(Hizb-ut Tahrir Emiri Celil Âlim Ata İbn Halil Ebû el-Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhî" Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Soru Cevabı
Raheeq Em Yousif'e
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh... Bir şer'i hüküm hakkında bilgi almak istiyorum çünkü kafam karıştı... Adetli bir kadının internet ve cep telefonu üzerinden Kur’an okuması caiz midir?... Cevap vermenizi umuyorum... Vesselamu Aleykum ve Rahmetullah.
Cevap:
Ve Aleykum Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Sorunun cevabı için şu üç hususun açıklanması gerekmektedir:
Kur’an’ın Mushaf’tan değil de şifahi (ezberden) okunması; Mushaf’a dokunmak ve ondan Kur’an okumak; Kur’an-ı Kerim programı içeren bir bilgisayarı veya cep telefonunu taşımak ve ondan okumak:
1- Adetli kadının Kur’an’ı şifahi (ezberden) okumasına gelince; bu mesele fakihler arasında ihtilaflıdır. Kimisi bunu haram kılarken, kimisi de caiz görmektedir. Bu meselede bana göre racih (tercih edilen) görüş; adetli kadının telaffuz ederek Kur’an okumasının caiz olmadığıdır. Nitekim Hâkim, Müstedrek’te Süleyman b. Harb ve Hafs b. Amr b. Murra kanalıyla Abdullah b. Seleme’den şöyle rivayet etmiştir: "Ben ve iki adam Ali (ra)’ın yanına girdik... Ali (ra) şöyle dedi:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي الْحَاجَةَ، وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ، وَيَأْكُلُ اللَّحْمَ، وَلَمْ يَكُنْ يَحْجُبُهُ عَنْ قِرَاءَتِهِ شَيْءٌ لَيْسَ الْجَنَابَةُ
'Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ihtiyacını giderir, Kur'an okur ve et yerdi. Cünüplük dışında hiçbir şey O'nu Kur'an okumaktan alıkoymazdı.'" Hâkim, bu hadis için "isnadı sahih bir hadistir" demiş ve Zehebî de bunu sahih kabul etmiştir. Hadisten açıkça anlaşılmaktadır ki Resulullah ﷺ cünüp olduğu zamanlar hariç şifahi olarak Kur'an okurdu. Yani cünüp olan birinin Kur'an okuması caiz değildir. Kur'an okuma hususunda cünüp için geçerli olan hükümler, adetli kadın için de geçerlidir.
- Bu nedenle bana göre racih olan görüş, adetli kadının Kur’an okumamasıdır.
2- Cünüp ve adetli kimsenin Mushaf’a dokunmasına gelince; bu caiz değildir. Allah Subhânehu’nun şu kavli gereği haramdır:
لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
"Ona ancak tertemiz olanlar dokunabilir." (Vâkıa [56]: 79)
Ayrıca İmam Malik’in Muvatta’da Abdullah b. Ebî Bekir b. Hazm’dan rivayet ettiği hadis-i şerifte; Resulullah ﷺ’in Amr b. Hazm’a yazdığı mektupta şöyle buyurulmuştur:
أَنْ لَا يَمَسَّ الْقُرْآنَ إِلَّا طَاهِرٌ
"Kur’an’a ancak temiz olan dokunsun." (Muvatta)
Muvatta’nın başka bir rivayetinde Abdullah’ın ismi tam olarak "(Abdullah b. Ebî Bekir b. Muhammed b. Amr b. Hazm’dan...)" şeklinde geçer. Taberânî de el-Kebîr ve el-Sagîr’de Sâlim b. Abdullah b. Ömer kanalıyla şu lafızla rivayet etmiştir: "(Süleyman b. Musa’dan, Sâlim b. Abdullah b. Ömer’in babasından şunu rivayet ettiğini işittim: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Âlihi ve Sellem şöyle buyurdu:
لَا يَمَسُّ الْقُرْآنَ إِلَّا طَاهِرٌ
'Kur’an’a ancak temiz olan dokunsun.')"
- Bu nedenle bana göre racih olan görüş, adetli kadının Kur’an’a dokunmasının ve ondan okumasının haram olduğudur.
3- Kur’an-ı Kerim programı içeren bilgisayar veya cep telefonunu taşıma meselesine gelince; fakihlerin daha önce tartıştığı bir meseleyle başlamak istiyorum ki o da Mushaf’ın bir kutu veya kılıf içinde taşınması meselesidir. Fakihler bu konuda ihtilaf etmişlerdir:
(Hanefiler ve Hanbeliler; cünüp veya abdesti olmayan kişinin Mushaf’ı bir askı ile veya kendisine bitişik olmayan bir engel (hail) ile taşımasında bir sakınca olmadığı görüşündedirler. Çünkü bu durumda kişi Mushaf’a dokunmuş sayılmaz ve eşyalarının arasında taşıması gibi bundan menedilmez. Zira var olan nehiy dokunmaya dairdir ve burada dokunma yoktur. Hanefiler dediler ki: Eğer Mushaf’ı ona dikili olmayan bir kılıf içinde veya bir çanta ya da benzeri bir şey içinde taşırsa bu mekruh olmaz... Malikiler ve Şafiiler ile Ahmed’den gelen bir rivayete göre ise bu caiz değildir. Malikiler dediler ki: Temiz olmayan kişi Mushaf’ı bir yastık veya Mushaf rahlesi gibi bir şeyin üzerinde olsa dahi, kılıfında veya askısında olsa dahi taşıyamaz. Şafiiler de en sahih görüşlerinde şöyle dediler: Mushaf için hazırlanmış olan kılıf veya kutuyu, içinde Mushaf varken taşıması ve ona dokunması caiz değildir. Ancak başka eşyalar için hazırlanmış olan ve içinde Mushaf bulunan bir kutuyu taşımak veya ona dokunmak yasak değildir.)
Açıkça görülüyor ki bu meselede fıkhi bir ihtilaf vardır. Benim tercih ettiğim görüş şudur: Cep telefonu, Mushaf hükmünde olmadığı için taharet (abdest) olmadan taşınması caizdir. Çünkü programın cep telefonu hafızasına kaydedilme vakıası yazı gibi değildir. Ayrıca cep telefonu, Kur'an programı dışında birçok program barındırmakta ve Kur'an okumak dışındaki işlerde de kullanılmaktadır; dolayısıyla Mushaf hükmünü almaz. Bunun iki istisnası vardır:
Birincisi: Kur’an programı çalıştırıldığında ve Kur’an metni cihazın ekranında göründüğünde:
Bu durumda, ekranda yazılı olan metin Mushaf hükmünü alır; çünkü bu, metnin yazılması kabilindendir. Mushaf’ın yazıldığı kağıt, sayfalar veya deriler üzerindeki yazı hükmünde olduğu için, ekran üzerindeki yazıya temiz olanlar dışında dokunmak haramdır. Buna göre, cep telefonu taşıyan kişi ekranı açarak içindeki Kur’an’ı okumak isterse, ancak temiz olması durumunda bu caiz olur. Aynı şekilde, eğer ekran Kur’an metni açık haldeyse, ancak temiz olması durumunda onu taşıyabilir.
Ancak cep telefonu Kur’an metni açık değilse:
Bu durumda, cünüp olan kişinin onu taşıması caizdir; programları arasında kayıtlı Kur’an olsa bile. Çünkü Kur'an metni ekranda görünmediği sürece cep telefonunun tahkiku’l menatı (gerçekliği), Mushaf’ın menatından farklıdır.
İkincisi: Cep telefonunun sadece Kur’an-ı Kerim programı içermesi ve ekranda sadece okuma için kullanılmasıdır. Diğer bir ifadeyle, bu telefonun Kur’an okumaktan başka hiçbir amaçla kullanılmaması ve içinde başka hiçbir programın bulunmamasıdır. Bu durumda cünüp olan kişinin onu taşıması caiz değildir.
Bu meselede tercih ettiğim görüş budur. Allah en iyi bilendir ve hüküm sahibidir.
Vesselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Kardeşiniz Ata İbn Halil Ebû el-Raşta
Emir’in Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook
Emir’in web sitesindeki cevap linki: Emir
Emir’in Google Plus sayfasındaki cevap linki: Google Plus