Değerli Kardeşim,
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu.
Parfüm (kolonya vb.) hakkındaki sorunun cevabı şöyledir:
Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmaktadır:
كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ
"Her sarhoş edici hamrdır (içkidir) ve her hamr haramdır." (Müslim)
Yine O Salavatullahi ve Selamuhu Aleyh şöyle buyurmuştur:
مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ
"Çoğu sarhoş edenin azı da haramdır." (İbn Mace, Darukutni rivayet etmiş, İbn Hacer sahih olduğunu belirtmiştir)
O Salavatullahi ve Selamuhu Aleyh, hamr (içki) olarak adlandırılan sıvının ne olduğunu açıklamıştır; buna göre azı veya çoğu sarhoş eden her şey hamrdır. Burada, bu parfümün veya kolonyanın ve benzerlerinin az veya çok içilmesi durumunda sarhoş edip etmediğini anlamak için "menatın tahkiki" (vakıa araştırması) yapma rolü devreye girer. Eğer içildiğinde sarhoş ediyorsa o hamrdır ve şu hadis uyarınca on sınıfta haram kılınmasıyla ilgili hamr hükümleri ona uygulanır:
لُعنتِ الخمرُ على عشرة أوجه: بعيتها وعاصرها ومعتصرها وبائعها ومبتاعها وحاملها والمحمولة إليه وآكل ثمنها وشاربها وساقيها
"İçki on yönden lanetlenmiştir: İçkinin kendisi, onu sıkan, kendisi için sıkılan, satanı, alanı, taşıyanı, kendisine taşınanı, parasını yiyen, içen ve ikram eden." (İbn Mace)
Biliyoruz ki kolonya ve benzeri parfümler bazı bölgelerde, özellikle de Körfez'de içilmektedir ve içindeki alkol oranı nedeniyle sarhoşluk vermektedir.
Buna göre, ister parfüm olsun ister başka bir şey, bir sıvının çoğu sarhoş ediyorsa azı da haramdır; o hamrdır ve haramlığın on yönüyle ilgili hamr hükümleri ona uygulanır.
Alkolün etil ve metil olmak üzere iki tür olduğu doğrudur. Uzmanlardan bu konuda şu bilgileri öğrendik:
(Alkol iki türdür: Birincisi, yoğunluğuna göre her türlü içkide bulunan etkili madde olan etildir. İkincisi, odunsu veya lifli maddelerden elde edilen metildir. Bunlar, vücut üzerindeki, özellikle de sinir sistemi üzerindeki etkileri bakımından birbirine yakın maddelerdir ancak kimyasal analiz ve vücuttaki oksidasyon açısından tamamen farklıdırlar ve sonuçlardaki farklılığa neden olan da budur. Etki açısından her ikisi de beyindeki tüm hayati merkezlerin çalışmasında bir yavaşlamaya neden olur. Ancak etil alkol sarhoş eder ama öldürmez; içilerek aşırı miktarda alınması komaya, ardından çok derin bir uykuya neden olur ve kişi daha sonra uyanır. Metil alkol ise sarhoş eder ancak kullanılan oranlara göre retina hücrelerini tahrip etmeye, görme sinirini öldürerek körlüğe veya beyindeki hayati merkezlerin hücrelerini öldürüp tahrip ederek ölüme kadar varabilen zararlı, toksik bir etki yaratır. İçkilerin tamamında etil alkol ve çok az miktarda metil alkol bulunur; kolonyanın ise çoğu metil alkoldür.)
Bu demektir ki; etil alkol ve az miktardaki metil alkol sarhoş eder, çok miktardaki metil alkol ise öldürür. Bu nedenle kolonya, ister etil ister uygun oranda metil alkolden yapılmış olsun, (Körfez'de kolonya kaynaklı sarhoşluk vakalarında bildirildiği gibi) sarhoşluk vermektedir. Eğer öldürmeyecek düzeyde sarhoşluk ve zehirlenme veriyorsa, hamr olduğu için haramdır ve aynı zamanda (öldürmese bile) bir zehir olduğu için de haramdır. Eğer kolonyada veya sıvıda kullanılan metil alkol öldürücü bir orandaysa, o sıvı "zarar" kaidesi uyarınca (Zararlı şeylerde asıl olan haramlıktır) zehir olduğu için haram olur.
Böylece, içine alkol giren sıvıların menatı şu şekilde tahkik edilir:
Eğer içindeki alkol oranı, azı veya çoğuyla sarhoş edecek düzeydeyse, o hamrdır ve on yönden haramdır.
Eğer sarhoş etmiyor fakat zehirliyorsa, zehir olduğu için haramdır. Bu durumda ise hakkında nass (delil) bulunan hususlarda, yani zehiri içmek, yemek, satmak veya hediye etmek konusunda haram olur. Nitekim hadislerde şöyle buyurulmuştur: "Allah bir kavme bir şeyi yemeyi haram kıldığında, onun bedelini (parasını) da haram kılar" (Ebu Davud, Ahmed). "Allah Yahudileri kahretsin; Allah onlara iç yağlarını haram kıldığında onları erittiler, sonra sattılar ve paralarını yediler" (Ahmed). Cemeluhu yani onu erittiler demektir. On yönün geri kalanıyla ilgili nasslar ise sadece hamr (içki) hakkında gelmiştir.
Bu, sorunun ilk kısmı yani parfümler veya kolonya hakkındaydı.
İkinci kısma gelince; "İbadetlerde tebenni (benimseme) yapmadığımız halde neden bu konuda tebenni yapıyoruz?" Bunun cevabı iki yöndendir: Birincisi, içki konusu "ibadetler" kapsamında değildir. İkincisi, biz burada içkinin haramlığı konusunda bir tebenni yapmıyoruz; zira o zaten kesin olarak haramdır. Ancak mesele, bu sıvının "menatının tahkiki" yani sarhoş edip etmediği meselesidir. Kim menatı tahkik eder ve o sıvının azının veya çoğunun sarhoş etmediğini bulursa, o zaman o sıvı onun için hamr sayılmaz.
Vesselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu.
08/08/2004
Kardeşiniz