Hizb-ut Tahrir Emiri Büyük Âlim Atâ b. Halil Ebû’r Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhi" Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
Soru Cevabı
Said Abu-unus'a
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu Değerli Şeyhim, Arapçaya henüz tam vâkıf değilim ama bir sorum var:
İslam Devleti’nde, örneğin bir Hristiyan olan bir zımmî, Yahudiliğe geçerse veya tam tersi olursa hükmü nedir? Bu kişi mürted olarak adlandırılmaz, ancak ona mürted hükmü uygulanır mı ve ondan İslam'dan başka bir şey kabul edilmez mi?
Cevap:
Ve Aleykumselam ve Rahmetullahi ve Berakatuhu,
Sorun gayet net; soruyu Arapça yazmak için sarf ettiğin çabadan dolayı Allah seni mübarek kılsın.
Sorunun cevabı şu şekildedir:
Bu meseleyle ilgili daha önce yayınlanan bir cevapta, "Dinini değiştireni öldürün" hadisinin sadece İslam'dan dönen Müslümanlar için geçerli olduğu, bir küfür dininden başka bir küfür dinine geçen kâfirler için geçerli olmadığı belirtilmişti... Cevabı daha detaylı hale getirmek için -başarı Allah'tandır- şunları söylüyorum:
1- Şeriatta mürted; "İslam dininden dönen kimsedir". Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ
"Ey iman edenler! Sizden kim dininden dönerse, bilsin ki Allah öyle bir kavim getirecek ki Allah onları sever, onlar da O’nu severler. Onlar müminlere karşı alçak gönüllü, kâfirlere karşı ise izzetlidirler. Allah yolunda cihat ederler ve hiç kimsenin kınamasından korkmazlar. Bu, Allah’ın dilediğine verdiği bir lütfudur. Allah’ın lütfu geniştir, O her şeyi bilir." (Mâide 54)
Yine Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُ&#1608َ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
"Güçleri yeterse, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşmaya devam ederler. Sizden kim dininden döner ve kâfir olarak ölürse, işte onların amelleri dünyada da ahirette de boşa gitmiştir. İşte onlar cehennemliktirler ve orada ebedî kalacaklardır." (Bakara 217)
Dolayısıyla mürted lafzı, İslam'ı terk edip başka bir şeye geçen Müslüman şahsa özeldir.
2- Müslüman olmadığı halde kendi dinini bırakıp başka bir dine veya dinsizliğe geçene ise fakihler nezdinde "müntekil" (geçiş yapan) lafzı verilir... Kuveyt Fıkıh Ansiklopedisi'nde şöyle geçer: (...Müntekil ile mürted arasındaki ilişki, her ikisinin de dininden çıkmış olmasıdır; ancak mürted hak dinden batıla çıkmıştır, müntekil ise batıldan batıla geçmiştir.)
3- Bu anlamdaki mürtedin, yani İslam dinini terk edip küfre girenin hükmü; yöneticinin onu tövbeye davet etmesinden sonra öldürülmesidir. Onun öldürülmesine dair açık ve net hadisler varid olmuştur, bunlardan bazıları şunlardır:
- Buhari, İkrime yoluyla İbn Abbas’tan Rasulullah ﷺ’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ
"Dinini değiştireni öldürün."
- Buhari, Abdullah’tan Rasulullah ﷺ’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالْمَارِقُ مِنْ الدِّينِ التَّارِكُ لِلْجَمَاعَةِ
"Allah’tan başka ilah olmadığına ve benim Allah’ın Resulü olduğuma şehadet eden bir Müslüman kişinin kanı, ancak şu üç şeyden biriyle helal olur: Cana can, evli olup zina eden ve dinini terk edip cemaatten ayrılan."
Müslim’in rivayetinde ise hadis şöyledir:
لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ
"Allah’tan başka ilah olmadığına ve benim Allah’ın Resulü olduğuma şehadet eden bir Müslüman kişinin kanı ancak şu üç şeyden biriyle helal olur: Evli olup zina eden, cana can ve dinini terk edip cemaatten ayrılan."
4- "3." maddede zikredilen hadisler, bir küfür dininden başka bir küfür dinine veya dinsizliğe geçen "müntekil" kişi için geçerli değildir... Nebi ﷺ’in: "Dinini değiştireni öldürün" hadisinden kasıt herhangi bir dini değiştiren değil, aksine İslam dinini değiştirip ondan başka bir şeye dönendir. Şunlar da bunu desteklemektedir:
Buhari'deki Nebi ﷺ’in şu sözü: "Dinini terk edip cemaatten ayrılan" ve Müslim'deki şu sözü: "Dinini terk edip cemaatten ayrılan". Cemaati terk eden, Müslümanların cemaatini terk edendir; yani İslam dininden irtidat eden Müslümandır.
Taberani, el-Mu’cemü’l-Kebîr’de Behz b. Hakîm, babası ve dedesi yoluyla Rasulullah ﷺ’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ، لا يَقْبَلُ اللَّهُ تَوْبَةَ عَبْدٍ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلامِهِ
"Dinini değiştireni öldürün. Allah, İslam’ından sonra kâfir olan bir kulun tövbesini kabul etmez." Heysemi bu hadis hakkında "ravileri sika (güvenilir) kimselerdir" demiştir. Bu rivayette hadisin sonu başını tefsir etmektedir; yani dinini değiştiren kişi, İslam’ından sonra kâfir olan kişidir.
- Taberani, el-Mu’cemü’l-Kebîr’de Muaz b. Cebel’den rivayet ettiğine göre, Rasulullah ﷺ onu Yemen’e gönderirken şöyle demiştir:
أَيُّمَا رَجُلٍ ارْتَدَّ عَنِ الإِسْلامِ فَادْعُهُ، فَإِنْ تَابَ، فَاقْبَلْ مِنْهُ، وَإِنْ لَمْ يَتُبْ، فَاضْرِبْ عُنُقَهُ...
"İslam’dan irtidat eden her kim olursa onu (İslam’a) davet et. Eğer tövbe ederse ondan kabul et, eğer tövbe etmezse boynunu vur..." İbn Hacer Fethu’l-Bârî’de Muaz hadisini şöyle zikretmiştir: (Muaz hadisinde geçtiğine göre Nebi ﷺ onu Yemen’e gönderirken ona şöyle demiştir: "İslam’dan irtidat eden her kim olursa onu davet et; eğer dönerse ne ala, yoksa boynunu vur. İslam’dan irtidat eden her hangi bir kadın olursa onu da davet et; eğer dönerse ne ala, yoksa onun da boynunu vur." Senedi hasendir). Hadisten açıkça anlaşıldığı üzere söz konusu olan, İslam dininden irtidat eden Müslümandır.
5- Buna göre İslam'dan irtidat hükümleri, bir küfür dininden başka bir küfür dinine veya dinsizliğe geçen kimseye uygulanmaz. Dolayısıyla Yahudilikten Hristiyanlığa veya başka bir küfür dinine geçen kişi, bir küfürden diğerine geçtiği için cezalandırılmaz... Aynı şekilde kendi isteğiyle Müslüman olmadıkça İslam'a girmeye de zorlanmaz... Şuna dikkat edilmelidir ki; Yahudi ve Hristiyan gibi Ehl-i Kitap olanlardan biri, dinini değiştirip Yahudilik veya Hristiyanlık dışında bir şeye (örneğin Mecusiliğe) geçerse veya dinini terk edip dinsiz olursa, bu durumda Müslümanların onun kestiğini yemesi caiz olmaz. Eğer Ehl-i Kitap'tan başka bir küfür dinine geçen kişi bir kadınsa, Müslüman bir erkeğin onunla evlenmesi de caiz olmaz... Çünkü İslam ehli dışındakilerden kestikleri yenen ve kadınlarıyla evlenilenler sadece Ehl-i Kitap (Yahudiler ve Hristiyanlar) dır. Bir kimse Yahudilik veya Hristiyanlıktan başka küfür dinlerine geçtiği sürece, kestikleri yenen ve kadınlarıyla evlenilen kişiler dairesinden çıkmış olur. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ
"Bugün size temiz olanlar helal kılındı. Kendilerine kitap verilenlerin yiyecekleri size helaldir, sizin yiyecekleriniz de onlara helaldir. Mümin kadınlardan iffetli olanlarla, sizden önce kendilerine kitap verilenlerden iffetli kadınlar da; mehirlerini vermeniz, namuslu olmanız, zina etmemeniz ve gizli dost tutmamanız kaydıyla size helaldir." (Mâide 5)
6- Yukarıda açıklanan anlamdaki "müntekil" kişi hakkında tercih ettiğimiz görüş budur. Fakihlerin bu meselede fıkıh kitaplarından müracaat edebileceğiniz başka görüşleri de vardır... Ancak daha önce belirttiğim gibi, müntekil hakkında tercih ettiğimiz görüş, açıkladığımız deliller doğrultusunda yukarıda zikrettiğimizdir. Mesele umarım netleşmiştir.
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebû’r Raşta
15 Ramazan 1440 H 20/05/2019 M
Emir’in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki: https://www.facebook.com/AmeerhtAtabinKhalil/photos/a.122855544578192/1059389020924835/
Emir’in (Allah onu korusun) Web sayfasındaki cevap linki: http://archive.hizb-ut-tahrir.info/arabic/index.php/HTAmeer/QAsingle/3952