Hizb-ut Tahrir Emiri Büyük Alim Atâ bin Halil Ebû el-Raşta’nın Facebook Sayfası Takipçilerinin Fıkhî Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
Soru-Cevap
Jaber Thawabta’ya
Soru:
Esselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu,
Satış ile ilgili bir soru:
Taş çıkarmak için belli bir miktar para karşılığında bir arazi kiralamak istiyoruz. Taşların uygun olmaması durumunda satışı yüzdeye (oran esasına) çevirmek istiyoruz. Bu akit, akit içinde akit olduğu için sahih midir yoksa batıl mıdır? Lütfen en kısa sürede cevap verin.
Cevap:
Ve Aleykumüsselam ve Rahmetullahi ve Berakatuhu,
Kardeşim, bir akdin başka bir akit ile şartlandırılacak şekilde bir akit içine sokulması caiz değildir. Sen burada birinci akdin kiralama olduğunu ve taşın uygun olmaması durumunda akdin yüzde oranlı bir satışa dönüşeceğini şart koşulduğunu söylüyorsun... Sorunda bu tam net olmasa da -yani "yüzde oranı" kelimesiyle neyi kastettiğini tam açıklamamışsın- anlamdaki en kuvvetli ihtimal (râcih olan), bunun başka bir akit haline gelmesidir. Yani ilk kiralama akdi değil, başka bir akde dönüşmektedir...
Bu tercihe binaen, Resulullah ﷺ'in bir satış içinde iki satışı ve bir anlaşma içinde iki anlaşmayı yasaklayan hadisleri burada geçerlidir:
- Tirmizî Sünen'inde Ebû Seleme'den, o da Ebû Hureyre'den şöyle rivayet etmiştir:
نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ
"Resulullah ﷺ bir satış içinde iki satışı yasakladı." (Ebû İsa [Tirmizî] dedi ki: Ebû Hureyre’nin hadisi hasen sahih bir hadistir.)
- Ahmed Müsned'inde Abdurrahman b. Abdullah b. Mesud'dan, o da babasından şöyle rivayet etmiştir:
نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ عَنْ صَفْقَتَيْنِ فِي صَفْقَةٍ وَاحِدَةٍ
"Resulullah ﷺ tek bir anlaşma içinde iki anlaşmayı yasakladı."
Eş-Şahsiyyet’ül İslamiyye Cilt 2 / Taksitli Satış bölümünde şu geçmektedir:
"...Özetle; akdi yapanlardan biri diğerine 'Senin evini bin (birim) karşılığında bana satman şartıyla, ben de evimi sana bin (birim) karşılığında sattım' dese ve o da 'kabul ettim' dese, bu iki satışın gerçekleştiği tek bir satış akdi olur ki bu caiz değildir. Çünkü Nebi ﷺ bir satış içinde iki satışı ve bir anlaşma içinde iki anlaşmayı yasaklamıştır..."
Dolayısıyla bu akit sahih değildir. Belirttiğim gibi bu cevap, "yüzde oranı" kelimesinden kastedilenin yeni bir akit olduğu, yani bir kiralama akdi değil de taşların yüzde usulü ile satılmasına dair bir akit olduğu ihtimaline dayanmaktadır. Başka bir ifadeyle, belirli bir ücret karşılığındaki kiralama akdi, çıkan taşların yüzde usulüyle satılması akdine dönüştürülmektedir... Eğer maksat bu değilse, soruyu daha açık bir şekilde tekrar sor. Allah seninle olsun.
Kardeşiniz Atâ bin Halil Ebû el-Raşta
26 Rebiülevvel 1440 H. 04/12/2018 M.
Emir'in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook
Emir'in (Allah onu korusun) Google Plus sayfasındaki cevap linki: Google Plus
Emir'in (Allah onu korusun) web sayfasındaki cevap linki: Web