(Hizb-ut Tahrir Emiri Celil Alim Ata bin Halil Ebu el-Raşta'nın Facebook Sayfasındaki Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi "Fıkıh")
Zekat ve Senenin Dolması
Heba Şaderma'ya
Soru:
Selamun Aleykum, nisap miktarına ulaşmış ve yaklaşık bir yıldır bende olan bir miktar param var. Zekat vakti geldiğinde, bir ihtiyacımı karşılamak için kullandım ve geriye çok az bir miktar kaldı.. Üzerinden bir yıl (havl) geçtiği için orijinal miktarın zekatını vermem gerekir mi?
Cevap:
Ve Aleykumus Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Mal, nisaba ulaşıp üzerinden tam bir sene geçmedikçe zekat farz olmaz. Ali bin Ebu Talib'den rivayet edildiğine göre Nebi ﷺ şöyle buyurmuştur:
إِذَا كَانَتْ لَكَ مِئَتَا دِرْهَمٍ، وَحَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ، فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَ، وَلَيْسَ عَلَيْكَ شَيْءٌ - يَعْنِي فِي الذَّهَبِ - حَتَّى يَكُونَ ذَلِكَ عِشْرُونَ دِينَاراً، فَإِذَا كَانَتْ لَكَ عِشْرُونَ دِينَاراً، وَحَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ، فَفِيهَا نِصْفُ دِينَارٍ
"İki yüz dirhemin olur da üzerinden bir sene geçerse, onda beş dirhem (zekat) vardır. Yirmi dinarın oluncaya kadar -yani altında- sana bir şey gerekmez. Yirmi dinarın olur da üzerinden bir sene geçerse, onda yarım dinar (zekat) vardır." (Ebu Davud)
Burada ölçü miladi değil, hicri takvimdir. Yani nisaba ulaşan malın üzerinden 354 gün geçtiğinde bir sene (havl) dolmuş olur ve zekat farz olur. Müslümanın malında zekat farz olduğunda artık o borç düşmez.
Buna göre, nisaba ulaşan malınızın üzerinden açıkladığımız şekilde tam bir sene geçmişse, zekat farz olmuştur. Senenin dolmasından sonra bu paranın tamamını veya bir kısmını harcamanın bir hükmü yoktur; zekat yükümlülüğü o malda baki kalır. Gerek harcadığınız gerekse kalan kısmın tamamı üzerinden zekatı vermeniz gerekir. Siz onu ödeyene kadar bu boynunuzda bir borçtur. Allah size rahmet etsin, onu hemen çıkarmaya (ödemeye) bakın.
Bu durum, harcamayı sene dolduktan sonra yaptıysanız geçerlidir. Eğer sene dolmadan önce harcama yaptıysanız, o zaman zekat sadece sene dolduğunda elinizde bulunan miktar (eğer nisabın altına düşmemişse) üzerinden farz olur.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu el-Raşta
