د حزب التحریر د امیر، جلیل عالم عطاء بن خلیل ابو الرشته د پوښتنو او ځوابونو لړۍ
د خپلې فېسبوک پاڼې "سياسي" د څارونکو پوښتنو ته ځوابونه
د پوښتنې ځواب
عبدالعزیز المنيس ته
پوښتنه:
زموږ ګران قدرمن امير صاحب، السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته. الله سبحانه وتعالی دې تاسو ته داسې بريا درکړي چې عزت او نصرت ورسره وي او ستاسو په لاسونو دې راشده خلافت اقامه کړي.
زما پوښتنه د (تېلو نړيوال بازارونه) تر سرليک لاندې د هغې لومړني لامل په اړه ده چې په سيمه کې د امريکا او ايران ترمنځ د ترينګلتيا لامل شوی، چې د "په سيمه کې د امريکا او ايران ترمنځ د ترينګلتيا حقيقت" تر سرليک لاندې ځواب کې يې يادونه شوې وه.
د تېلو د بيې لوړوالی څنګه د shale oil (شېل تېلو) د توليد له لګښت سره سمون خوري؟ ایا دغه زياتوالی پر امريکا منفي اغېز نه کوي، په داسې حال کې چې موږ په ځلونو ليدلي چې ټرمپ خپلو مزدورو حکامو ته د توليد د کمولو امر کاوه؟
ځواب:
وعليکم السلام ورحمة الله وبرکاته،
ستاسو د پوښتنې په اړه: (د تېلو د بيې لوړوالی څنګه د شېل تېلو له لګښت سره سمون خوري؟ ایا دا زياتوالی پر امريکا منفي اغېز نه کوي او موږ ليدلي چې ټرمپ په ځلونو مزدورو حکامو ته د توليد د کمولو امر کاوه؟)
موږ د ۲۰۱۹/۷/۱۲ نېټې په خپاره شوي ځواب کې دا موضوع روښانه کړې ده، چې ښايي اوس ستاسو په لاس کې وي. په هغه کې ستاسو د پوښتنې واضح ځواب شتون لري، په ځانګړې توګه دا برخه:
(۲- ترڅو چې دا همغږي په عملي ډول واقعيت ومومي، د ۲۰۱۴ کال وروسته د سعودي او روسيې اړيکې خورا ښې شوې. د ۲۰۱۷/۱۰/۴ نېټه کې پاچا سلمان مسکو ته سفر وکړ، چې دا روسيې ته د يو سعودي پاچا لومړنی سفر و. د روسيې د ولسمشر او د سعودي د وليعهد ترمنځ څو ناستې وشوې او روسيې ته د سعودي د لويو پوځي قراردادونو د ورکولو لاره وښودل شوه. په دې ډول روسيې او سعودي د تېلو د اړيکو يو نوی پړاو پيل کړ، چې دا ټول د امريکا د مزدور سلمان او د هغه د زوی په واکمنۍ کې وشول. د سعودي او روسيې هڅې د ۲۰۱۶/۱۱/۳۰ نېټه کې د اوپک (OPEC) سازمان او ۱۱ نورو هېوادونو (چې په سر کې يې روسيه وه) ترمنځ د تېلو د توليد د کمولو د لومړي تړون په لاسليک کولو سره پايلې ته ورسېدې. د دې تړون له مخې، اوپک په ورځني ډول ۱.۲ ميليونه بېرله او نورو ۱۱ هېوادونو ۵۶۰ زره بېرله توليد کم کړ، چې يوازې د روسيې برخه ۳۰۰ زره بېرله وه. سعودي له دې تړون څخه وړاندې د ۲۰۱۶/۱۱/۴ نېټه کې ګواښ کړی و چې بازارونه به له تېلو ډک کړي (عرضه به زياته کړي)؛ دې کار روسيه وهڅوله چې له سعودي سره همغږي وکړي، ځکه روسيه د نرخونو له لوېدو او مالي بحران څخه وېرېده، ځکه د روسيې بوديجه نږدې ۵۰٪ د انرژۍ (تېلو او ګازو) پر صادراتو ولاړه ده.
۳- دغه تړون د تېلو پر بيو مثبت اغېز وکړ او د تړون له لاسليک سره سم بيې لوړې شوې. خو دا تړون د شپږو مياشتو لپاره و، چې وروسته يې د غځولو په اړه اوږده بحثونه وشول. روسيې غوښتل خپل توليد زيات کړي ترڅو خپله بوديجه تمويل کړي، په ځانګړې توګه کله چې نرخونه مناسب وو، خو سعودي د يوه ثابت سياست په توګه د توليد پر کمولو ټینګار کاوه؛ که څه هم کله ناکله يې د بازار د خوشي کولو (توليد زياتولو) ګواښ کاوه. دا ګواښ تل د روسيې د هغو هڅو پر وړاندې و چې غوښتل يې د توليد د کمولو لړۍ پای ته ورسوي. په يوه ډرامېټيکه لوبه کې چې د هوښيارانو لپاره ښکاره وه، د امريکا ولسمشر له سعودي څخه غوښتل چې د نرخونو د کنټرول لپاره توليد زيات کړي؛ خو د دې کار موخه دا وه چې روسيه له سعودي سره د توليد کمولو ته بيا وهڅوي. په دې توګه روسيه داسې ښکارېده چې ګواکې د امريکا د ولسمشر د سياست مخالفت کوي او له دې وېرېږي چې سعودي به د هغه غوښتنه ومني، نو ځکه روسيه په ناخوښۍ سره له سعودي سره د توليد پر کمولو همغږۍ ته اړ کېده. د بېلګې په توګه: (ټرمپ د شنبې په ورځ په يوه ټويټ کې وويل چې هغه له پاچا سلمان بن عبدالعزيز سره خبرې کړي او له هغه يې غوښتي چې د بيو د لوړېدو د مخنيوي لپاره د مملکت توليد تر دوه ميليونه بېرلو پورې زيات کړي، او پاچا سلمان د هغه غوښتنه منلې ده. Al-Araby Al-Jadeed ۲۰۱۸/۷/۱)) پای.
تاسو د زياتې ګټې لپاره بشپړ ځواب ته بيا کتنه کولی شئ، ځکه هغه کفايت کوي... والله أعلم وأحکم.
زما سلامونه ومنئ.
ستاسو ورور، عطاء بن خلیل ابو الرشته
د ۱۴۴۰ هجري قمري کال د ذوالحجې ۳مه د ۲۰۱۹ م کال د اګسټ ۴مه
د امير (حفظه الله) له فېسبوک پاڼې څخه د ځواب لېنک: فېسبوک