است، و اولویت را در منطقه به کیان یهود غاصب سرزمین مبارک، سرزمین اسرا و معراج، یعنی فلسطین داده است. حاکمان بلاد مسلمین نیز گوش به فرمان ایالات متحده هستند؛ تا جایی که حتی سرزمین خلافت در آخرین دولت خود، یعنی دولت عثمانی که یهودیان در ازای پرداخت میلیونها سکه طلا آرزوی داشتن جای پایی در آن سرزمین مبارک را داشتند، با پاسخ قاطع خلیفه روبرو شدند که فرمود:
(فلسطین ملک طلق من نیست، بلکه ملک امت اسلامی است. ملت من در راه این سرزمین جهاد کرده و آن را با خون خود سیراب کرده است. یهودیان میلیونهای خود را نگه دارند؛ اگر روزی دولت خلافت تکهتکه شد، آن زمان میتوانند فلسطین را بدون هیچ بهایی به دست آورند...) و همینگونه هم شد!
اکنون این ترکیه، پس از زوال خلافت عثمانی، توسط کیان یهود از داشتن پایگاه نظامی در سوریه منع میشود، حتی پس از موافقت نظام سوریه با آن...! این است حال و روز مسلمانان پس از زوال خلافت... و این مصیبتی بزرگ است!
همانا قدرت و عزت مسلمانان در خلافتشان نهفته است. حزبالتحریر، آن پیشرویی که به اهل خود دروغ نمیگوید، اهل قدرت و نصرت را در بلاد مسلمین فرا میخواند تا او را در استیناف زندگی اسلامی در زمین از طریق اقامه دوباره خلافت یاری دهند؛ آنگاه است که عزت مسلمانان بازخواهد گشت.
وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ وَهُوَ الْعَزيزُ الرَّحيمُ
«و در آن روز، مؤمنان به سبب نصرت الهی شادمان میشوند؛ (خداوند) هر کس را بخواهد یاری میدهد و او شکستناپذیر و مهربان است.» (روم: ۴-۵)
۱۸ شوال ۱۴۴۶ هـ مطابق با ۲۰۲۵/۴/۱۶ م