Soru-Cevap
Metal sistemin fiyat istikrarının sebebi şudur:
A - Seçilen metal (örneğin altın gibi), ister nakit olsun ister olmasın, kendinden menkul bir değere (öz değere) sahipse -yani insanlar onu süs veya ihtiyaçları için talep ediyorsa- bu durum parayı, günümüzde olduğu gibi devletlerin ekonomilerine ve onlara duyulan güvene bağımlı olmaktan çıkarır. Çünkü paranın bizzat kendisinin bir öz değeri vardır; mevcut paranın ise devletin ekonomisine olan güvenden başka bir öz değeri yoktur. Bilindiği üzere devletlerin ekonomisi; ödemeler dengesine, ithalata, harcamalara ve ihracata (bazen buna siyasi güç de eklenir) bağlıdır ve bunlar değişkendir. Şayet para, devletlerin ekonomik dalgalanmalarından bağımsız olarak öz bir değere sahip olursa bu ona istikrar kazandırır.
B - Devletlerin paraları arasındaki değişim oranının (kur) sabit olmasıdır. Çünkü para, onu karşılayan altına nispet edilir. Bu durum paranın değerinin sabit kalmasını sağlar ve değişim sırasında devletlerin ekonomik güç farkına bağlı kalmaz. Çünkü değişim (sarf), ister altının bizzat kendisiyle olsun, ister devletlerin paralarındaki altın karşılığı oranına göre altını temsil eden kâğıtlar arasında olsun, sonuçta altın paralar arasındadır.
C - Yerel ve uluslararası paranın tek olmasıdır. İnsanlar hem içeride hem de dışarıda aynı birimlerle muamele ederler; şimdiki gibi değildir. Mevcut durumda yerel işlemler yerel para birimiyle, dış devletlerle olan işlemler ise diğer (sert) dövizlerle yapılmaktadır. Yerel ve dış ticaret parasının bir olması, ona istikrar kazandırır.
Buna ek olarak, iki metal (altın ve gümüş) kullanılması durumunda, tedavüldeki madeni para arzı miktar olarak daha fazla olacaktır. Bu durum, madeni maddenin tekelleşme riskini ortadan kaldıracak ve istikrarı daha da pekiştirecektir. Tek metal sisteminde istikrar belirgin iken, iki metal sisteminde çok daha fazladır.
28 Şaban 1424 H. 21/10/2003 M.