Hizb ut-Tahrir Emiri Celil Âlim Atâ b. Halil Ebû er-Raşte’nin Facebook Sayfası Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
Soru Cevap
Nazik el-Melaike’ye
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Bir sorum var, lütfen hızlıca cevaplayabilir misiniz?
Genç kızın rızası olmayan bir kişiyle evlenmesi caiz midir?
Evlilik akdi yapılmış ancak henüz gerdek gerçekleşmemişse bu sorunun çözüm yolu nedir? Şöyle ki; imzaya zorlanmadım ama damat adayının kapıda olduğu söylendi ve ben de kimse benimle konuşmadan, kendimi baskı ve zorlama altında hissederek kabul ettim.
Cevap:
Ve Aleykum Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Bu meseleyle ilgili olarak, İçtimaî Nizam kitabının "Evlilik" bölümünde Resulullah (sav)’in şu hadisinden bahsetmiştik:
“Abdullah b. Bureyde babasından şöyle rivayet etmiştir:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: «جَاءَتْ فَتَاةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَتْ: إِنَّ أَبِي زَوَّجَنِي ابْنَ أَخِيهِ لِيَرْفَعَ بِي خَسِيسَتَهُ. قَالَ فَجَعَلَ الْأَمْرَ إِلَيْهَا فَقَالَتْ قَدْ أَجَزْتُ مَا صَنَعَ أَبِي، وَلَكِنْ أَرَدْتُ أَنْ أُعْلِمَ النِّسَاءَ أَنْ لَيْسَ إِلَى الْآبَاءِ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ»
‘Genç bir kız Resulullah (sav)’e gelerek: ‘Babam beni, kendi statüsünü yükseltmek için erkek kardeşinin oğluyla evlendirdi’ dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav) yetkiyi/kararı kıza bıraktı. Kız da: ‘Babamın yaptığı işi onayladım. Ancak ben kadınlara, bu konuda babaların hiçbir yetkisinin olmadığını bildirmek istedim’ dedi.” (İbn Mace çıkardı)
Ebû’l Abbas Şihâbuddîn el-Bûsîrî el-Kinânî eş-Şâfiî (H. 840) tarafından kaleme alınan “Misbâhu’z-Zücâce fî Zevâidi İbni Mâce” adlı eserde şöyle geçmektedir:
“Abdullah b. Bureyde babasından şöyle rivayet etmiştir: Genç bir kız Nebi (sav)’e gelerek; ‘Babam beni, kendi statüsünü yükseltmek için erkek kardeşinin oğluyla evlendirdi’ dedi. Resulullah (sav);
«فَجعل الْأَمر إِلَيْهَا فَقَالَت قد أجزت مَا صنع أبي وَلَكِن أردْت أَن تعلم النِّسَاء أَنه لَيْسَ للآباء من الْأَمر شَيْء»
‘Kararı kıza bıraktı. Kız da: Babamın yaptığı işi onayladım. Ancak ben kadınlara, bu konuda babaların hiçbir yetkisinin olmadığını bildirmek istedim’ dedi. Bûsîrî şöyle dedi: ‘Bu isnad sahihtir, ravileri güvenilirdir...’”
Buna göre babanın kızın onayını alması gerekir ve nikah memurunun (mezun), icap ve kabulün rıza ve ihtiyar (özgür irade) ile gerçekleştiğinden emin olması gerekir.
Bunu İçtimaî Nizam kitabının "Evlilik" bölümünde açıkça şöyle izah ettik:
“Kadın istendiği (evlilik teklifi aldığı) zaman, evliliği kabul etme veya reddetme hakkı sadece kendisine aittir. Velilerinden hiç kimsenin veya başkasının, kadını izni olmadan evlendirmeye veya evlenmesine engel olmaya hakkı yoktur. İbn Abbas’tan rivayet edildiğine göre Resulullah (sav) şöyle buyurmuştur:
الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا، وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا
‘Dul kadın (daha önce evlenmiş olan), kendisi hakkında velisinden daha çok hak sahibidir. Bekâr kızın ise kendisinden izin alınır; onun izni susmasıdır.’ (Müslim çıkardı). Ebû Hureyre’den rivayet edildiğine göre Resulullah (sav) şöyle buyurmuştur:
لا تُنْكَحُ الأَيِّمُ حتى تُسْتَأْمَرَ، ولا البِكْرُ حتى تُسْتَأْذَنَ. قالوا: يا رسولَ اللهِ، وكيفَ إذْنُها؟ قال: أن تَسْكُتَ
‘Dul kadınla kendisinden emir (açık beyan) alınmadıkça, bakire kızla da izni alınmadıkça nikâh kıyılamaz. Dediler ki: Ey Allah’ın Resulü! Onun izni nasıldır? Buyurdu ki: Onun susmasıdır.’ (Müttefekun Aleyh). İbn Abbas’tan şöyle rivayet edilmiştir:
أَنَّ جَارِيَةً بِكْرًا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ ص فَذَكَرَتْ أَنَّ أَبَاهَا زَوَّجَهَا وَهِيَ كَارِهَةٌ، فَخَيَّرَهَا النَّبِيُّ ص
‘Bekâr bir genç kız Resulullah (sav)’e gelerek, kendisi istemediği halde babasının onu evlendirdiğini söyledi. Bunun üzerine Nebi (sav) kızı seçiminde serbest bıraktı.’ (Ebû Dâvûd çıkardı). Hansa bint Hızâm el-Ensâriyye’den rivayet edildiğine göre;
أَنَّ أَبَاهَا زَوَّجَهَا وَهِيَ ثَيِّبٌ فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ ص فَرَدَّ نِكَاحَهَا
‘Dul olduğu halde babası onu evlendirmişti. O ise bunu istemiyordu. Bunun üzerine Resulullah (sav)’e geldi, o da kadının nikâhını iptal etti.’ (Buhârî çıkardı). Bu hadisler, bir kadın evliliğine izin vermediği takdirde evliliğin gerçekleşmeyeceğini açıkça göstermektedir. Eğer bu evliliği reddederse veya zorla evlendirilirse, sonradan razı olmadığı sürece akit feshedilir.”
Yukarıda zikrettiğimiz metinde bu mesele hakkındaki net ifadeyi görmektesiniz; tekrar ediyorum: “Bu hadisler, bir kadın evliliğine izin vermediği takdirde evliliğin gerçekleşmeyeceğini açıkça göstermektedir. Eğer bu evliliği reddederse veya zorla evlendirilirse, sonradan razı olmadığı sürece akit feshedilir.”
Umarım bu yeterlidir. Allah en iyi bilendir ve en iyi hüküm verendir.
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebû er-Raşte
14 Cemaziye’l-Âhir 1441 H. 08/02/2020 M.
Emir’in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook