(Hizb-ut Tahrir Emiri Celil Âlim Atâ bin Halil Ebû er-Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhî" Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh,
Yönetim ve İdari Nizam kitabında, Hilafet Devleti kurulduktan sonra faizli mallar hususunda ana sermayelerin (ana paraların) sahiplerine verileceği geçiyor... Soru: Faizli malları ne yapacağız? Devletin bunlara el koyması ve onları yatırıma dönüştürmesi caiz midir? Faizden elde edilen nakit para, kağıt para olarak bizzat kendisi mi haramdır yoksa bu fiile mi döner?
Cevap:
Ve Aleykumselam ve Rahmetullahi ve Berakatuh,
1- Sorumuzun "Faizli malları ne yapacağız..." şeklindeki birinci kısmının cevabı Hilafet Devleti’nde Mallar kitabında mevcuttur. Kitapta; ghulul (devlet malından haksız kazanç), faiz, kumar vb. gayrimeşru yollarla elde edilen mallar hakkında devletin nasıl tasarrufta bulunacağı açıklanmıştır. "Yöneticilerin ve Devlet Memurlarının Ghulul Malları, Gayrimeşru Kazanç Malları ve Para Cezaları" bölümünde (sayfa 111-112) şunlar yer almaktadır:
(Valilerin, amillerin ve devlet memurlarının gayrimeşru yollarla elde ettikleri yukarıda geçen tüm kazançlar Beytülmalin gelirlerinden sayılır. Bireylerin, mülk edinmeleri veya mülklerini geliştirmeleri şer’an yasaklanmış yollardan biriyle elde ettikleri her türlü mal da buna dâhil edilerek Beytülmalin gelirlerinden sayılır; zira bu, haram bir kazançtır ve mülkiyet hakkı doğurmaz.
Dolayısıyla, bir şeyi faiz yoluyla kazanan kimsenin bu kazancı haramdır ve mülkiyeti altında sayılmaz. Çünkü Allah faizi haram kılmış ve malın bu yolla nemalandırılmasını yasaklamıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
"Faiz yiyenler, (kabirlerinden) ancak şeytan çarpmış kimsenin cinnet nöbetinden kalktığı gibi kalkarlar. Bu hal onların: 'Alım-satım tıpkı faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Bundan sonra kime Rabbinden bir öğüt gelir de faizden vazgeçerse, geçmişte olan kendisinindir ve işi Allah’a kalmıştır. Kim tekrar faize dönerse, işte onlar cehennemliktirler, orada ebedi kalacaklardır." (Bakara [2]: 275)
Yine Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ * فَإِنْ لَمْ تَفْعELوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ
"Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve eğer gerçekten inanıyorsanız faizden arta kalanı bırakın. Şayet böyle yapmazsanız, Allah ve Resulü tarafından açılmış bir savaştan haberiniz olsun. Eğer tövbe ederseniz, ana sermayeniz sizindir. Böylece ne zulmetmiş ne de zulme uğramış olursunuz." (Bakara [2]: 278-279)
Faizli mallar, eğer sahipleri biliniyorsa kendisinden faiz alınan sahiplerine geri verilmelidir. Eğer sahipleri bilinmiyorsa, bu mallara el konulur ve Beytülmale konulur. Bu, hadis-i şerifte geçtiği üzere faizle işlem yapanlara (yiyene, yedirene, yazana ve şahitlerine) uygulanacak olan şer’î cezaya ek olarak yapılır.
لَعَنَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آكِلَ الرِّبَا، وَمُؤْكِلَهُ، وَكَاتِبَهُ، وَشَاهِدَيْهِ
"Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem; faizi yiyene, yedirene, yazana ve buna şahitlik eden iki kişiye lanet etti." ve şöyle buyurdu: "Onlar (günahta) eşittirler." (Müslim, Cabir’den rivayet etmiştir)
Kumar yoluyla mal kazananın bu kazancı da haramdır ve mülkiyeti altında sayılmaz; sahibine geri verilir. Eğer sahibi bilinmiyorsa el konulur ve Beytülmale konulur. Bu, kazanan ya da kaybeden olsun, kumar oynayanlara verilecek şer’î cezaya ek olarak yapılır. Çünkü kumar yoluyla mülkü nemalandırmak şer’an caiz değildir, zira kumar haramdır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ * إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
"Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar (putlar), fal ve şans okları birer şeytan işi pisliktir; bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz. Şeytan kumar ve şarap yoluyla aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi?" (Mâide [5]: 90-91)
2- Sorumuzun faizli malın bizzat kendisinin mi yoksa fiilin mi haram olduğu hakkındaki ikinci kısmına gelince... Cevap şöyledir: Gayrimeşru bir yolla kazanılan malın bizzat kendisi (zatı) haram değildir; aksine haramlık, o malı kazanma veya nemalandırma yöntemindedir. Malın aynî (kendisi) ise haram değildir. Örneğin içki satarak veya faiz yoluyla dinar kazanan bir kimse için o dinarlar bizzat kendisi itibariyle haram olmaz. Haramlık, onları kazanma veya nemalandırma yöntemindedir. Bu nedenle, onu haram yolla kazanan kişi ona malik olamaz. Ancak malın aynî haram olmadığı için Müslümanların Beytülmaline konulur ve Müslümanların işleri için harcanır. Bundan sadece domuz ve içki gibi aynî bizzat haram olan mallar istisna edilir; zira bunlar bizzat kendileri haram olan mallardır.)
Kardeşiniz Atâ bin Halil Ebû er-Raşta
Amir’in Facebook sayfasındaki cevabın linki: https://web.facebook.com/AmeerhtAtabinKhalil/photos/a.122855544578192.1073741828.122848424578904/295114034019008/?type=3
Amir’in web sitesindeki cevabın linki: http://archive.hizb-ut-tahrir.info/arabic/index.php/HTAmeer/QAsingle/3558/
Amir’in Google Plus sayfasındaki cevabın linki: https://plus.google.com/u/0/100431756357007517653/posts/epZ1kdqQh1C