(Hizb-ut Tahrir Emiri Büyük Alim Ata bin Halil Ebu er-Raşta'nın Facebook Sayfasındaki Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Fahmi Barkous'a
Soru:
"Eşyada aslolan, haramlığına dair bir delil gelmedikçe mübahlıktır" kaidesine göre mal bir "şey"dir ve hakkında bir haramlık delili gelmediği için aslı üzere yani mübahlıkta kalır. Örneğin (Fulan bir malı çaldı) cümlesinde, (çalma) fiilinin hükmü haramlıktır; fail (fulan) ise günahkardır ve cezayı hak eder. Ancak malın kendisi aslı üzere mübah kalır ve sahibine iade edilir. Çalınan şeyin hükmü, taşınır veya taşınmaz mal olmasına bakılmaksızın budur. Dolayısıyla mal, tahsis edici bir delil gelmedikçe, onunla ilgili fiilden bağımsız olarak genel anlamda mübah kalır. Kim ondan bir hibe, hediye veya nafaka alırsa ona bir günah yoktur, çünkü "Haram iki zimmete bağlanmaz." Allah en iyisini bilir... "İçki bizzat haram kılınmıştır" denilir. İçkinin ayn’ı (zatı) aslıdır, yani içki olduğu için haram kılınmıştır. Yani aslı itibarıyla haramdır ve içkiyle ilgili hükümler (satıcısı, içicisi...) de böyledir. Fakat haramlık, taşınır ve taşınmaz mallara, içkiye ve onun satışına nasıl bağlanmaktadır? İçki ve onun haramlığı, malın haramlığının illeti midir? Eğer öyleyse, kıyas yoluyla, içki için kullanıldıktan sonra kadehin ve benzerlerinin veya içki taşıyan kamyonun da aynı illette ortak oldukları için kullanılmaması gerekir! Lütfen konuyu açıklayıp bizi aydınlatın, Allah sizi mübarek kılsın.
Cevap:
Evet, eşyada aslolan, haramlığına dair bir delil gelmedikçe mübahlıktır... İçkinin illeti ve haramlığına, onu taşıyan kamyona ve içine içki konulan kadehe dair soruna gelince, konu şöyledir:
Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Ebû Dâvûd'un Câbir bin Abdullah'tan rivayet ettiğine göre şöyle buyurmuştur:
مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ، فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ
"Çoğu sarhoş edenin azı da haramdır." (Ebû Dâvûd)
Hadisten açıkça anlaşıldığı üzere burada bir illet mevcut değildir. Sarhoş etme bir illet değildir; zira bir kimse içkiden az bir miktar içse ve sarhoş olmasa bile haram vuku bulur ve kişi cezalandırılır. Hadis, çoğu sarhoş edenin azını da haram kılmaktadır; dolayısıyla ondan az bir miktar içmek haramdır.
Aynı şekilde on sınıfla ilgili hadiste de bir illet gelmemiştir. Hâkim'in Müstedrek'inde Abdullah bin Abdullah bin Ömer'den, onun da babasından rivayet ettiğine göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur:
لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ، وَلَعَنَ سَاقِيهَا، وَشَارِبَهَا، وَعَاصِرَهَا، وَمُعْتَصِرَهَا، وَحَامِلَهَا، وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ، وَبَايِعِهَا وَمُبْتَاعَهَا، وَآكِلَ ثَمَنِهَا
"Allah içkiye, onu sunana, içene, (üzümünü) sıkana, sıktırana, taşıyana, kendisine taşınana, satana, satın alana ve bedelini (parasını) yiyene lanet etmiştir." (Hâkim)
Bu hadiste de bir talil (gerekçelendirme/illet) olmadığı açıktır. Bu nedenle içki dışındaki şeyler ona kıyas edilemez.
Buna göre, sarhoş edici her içecek içkidir (hamrdır); haramlık bakımından azı da çoğu da birdir. On sınıf ise bir illet olmaksızın onda haram kılınmıştır. Fakat bu hüküm mükellefe uygulanır. Yani kamyon şoförüne uygulanır; ancak içinde taşındığı kamyona veya içine içki konulan kadehe uygulanmaz. Çünkü içkiyle ilgili hüküm, kamyon veya kadehle ilgili hükmün aynısı değildir... Taberânî'nin el-Mu'cemü'l-Kebîr'de Ebû Sa'lebe el-Huşenî'den rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e geldim ve dedim ki: Ey Allah'ın Resulü! ...Ben Ehli Kitap olan bir bölgedeyim; onlar kaplarında domuz eti yiyorlar ve içki içiyorlar. Ben de o kaplarda yiyip içebilir miyim?..." Bunun üzerine Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:
وَإِنْ وَجَدْتَ عَنْ آنِيَةِ الْكُفَّارِ غِنًى فَلَا تَأْكُلْ فِيهَا، وَإِنْ لَم تَجِدْ غِنًى فَارْحَضْهَا بِالْمَاءِ رَحْضًا شَدِيدًا ثُمَّ كُلْ فِيهَا
"...Eğer kâfirlerin kaplarından başka kap bulabilirseniz onlarda yemeyin. Şayet bulamazsanız onları su ile iyice yıkayın, sonra onlarda yiyin." (Taberânî)
Yani eğer o kaplara ihtiyaç duyarsan ve başkasını bulamazsan, onları güzelce yıka ve kullan.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu er-Raşta
Emirin Facebook sayfasındaki cevabın linki