(د حزب التحریر امیر، محترم عالم عطاء بن خلیل ابو الرشته د خپلې فیسبوک پاڼې لیدونکو پوښتنو ته د ځوابونو لړۍ)
عرفان ابو نوید ته
پوښتنه:
بسم الله الرحمن الرحیم
زموږ محترم شیخ، جلیل القدر عالم عطاء بن خلیل - الله دې ستاسو ساتنه وکړي -
په اندونیزیا کې د حزب التحریر په اړه یوه مهمه پوښتنه:
په اندونیزیا کې ځینو مسلمانو ځوانانو له ما څخه په اندونیزیا جمهوریت کې د حکومتي چارو په وزارت کې د حزب التحریر د رسمي ثبت په اړه پوښتنه کړې ده. ما ځینې خلک (که څه هم ډېر نه دي) ولیدل چې ادعا کوي: په اندونیزیا کې حزب د حق او باطل ترمنځ توپیر نه کوي، والعیاذ بالله.
۱- اې زموږ شیخ، د دې مسلې په اړه پوره او قانع کوونکی ځواب څه دی؟
۲- په دار الکفر کې لکه اندونیزیا، له حکومتونو سره د حزب د ثبت شرعي حکم څه دی؟ که مهرباني وکړئ موږ ته د استدلال طریقه هم بیان کړئ.
علامه شافعي په "الام" کې فرمایلي: هغه څه چې په دار الاسلام کې حلال دي، په دار الکفر کې هم حلال دي، او څه چې په دار الاسلام کې حرام دي، په دار الکفر کې هم حرام دي... موږ غواړو ستاسو له علم څخه ګټه پورته کړو، الله دې تاسو ته توفیق درکړي او ګامونه دې استوار کړي او تاسو دې د اسلامي امت لپاره یو ملاتړ وګرځوي. له الله سبحانه وتعالی څخه غواړم چې دا ستاسو د نېکو اعمالو په تله کې حساب کړي.
ستاسو ورور په دین کې: الله ته فقیر، عرفان ابو نوید
ځواب:
وعلیکم السلام ورحمة الله وبرکاته
هو وروره، هغه څه چې په دار الاسلام کې حلال دي په دار الکفر کې هم حلال دي، او هغه څه چې په دار الاسلام کې حرام دي په دار الکفر کې هم حرام دي... مګر ستاسو پوښتنه د اداري چارو پورې اړه لري، او دا چارې د مباحاتو په باب کې راځي، که په دار الکفر کې وي او که په دار الاسلام کې. د مثال په توګه: د پېژندپاڼې (تذکرې) یا پاسپورټ ترلاسه کولو لپاره غوښتنه کول... یا د ترافیکي اشارو منل، یا په الوتکه او ریل ګاډي کې د سفر لپاره د ټکټ اخیستل... یا په خپله دنده، پوهنتون یا ښوونځي کې د وخت پابندي کول، یا د کار په ځایونو کې د حاضرو او غایبو کسانو لیست جوړول... دا ټولې جواز لرونکې اداري چارې دي، که تاسو په دار الکفر کې یاست او که په دار الاسلام کې، تاسو کولی شئ هغه ومنئ. بلکې تاسو کولی شئ ځینې اداري اسلوبونه له دار الکفر څخه دار الاسلام ته انتقال کړئ. د عمر رضي الله عنه کیسه چې له رومیانو او فارسیانو څخه یې د دواوین (دفترونو) سیستم واخیست، یعني د غنیمتونو د وېش لپاره د رعیت د نومونو ثبتول، مشهوره ده:
أخرج ابن أبي شيبة في مصنفه عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ مِنَ الْبَحْرَيْنِ، قَالَ: فَدَوَّنَ الدَّوَاوِينَ وَفَرَضَ لِلْمُهَاجِرِينَ فِي خَمْسَةِ آلَافٍ خَمْسَةَ آلَافٍ وَلِلْأَنْصَارِ فِي أَرْبَعَةِ آلَافٍ أَرْبَعَةَ آلَافٍ، وَفَرَضَ لِأَزْواجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فِي اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًا اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًا
"ابن ابي شیبه په خپل مصنف کې له ابي سلمه څخه او هغه له ابو هریره رضي الله عنه څخه روایت کړی دی چې هغه له بحرین څخه عمر رضي الله عنه ته راغی... (عمر رضي الله عنه) دیوانونه ترتیب کړل او د مهاجرینو لپاره یې پنځه پنځه زره او د انصارو لپاره یې څلور څلور زره (درهم) وټاکل، او د نبي ﷺ د میرمنو لپاره یې دولس دولس زره وټاکل." (مصنف ابن ابي شیبه)
اوس ستاسو پوښتنې ته راګرځو: په اندونیزیا کې له حکومت سره د حزب د ثبت حکم څه دی؟
هغه څه چې پیښ شوي، د "پوهولو او خبر ورکولو" (العلم والخبر) له باب څخه دي؛ یعني موږ هغوی ته د حزب د نوم، تګلارې او کار په اړه خبر ورکوو... او په دې خبر ورکولو کې کوم باک نشته. نو که موږ داسې څوک ومومو چې زموږ خبرتیا ومني پرته له دې چې موږ د کفر قوانینو منلو ته ژمن کړي، نو موږ حزب د یوې اداري چارې په توګه ثبتوو. اوس مهال دولتونو زموږ ثبت پر دې اساس (د کفر د قوانینو له منلو پرته) نه دی منلی، مګر په دریو هیوادونو کې: لبنان، اندونیزیا او تونس... او حتی همدا درې واړه هم د حزب د ثبت د لغوه کولو لپاره د هرې پلمې په لټه کې دي...
د معلوماتو لپاره باید ووایم چې د احزابو په اړه یوازې په خبر ورکولو (العلم والخبر) بسنه کول، د عثماني خلافت له نښو څخه ده. په ۱۹۰۹ کال کې د احزابو قانون له حزب څخه یوازې دا غوښتل چې خپل ادرس او رسمي مرکز حکومت ته خبر ورکړي. حتی دا قانون تر اوسه په لبنان کې نافذ دی ځکه چې هغوی تر اوسه پر کوم بدیل قانون هوکړه نه ده کړې، ځکه خو هلته د حزب په ثبت کې د "عثماني دولت د ۱۹۰۹ کال قانون ته اشاره" شوې وه.
خلاصه دا چې، په دار الکفر کې حرام، په دار الاسلام کې هم حرام دي. یعني شراب په دار الکفر او دار الاسلام دواړو کې حرام دي، که یو مسلمان په دار الکفر کې شراب وڅښي، نو حرام کار یې کړی دی...
همدا راز د مباح په اړه؛ که د اداري چارو مراعات کول (لکه له سهار اتو بجو تر غرمې دوو بجو پورې کاري وخت) په دار الاسلام کې مباح وي، نو په دار الکفر کې هم مباح دی. دا خبره د حزب پر ثبت، د پېژندپاڼې پر اخیستلو یا د پاسپورټ پر ایستلو هم صدق کوي... مګر دا جواز نه لري چې حزب د کفر د قوانینو د منلو په شرط ثبت شي، ځکه دا حرام دي. همدا راز دا جواز نه لري چې پېژندپاڼه د شرابو څښلو په شرط واخیستل شي، دا نه کیږي... او همداسې نور.
یعني اداري چارې که په دار الاسلام کې مباح وي، نو په دار الکفر کې هم مباح دي خو په دې شرط چې پکې د حرامو ترسره کول شرط شوي نه وي. هغه څه چې په اندونیزیا کې د حزب د ثبت په اړه شوي، یوه اداري چاره ده چې د "پوهولو او خبر ورکولو" له باب څخه ده او د کفر د قوانینو هیڅ ډول ژمنتیا پکې نشته. هر هغه هیواد چې زموږ اداري ثبت د خبر ورکولو په بڼه او د کفر د قوانینو له منلو پرته ومني، نو دا کار جواز لري، خو که د کفر د قوانینو منل شرط کړي، نو بیا حرام دي او جواز نه لري. هیله ده چې موضوع درته روښانه شوې وي.
ستاسو ورور، عطاء بن خلیل ابو الرشته
د امیر د فیسبوک پاڼې څخه د ځواب لینک: فیسبوک
د امیر له ویبپاڼې څخه د ځواب لینک: امیر
د امیر د ګوګل پلس پاڼې څخه د ځواب لینک: ګوګل پلس