** (Mfululizo wa majibu ya mwanachuoni Ata Bin Khalil Abu al-Rashtah, Amir wa Hizb ut-Tahrir, kwa maswali ya wafuasi wa ukurasa wake wa Facebook)**
Kwa (Abu Omar Nassar)
Swali:
Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuh.
Sheikh wetu mwenye kuheshimika, imekuja katika hadithi ya Anas bin Malik: "Kundi la watu kutoka kabila la Ukl au Uraynah walikuja kwa Mjumbe wa Allah (saw). Kisha hali ya hewa ya Madina haikuwafaa (wakaugua). Mjumbe wa Allah (saw) akawaamuru waende kwenye ngamia wa sadaka na akawaamuru wanywe mkojo wake na maziwa yake." (Sahih Muslim)
Na msimamo uliopitishwa (mutabanna) kwetu ni unajisi wa mkojo na haramu ya kunufaika na najisi kwa namna yoyote ile, iwe ni mkojo au kinyesi cha wanyama wanaoliwa nyama yao au wasioliwa.
Ama dalili ya haramu ya kunufaika navyo imekuja katika hadithi ya Mtume katika kisa cha istinja (kujitwahirisha): "Hakika hiyo ni riks (uchafu/najisi)" na kwa Ibn Khuzaymah kuna ziada: "Hakika hiyo ni riks, hakika hiyo ni kinyesi cha punda". Nimesoma katika Nayl al-Awtar cha Al-Shawkani akimnukuu Al-Tamimi kwamba kinyesi (rawth) ni maalumu kwa kile kinachotoka kwa farasi, nyumbu, na punda. Na kupitia mjumuiko wa hadithi hizi mbili, tunaona kuwa kinyesi cha wanyama wanaoliwa nyama yao inajuzu kunufaika nacho, kwa mfano katika kuweka mbolea kwenye mazao ya kilimo.
Tufahamisheni, Allah akubarikini.
Jibu:
Wa Alaikum Salam wa Rahmatullahi wa Barakatuh.
1- Kuhusu unajisi wa mkojo na kinyesi cha mnyama:
Hakuna tofauti ya maoni kuhusu unajisi wake ikiwa vinatoka kwa mnyama ambaye haliwi nyama yake. Ama mnyama anayeliwa nyama yake, kuna tofauti ya maoni ndani yake.
Maoni yenye uzito zaidi (rajih) kwangu ni kwamba ni najisi na haijuzu kunufaika nayo isipokuwa kwa dawa, ambapo inajuzu pamoja na karaha (chukizo), kama itakavyofafanuliwa baadaye. Na maadamu ni najisi, basi haijuzu kunufaika nayo. Muslim amepokea kutoka kwa Ibn Abbas, amesema: Habari zilimfikia Umar kwamba Samurah ameuza pombe, akasema: "Allah amlaani Samurah, kwani hajui kwamba Mjumbe wa Allah (saw) amesema:
لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ، حُرِّمَتْ عَلَيْهِمُ الشُّحُومُ، فَجَمَلُوهَا، فَبَاعُوهَا
'Allah amewalaani Mayahudi, waliharamishiwa mafuta (ya wanyama), wakayaeyusha na kuyauza'."
Hivyo, kunufaika na najisi ni haramu.
2- Miongoni mwa dalili za unajisi wa mkojo:
- Al-Bukhari amepokea katika Sahih yake kutoka kwa Anas bin Malik amesema: Alikuja mwarabu wa kijijini na kukojoa upande mmoja wa msikiti, watu wakamkaripia,
فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى بَوْلَهُ أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَنُوبٍ مِنْ مَاءٍ فَأُهْرِيقَ عَلَيْهِ
"Lakini Mtume (saw) akawakataza. Alipomaliza kukojoa, Mtume (saw) akaamuru ndoo ya maji na yakamwagwa juu yake." (Al-Bukhari)
- Al-Bukhari amepokea katika Sahih yake kutoka kwa Ibn Abbas amesema: Mtume (saw) alipita karibu na makaburi mawili, akasema:
إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ، أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لاَ يَسْتَتِرُ مِنَ البَوْلِ، وَأَمَّا الآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ
"Hakika hawa wawili wanaadhibiwa, na hawaadhibiwi kwa jambo kubwa (lililo gumu kuliepuka). Ama mmoja wao, alikuwa hajikingi na mkojo, na ama mwingine, alikuwa akitembea na kusengenya (namimah)." (Al-Bukhari)
- Al-Daraqutni amepokea kutoka kwa Anas, amesema: Mjumbe wa Allah (saw) amesema:
تَنَزَّهُوا مِنَ الْبَوْلِ فَإِنَّ عَامَّةَ عَذَابِ الْقَبْرِ مِنْهُ
"Jitwahirisheni kutokana na mkojo, kwani adhabu nyingi ya kaburi inatokana nao." (Al-Daraqutni)
Mkojo, uwe unatokana na binadamu au mnyama, uhalisia wake ni mmoja, na dalili ya unajisi wa mkojo inatumika kwake. Hivyo basi, mkojo wowote ni najisi, uwe wa mwanadamu, au mnyama anayeliwa nyama yake, au mnyama asiyeliwa nyama yake, kwani uhalisia wa mkojo ni mmoja.
- Ama hadithi ya Al-Bukhari kutoka kwa Anas bin Malik, amesema: Walikuja watu kutoka kabila la Ukl au Uraynah, kisha hali ya hewa ya Madina haikuwafaa,
فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، بِلِقَاحٍ، وَأَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا
"Basi Mtume (saw) akawaamuru waende kwenye ngamia na wanywe mkojo wake na maziwa yake." (Al-Bukhari)
Hii ni katika maudhui ya dawa. Na kwa kuijumuisha pamoja na hadithi ya Ibn Majah kuhusu kujitibu kwa pombe, ambapo Ibn Majah amepokea kutoka kwa Tariq bin Suwayd al-Hadhrami, amesema: Nilisema, 'Ewe Mjumbe wa Allah, hakika katika ardhi yetu kuna zabibu tunazozikamua, basi tunywe?' Akasema: 'Hapana'. Nikamrejea, nikasema: 'Sisi tunajishifia kwayo kwa ajili ya mgonjwa.' Akasema:
إِنَّ ذَلِكَ لَيْسَ بِشِفَاءٍ، وَلَكِنَّهُ دَاءٌ
"Hakika hiyo si shifaa (ponyo), bali ni ugonjwa." (Ibn Majah)
Inabainika kuwa katazo la kujitibu kwa najisi si la moja kwa moja (ghayru jazim), na hivyo basi ni makruhu. Hivyo, kujitibu kwa kunywa mkojo inajuzu pamoja na karaha, na haimaanishi kuwa si najisi, bali inajuzu pamoja na karaha katika kujitibu.
3- Miongoni mwa dalili za unajisi wa kinyesi:
- Al-Bukhari amepokea katika Sahih yake kutoka kwa Abdullah amesema: Mtume (saw) alienda haja, akaniamuru nimletee mawe matatu. Nikapata mawe mawili, na nikatafuta la tatu lakini sikulipata. Nikachukua kinyesi kilichokauka (rawthah) nikamletea. Akachukua yale mawe mawili na akakitupa kile kinyesi, akasema:
هَذَا رِكْسٌ
"Hii ni najisi (riks)." (Al-Bukhari)
Ama kusema kwako kuwa kinyesi (rawth) hakitumiwi isipokuwa kwa kile kinachotoka kwa mnyama asiyeliwa nyama yake na kuongeza kuwa ulipata kwa Ibn Khuzaymah ziada "Hakika hiyo ni riks, hakika hiyo ni kinyesi cha punda", licha ya kwamba Al-Bukhari na kundi la watunzi wa Sunan kama Ahmad, An-Nasa'i, At-Tirmidhi, At-Tabarani, Ad-Daraqutni, Al-Bayhaqi, Al-Bazzar na Abu Ya'la wote hawakutaja ziada hii "Hakika hiyo ni kinyesi cha punda", na ulipata kwa Ibn Khuzaymah riwaya ifuatayo: Kutoka kwa Abu Hurairah, kutoka kwa Mtume (saw) amesema:
إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ مِثْلُ الْوَالِدِ لِوَلَدِهِ، فَلَا يَسْتَقْبِلْ أَحَدُكُمُ الْقِبْلَةَ وَلَا يَسْتَدْبِرْهَا - يَعْنِي فِي الْغَائِطِ - وَلَا يَسْتَنْجِ بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَوْثٌ وَلَا رِمَّةٌ
"Hakika mimi kwenu ni kama mzazi kwa mwanawe; basi mmoja wenu asielekee kibla wala asikipe mgongo - yaani wakati wa kwenda haja - na asijitwahirishe (istinja) kwa chini ya mawe matatu, kusiwe na kinyesi wala mfupa uliosagika." (Ibn Khuzaymah) na isnadi yake ni hasan. Pamoja na hayo, kama tulivyosema kuhusu mkojo, uhalisia wa kinyesi ni mmoja, uwe wa mnyama anayeliwa, au mnyama asiyeliwa, na kwa hivyo hukumu inatumika kwake. Na kama vile kinyesi cha punda kilivyo najisi, kinyesi cha ng'ombe pia ni najisi, yaani kinyesi chote ni najisi, kiwe cha mnyama anayeliwa au asiyeliwa.
Hili ndilo ninalolipa uzito zaidi, na ninasema ninalipa uzito kwa sababu kuna kauli zinazozingatiwa kiasi fulani zinazotoa mkojo na kinyesi cha wanyama wanaoliwa katika unajisi.
Ndugu yenu, Ata Bin Khalil Abu al-Rashtah
Kiungo cha jibu kutoka kwa ukurasa wa Amir kwenye Facebook
Kiungo cha jibu kutoka kwenye tovuti ya Amir
Kiungo cha jibu kutoka kwa ukurasa wa Amir kwenye Google Plus