(Hizb-ut Tahrir Emiri Değerli Âlim Ata bin Halil Ebu’r Raşte’nin Facebook Sayfası Takipçilerinin Fıkhi Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Soru-Cevap
Fuad Hus'a
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh,
Değerli Şeyhimiz:
Bilindiği üzere Filistin topraklarının tamamı Yahudi varlığı tarafından gasp edilmiştir. Gasp edilen birçok taşınmazın ve arazinin gerçek sahipleri bilinmemektedir. Yahudi devleti, bu arazilerin bir kısmını özel projelerinde kullanmaları için bireylere veya şirketlere devretmektedir. Ben Filistin’de yaşıyorum ve bana, Filistin köylerinden birinde gasp edilmiş araziler üzerinde Yahudi bir şahsa ait olan bir binada mülk (ticari dükkân) kiralama teklifi sunuldu. Bu arazinin asıl sahipleri ise bilinmiyor (mülteci ya da sürgün edilmiş durumdalar).
Bu mülkü kiralamak caiz midir? Arazi sahiplerinin bilinmiyor olması hükmü değiştirir mi? Yoksa bu mülk gasp edilmiş bir mal olarak mı değerlendirilir ve alım-satım ya da kiralama gibi işlemlere konu edilemez mi?
Allah sizi mübarek kılsın değerli Şeyhimiz, bedeninize kuvvet, ilminize genişlik versin ve fethi sizin ellerinizle nasip etsin.
Cevap:
Ve Aleykumselam ve Rahmetullahi ve Berakatuh,
Değerli kardeşim, gasp edilmiş mal sahibine ait kalmaya devam eder; dolayısıyla bu malı gasp edenden satın almak veya kiralamak caiz değildir. Bunun detayları şöyledir:
Çalınmış veya gasp edilmiş mal, nerede bulunursa bulunsun sahibine aittir. Ahmed, Semura’dan Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
إِذَا سُرِقَ مِنَ الرَّجُلِ مَتَاعٌ، أَوْ ضَاعَ لَهُ مَتَاعٌ، فَوَجَدَهُ بِيَدِ رَجُلٍ بِعَيْنِهِ، فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ، وَيَرْجِعُ الْمُشْتَرِي عَلَى الْبَائِعِ بِالثَّمَنِ
"Bir kimseden bir mal çalınır veya kaybolursa, sonra da o malı başka birinin elinde bulursa, o mal üzerinde hak sahibi odur. Satın alan kişi ise (ödediği) bedeli satıcıdan geri alır."
Bu nass, çalınan malın sahibine ait olduğunu ifade eder. Aynı şekilde Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmaktadır:
عَلَى اليَدِ مَا أَخَذَتْ حَتَّى تُؤَدِّيَ
"Alan el, aldığını geri verinceye kadar sorumludur." (Tirmizi rivayet etmiş ve bu hadis için "hasen" demiştir). Bu hadis de gasp edilmiş mal hakkındadır.
Dolayısıyla, kim bir araziyi gasp ederse haram işlemiş ve büyük bir günaha girmiş olur. Zira Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur:
مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنَ الْأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
"Kim bir karış toprağı haksız yere alırsa (zulmederse), o toprak yedi kat yerin dibinden boynuna dolanır." (Müslim, Ayşe Radiyallahu Anha’dan rivayet etmiştir).
Yani topraktan az ya da çok herhangi bir şeyi gasp eden kimse, ahirette cezalandırılacağı bir günah işlemiş olur. Dünyada ise tazir cezasını hak eder ve gasp ettiği şeyi, gasp ettiği andaki durumuyla sahibine iade etmeye zorlanır. Çünkü Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Alan el, aldığını geri verinceye kadar sorumludur" buyurmuştur. Eğer gasp edilen mal gaspçının elindeyken telef olursa veya durumu değişirse -örneğin gasp edilen kumaşın dikilmesi, madenin eritilmesi veya gasp edilen hayvanın kesilmesi gibi- bu durumda gaspçı malın değerini sahibine tazmin eder.
Buna göre; bir şeyin çalınmış veya gasp edilmiş olduğunu biliyorsan onu satın alma ve kiralama. Şüphe duyduğunda da onu satın alma. Çünkü Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmaktadır:
دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
"Sana şüphe veren şeyi bırak, şüphe vermeyene bak." (Tirmizi, Hasan bin Ali Radiyallahu Anhuma’dan rivayet etmiş ve "bu hadis hasen sahihtir" demiştir).
Bu nedenle, o malın gasp edilmiş olduğundan emin olduğun sürece, ister sahibini tanı ister tanıma -önemli olan onun gasp edilmiş olduğundan emin olmandır- onu kiralaman caiz değildir. Çünkü gaspçı o malın maliki değildir, dolayısıyla seninle bir akit (sözleşme) yapamaz.
Sonuç olarak; Allah seni bu kiralama işlemine muhtaç etmesin. Kiralayacak başka bir mülk ara; Allah onu senin için mübarek kılsın, dinin ve dünyan için hayırlı eylesin. O gasp edilmiş mülk her ne olursa olsun onun için üzülme, Allah seninledir.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu’r Raşte
20 Cemadiyel Ahir 1439 H. M. 08/03/2018
Emir’in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevabın linki: Facebook
Emir’in (Allah onu korusun) Google Plus sayfasındaki cevabın linki: Google Plus
Emir’in (Allah onu korusun) Twitter sayfasındaki cevabın linki: Twitter
Emir’in (Allah onu korusun) web sayfasındaki cevabın linki: Web