(Hizb-ut Tahrir Emiri Âlim Atâ b. Halîl Ebû er-Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhî" Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Soru Cevap
Zimmette Sabit Olan Ücret
Ebû Yâsir’e
Soru:
Selamun Aleykum. Bir borçlu, borcunu -ister ücret olsun ister karz (ödünç)- örneğin on yıl gibi bir süre mazeretsiz olarak geciktirirse, kur farkını kim karşılar?
Cevap:
Ve Aleykumüsselam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Zimmette sabit olan ücret borç gibidir. Borcu olan kimse, aralarındaki anlaşma şartlarına göre borcunu ödemelidir. Borçlu ödemeyi geciktirirse bakılır: Eğer darda ise (maddi durumu kötü ise) alacaklı, durumu düzelip ödeme gücüne kavuşana kadar ona mühlet verir. Zira Allahu Teâlâ şöyle buyurmaktadır:
وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ
"Eğer borçlu darlık içinde ise, eli genişleyinceye kadar ona mühlet vermek gerekir." (Bakara 280)
Eğer borçlu ödeme gücüne sahip olduğu halde ödemiyorsa, ödemeye zorlanır. Eğer yine de ödemezse cezalandırılır. Ebû Davud ve İbn Mace’nin Amr b. eş-Şerîd’den, onun da babasından rivayet ettiğine göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur:
لَيُّ الْوَاجِدِ يُحِلُّ عِرْضَهُ وَعُقُوبَتَهُ
"Ödeme gücü olanın borcunu geciktirmesi, onun onurunun zedelenmesini ve cezalandırılmasını helal kılar."
Buradaki "Leyyü'l-vâcid" ifadesi, zengin olanın borcunu ertelemesi/muntazır bırakması demektir. "Onurunun zedelenmesi" ise ondan şikayetçi olunması ve kendisine sert sözler söylenmesi; "cezalandırılması" ise hapsedilmesi anlamına gelir.
Kur farkına gelince; yani piyasadaki işlemler sırasında paranın altın ve gümüş karşısındaki değerinin düşmesi veya yükselmesi durumunda farkı alacaklı mı yoksa borçlu mu karşılar... Bu meselede çeşitli görüşler vardır. Benim tercih ettiğim görüş; miktarda bir artış alarak faize düşmemek için borcun, zimmette sabit olan aynı para birimi ve aynı sayı üzerinden ödenmesidir. Bu, söz konusu para birimi tedavülde olduğu ve onu çıkaran resmi merci tarafından tanındığı sürece geçerlidir.
Eğer alacaklı, malını değer kaybından korumak istiyorsa, altın veya değerini koruyan güçlü bir para birimi ile borç vermelidir...
Allahu Teâlâ’dan, paranın kendi zatında değer taşıyan altın ve gümüş olacağı, böylece mali hayatın istikrara kavuşacağı, insanların hayatlarından memnun kalacağı ve malları konusunda emin olacakları Râşidî Hilâfet’i ikame ederek bu ümmeti şereflendirmesini niyaz ediyoruz. Şüphesiz Allah Subhânehu Kavî ve Azîz’dir.
Kardeşiniz Atâ b. Halîl Ebû er-Raşta
Emir’in Facebook sayfasındaki cevap linki: https://web.facebook.com/AmeerhtAtabinKhalil/photos/a.122855544578192.1073741828.122848424578904/337802583083486/?type=3
Emir’in web sitesindeki cevap linki: http://archive.hizb-ut-tahrir.info/arabic/index.php/HTAmeer/QAsingle/3584/
Emir’in Google Plus sayfasındaki cevap linki: https://plus.google.com/b/100431756357007517653/100431756357007517653/posts/Rrg4htHHfn2