Soru:
İran'ı uranyum zenginleştirme konusundaki tutumunu değiştirmeye iten şey nedir? Yıllardır uranyum zenginleştirmenin başka bir ülkede değil, İran'ın kendi içinde yapılması konusunda ısrar ediyordu. Ancak bugün Cenevre toplantısından sonra, özellikle de Cenevre toplantısı marjında gerçekleşen ABD-İran ikili görüşmesinin ardından İranlı yetkililer, daha önce reddettikleri hususları kabul ettiklerini beyan ettiler. Bu konuyu açıklığa kavuşturmanızı rica ediyoruz. Allah sizi hayırla mükafatlandırsın.
Cevap:
İran'ın uranyum zenginleştirme konusunda beş yıldır sabit olan tutumunun, uranyumun ilk kez kendi toprakları dışında zenginleştirilmesini kabul ederek aniden ve önceden bir uyarı olmaksızın değişmesi, İran'ın nükleer politikasında dramatik ve köklü bir taviz olarak kabul edilir. Bu tavizin nedeni, Avrupa ve Yahudi varlığının, İran'a karşı gerçek bir askeri harekat yapılması gerektiği yönünde Amerika üzerindeki baskılarının doruk noktasına ulaşmış olmasıdır. Amerika bu baskıdan kurtulmak için İran'a fırtına önünde eğilme ve uranyumun kendi toprakları dışında zenginleştirilmesini kabul etme talimatı vermiş ve onu buna mecbur bırakmıştır. Böylece Amerika, üzerindeki yoğun Avrupa ve Yahudi baskısından kolayca kurtulmuştur.
Celili'nin Cenevre'de Burns ile görüşmesi ve aynı dönemde Mutteki'nin otuz yılı aşkın bir süreden sonra Washington'a gerçekleştirdiği ziyaret, İran'ın bu inatçı tutumunun değişmesinde belirleyici bir rol oynamıştır. Bu değişim, Avrupalıları bu yeni gelişmeyi kabul etmeye ve savaş tehdidinden ya da imasından uzak bir şekilde, önümüzdeki yıllarda İran ile yeni müzakere turlarına dönmeye ikna etmiştir. Böylece Avrupalıların eli boş kalmış, İran'a ve oradaki Amerikan siyasetine karşı kullandıkları en önemli baskı kartını kaybetmişlerdir.
İran'ın bu ani taviziyle Amerika; Avrupalıların Ortadoğu'da Amerikalılarla giriştikleri amansız rekabette uzun süredir kullandıkları bir silahı etkisiz hale getirmiştir.