Hizb ut-Tahrir Emiri Celil Âlim Atâ b. Halil Ebū el-Raşta’nın Facebook Sayfası Takipçilerinin "Fıkhî" Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
Soru Cevap
Tarek Ifaoui'ye
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu. Alkol içeren parfümler sıkılmış elbiselerle namaz kılmanın hükmü nedir? Allah sizi hayırla mükafatlandırsın.
Cevap:
Ve Aleykum Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuhu,
Birincisi: Etil alkol ile karıştırılmış olan parfümler hamr (içki) sayılır ve şer’an hamr muamelesi görürler, dolayısıyla necistirler... Biz bunu, 23 Cumada el-Ula 1435 H. / 24 Mart 2014 M. tarihli bir soruya verdiğimiz cevap da dâhil olmak üzere pek çok cevapta açıklamıştık. Orada şöyle geçmektedir:
(Alkol bilimleri uzmanlarından öğrendiğim üzere alkol iki çeşittir: Etil alkol ve metil alkol. Eğer soruda geçen "Etanol" ismi etil alkol ise, cevap şöyledir:
1- Alkolün metil adı verilen bir türü vardır. Bana bunun sarhoş edici olmadığı, ancak ölümcül bir zehir olduğu söylendi. Yakıt ispirtosu metil türündendir; odun talaşı ve benzerlerinden elde edilir. İçilmesi körlüğe neden olur ve birkaç gün içinde ölüme yol açar. Buna binaen, metil alkol hamr değildir; necislik ve haramlık açısından hamr hükmünü almaz. Ancak metil alkolün "zarar" kaidesi uyarınca bir zehir olarak kullanılması haramdır. İbn Mace, Ubade bin es-Samit’ten şöyle rivayet etmiştir:
لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ
"Zarar vermek de yoktur, zarara zararla karşılık vermek de yoktur." (İbn Mace)
2- Alkolün bir de etil denilen türü vardır ki; bu, sarhoş edici fermente veya distile içeceklerde kullanılan türdür. Tıbbi ispirto da bu türdendir. Ayrıca etil alkol sanayide de kullanılır; bazı maddeler için koruyucu, nem kurutucu, bazı alkoloidler ve yağlar için çözücü, donma önleyici, bazı ilaçlar, kolonya ve kokular gibi aromatik maddeler için çözücü olarak kullanılır ve bazı marangozluk malzemelerinin yapımına girer. Bu kullanımlar üç kısma ayrılır:
a- Alkolün sadece bir çözücü olarak kullanıldığı veya bazı maddelere katkı maddesi olarak eklendiği kısım: Bu kullanım, alkolün mahiyetini ve özelliklerini yok etmez; alkol bileşimini ve sarhoş ediciliğini korur. Bu kısmın kullanımı mutlak olarak haramdır. Buna örnek olarak kolonya verilebilir. Kolonyanın kullanılması helal değildir ve necis kalmaya devam eder. Çünkü necislik ona karışmıştır ve içindeki sarhoş edici alkol kendi halini korumaktadır. Dolayısıyla bunlar hamr ile karıştırılmış maddelerdir ve hamr necistir. Bunun delili el-Huşenî hadisidir:
Darikutni, el-Huşenî’den şöyle rivayet etmiştir: "Dedim ki: 'Ey Allah’ın Resulü! Biz müşriklerle bir arada yaşıyoruz ve onların kaplarından başka tencerelerimiz ve kaplarımız yok.' Şöyle buyurdu:
اسْتَغْنُوا عَنْهَا مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ فَإِنَّ الْمَاءَ طَهُورُهَا ثُمَّ اطْبُخُوا فِيهَا
'Gücünüz yettiğince onlardan müstağni olun. Eğer bulamazsanız onları suyla yıkayın, çünkü su onu temizleyicidir, sonra onlarda yemek pişirin.'" Resulullah ﷺ "çünkü su onu temizleyicidir" buyurmaktadır. Yani o kaplar içine hamr konulmasıyla necis olmuş ve yıkandıktan sonra temizlenmiştir. Bu, hamrın necis olduğunun delilidir. Ebu Davud’un rivayet ettiği el-Huşenî hadisinde ise soru, içine hamr konulan o kaplar hakkındadır. Ebu Sa’lebe el-Huşenî’den rivayet edildiğine göre o, Resulullah ﷺ’e sormuş ve şöyle demiştir: "Biz Kitap Ehli ile komşuyuz, onlar tencerelerinde domuz pişiriyorlar ve kaplarında hamr içiyorlar." Bunun üzerine Resulullah ﷺ şöyle buyurdu:
إِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَهَا فَكُلُوا فِيهَا وَاشْرَبُوا، وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا
"Eğer başkasını bulursanız onlarda yiyin ve için. Eğer başkasını bulamazsanız onları suyla yıkayın ve sonra yiyin, için." Domuz ve hamr necistirler, dolayısıyla içine konuldukları kaplar da necis olur; kullanmadan önce temizlenmeleri için yıkanmaları gerekir.
b- Alkolün mahiyetinin değiştiği, sarhoş edicilik özelliğini kaybettiği, alkol ve diğer maddelerden alkolün özelliklerinden farklı özelliklere sahip yeni bir maddenin oluştuğu, ancak zehirli olmadığı kısım: Bu yeni bir maddedir, hamr hükmünü almaz ve "Eşyada aslolan ibahattır (mübahlık), haram kılındığına dair delil olmadıkça" kaidesinin uygulandığı diğer maddeler gibi tahir (temiz) sayılır.
c- Alkolün mahiyetinin değiştiği, sarhoş edicilik özelliğini kaybettiği, alkol ve diğer maddelerden alkolün özelliklerinden farklı özelliklere sahip yeni bir maddenin oluştuğu, ancak zehirli olduğu kısım: Bunun hükmü zehir hükmüdür; tahirdir ancak içilmesi veya kişinin kendisine ya da başkasına zarar vermesi için kullanılması haramdır.
3- Buna göre etil alkol başka maddelerle karıştırıldığında, hüküm; karışımın etil alkolün sarhoş edicilik özelliğini kaybedip kaybetmediği ve karışımın zehirli olup olmadığı bilinerek verilir... Bu, uzmanların ve ihtisas sahiplerinin görüşüne göre yapılacak bir tahkiku’l-menat (vakıa araştırması) gerektirir. Eğer bu karışımın sarhoş edici olduğu bilimsel veya pratik olarak kanıtlanırsa, hamr hükmünü alır ve bu karışımdaki etil alkolün özelliğini ve mahiyetini kaybetmediğini gösterir. Ancak bu karışımın artık sarhoş etmediği ve zehirli olmadığı bilimsel veya pratik olarak kanıtlanırsa, ne hamr hükmünü ne de zehir hükmünü alır. Eğer bu karışımın artık sarhoş etmediği ancak zehirli olduğu kanıtlanırsa, hamr hükmünü değil, zehir hükmünü alır.
Buna göre, eğer ortaya çıkan karışım kolonya gibi sarhoş edici ise hamr hükmünü alır. Zira Buhari ve Müslim’in Müminlerin Annesi Aişe (r.anha)’dan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Her sarhoş edici içecek haramdır." Müslim’in İbn Ömer’den rivayet ettiğine göre Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ، وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
"Her sarhoş edici hamrdır ve her sarhoş edici haramdır..." (Müslim). İbn Ömer’den gelen bir başka rivayette ise: "Her sarhoş edici hamrdır ve her hamr haramdır." denilmiştir.
Hamr, sadece içildiğinde değil, on noktada haram kılınmıştır. Tirmizi, Enes bin Malik’ten şöyle rivayet etmiştir:
لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فِي الخَمْرِ عَشَرَةً: عَاصِرَهَا، وَمُعْتَصِرَهَا، وَشَارِبَهَا، وَحَامِلَهَا، وَالمَحْمُولَةُ إِلَيْهِ، وَسَاقِيَهَا، وَبَائِعَهَا، وَآكِلَ ثَمَنِهَا، وَالمُشْتَرِي لَهَا، وَالمُشْتَرَاةُ لَهُ
"Resulullah ﷺ hamr ile ilgili on kişiye lanet etti: (Sıkılmak üzere) hamr yapanı, kendisi için hamr yaptıranı, içeni, taşıyanı, kendisine taşıttırılanı, sunanı, satanı, parasını yiyeni, satın alanı ve kendisi için satın alınanı." Bu on kişiden herhangi biri olmak haramdır.) bitti.
İkincisi: İçinde kolonya gibi alkol bulunan parfümler necistir. Namazın sıhhat şartlarından biri de aşağıda geçen delillerde olduğu gibi elbisenin ve bedenin temiz olmasıdır:
1- Namaz için beden temizliğinin şart olmasıyla ilgili olarak: İbn Abbas’ın Resulullah ﷺ’ten rivayet ettiğine göre şöyle buyurmuştur:
تَنَزَّهُوا مِنَ الْبَوْلِ فَإِنَّ عَ عامَّةَ عَذَابِ الْقَبْرِ مِنْهُ
"İdrardan sakınınız; zira kabir azabının çoğu ondandır." (İbn Humeyd rivayet etmiştir). Darikutni’nin Ebu Hureyre’den rivayet ettiğine göre Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur: "Kabir azabının çoğu idrardandır."
2- Namaz için elbise temizliğinin şart olmasıyla ilgili olarak: Allah Teâlâ’nın şu kavli:
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ
"Elbiseni tertemiz tut." (Müddessir [74]: 4). Ayrıca Buhari’nin Sahih’inde Esma bint Ebi Bekir es-Sıddık’tan rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Bir kadın Resulullah ﷺ’e sordu: "Ey Allah’ın Resulü! Birimizin elbisesine hayız kanı bulaşırsa ne yapsın?" Resulullah ﷺ şöyle buyurdu:
إِذَا أَصَابَ ثَوْبَ إِحْدَاكُنَّ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَلْتَقْرُصْهُ ثُمَّ لِتَنْضَحْهُ بِمَاءٍ ثُمَّ لِتَنْضَحْهُ بِمَاءٍ ثُمَّ لِتُصَلِّي فِيهِ
"Birinizin elbisesine hayız kanı isabet ederse, onu (parmak ucuyla) kazısın, sonra üzerine su döküp çitilesin, sonra da onu suyla yıkasın; ondan sonra onunla namaz kılsın."
3- Dolayısıyla, elbise veya beden üzerinde alkol içeren parfümler varken namaz kılmak, sahih bir namaz değildir.
Bu mesele hakkında benim görüşüm budur. Allah en iyi bilendir ve hüküm verenlerin en hayırlısıdır.
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebū el-Raşta
19 Rebiülevvel 1442 H. 05/11/2020 M.
Emir’in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook Emir’in (Allah onu korusun) web sayfasındaki cevap linki: Web