Hizb-ut Tahrir Emiri Celil Âlim Ata bin Halil Ebu er-Raşta’nın Facebook Sayfası Takipçilerinden Gelen Sorulara Verdiği Cevaplar Serisi "Fıkhî"
Soruya Cevap
Kıdem Tazminatı
Saed Maree’ye
Soru:
Lütfen meşguliyetiniz nedeniyle sorumu unuttuğumu sanmayın, yardımlarınız için Allah razı olsun. Cevaba olan acil ihtiyacım nedeniyle sorumu hatırlatmak istedim. Allah sizi muvaffak kılsın ve hayrı ellerinizle gerçekleştirsin.
Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
Değerli Şeyhimiz;
Çalıştığı süre boyunca herhangi bir zulme veya haksızlığa uğramadan "anlaşılan" maaşını düzenli olarak alan ve işinde yıllarını geçiren bir işçinin, hizmet sonu tazminatını (kıdem tazminatı) talep etmesinin şer’i hükmü nedir?
Başka bir deyişle, bugün yürürlükte olan kanunlarda öngörülen kıdem tazminatı, çalışma süresini tamamlayan işçi için şer’i bir hak sayılır mı? İşverenin bu tazminatı ödemeyi reddetmesi, başkasının hakkını yemek ve haram işlemek olarak kabul edilir mi?
Not: Mevcut yasa, 5 yıldan az çalışan işçi için her hizmet yılına karşılık aylık maaşının üçte birini, 5-10 yıl arası çalışanlar için her yıl için maaşın üçte ikisini ve 10 yılı aşanlar için ise tam maaş tutarında tazminat ödenmesini öngörmektedir.
Allah sizi mübarek kılsın. İhtiyacım ve aciliyetim nedeniyle cevabınızı hızlandırmanızı rica ediyorum.
Vesselamü aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtuh.
Cevap:
Veyleykümesselam ve rahmetullahi ve berekâtuh,
Kardeşim, Tirmizî’nin Sünen’inde rivayet ettiği ve "hasen sahih" dediği hadis-i şerifte geçtiği üzere Müslümanlar koştukları şartlara bağlıdırlar. Kesir b. Abdullah b. Amr b. Avf el-Müzenî’nin babasından, onun da dedesinden rivayet ettiğine göre Resulullah (sav) şöyle buyurmuştur:
وَالْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ إِلَّا شَرْطًا حَرَّمَ حَلَالًا أَوْ أَحَلَّ حَرَامًا
"Müslümanlar, helali haram kılan veya haramı helal kılan bir şart müstesna, (belirledikleri) şartlarına bağlıdırlar." (Tirmizî)
Buna binaen; eğer işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinde "işçinin şu kadar kıdem tazminatı hakkı vardır" şeklinde bir şart yer alıyorsa, bu tazminat sözleşme şartı gereği işçinin hakkı olur.
Aynı şekilde, eğer işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesi hukuken işveren üzerinde uygulanan bir iş kanununa tabi ise ve bu kanun işçiye "şu kadar kıdem tazminatı" hakkı tanıyorsa, bu da sözleşme şartı kapsamında değerlendirilir ve işçinin hakkı olur.
Ancak yukarıda açıklandığı üzere bu durumlardan hiçbiri söz konusu değilse ve sadece maaş üzerinde anlaşılmışsa, o zaman işçinin kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
Bu mesele hakkındaki görüşüm budur. Umarım konu netleşmiştir. Allah en iyi bilen ve en doğru hüküm verendir.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu er-Raşta
11 Recep 1440 H. 18/03/2019 M.
Emir’in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki
Emir’in (Allah onu korusun) Google Plus sayfasındaki cevap linki
Emir’in (Allah onu korusun) Web sayfası linki