(Hizb-ut Tahrir Emiri Âlim Atâ bin Halil Ebû’r Raşte’nin Facebook Sayfasındaki Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Madina Watiqah'a
Soru:
Sevilen Emirimiz, Allah seni korusun ve gözetsin, senin ellerinle fethi nasip etsin. Es-Selâmu Aleykum ve Rahmetullâhi ve Berakâtuh.
Nizâmü’l-Hükm fi’l-İslâm ve Hilafet Devleti Cihazları (Yönetim ve İdare) kitabında bir rivayet yer almaktadır. Bu rivayet Taberî Tarihi'nden şu şekilde nakledilmiştir: "Eğer beş kişi toplanır ve bir adam üzerinde razı olurlarsa, bir kişi de buna karşı çıkarsa onun başını vurun. Eğer dört kişi ittifak edip içlerinden bir adam üzerinde razı olurlarsa ve iki kişi buna karşı çıkarsa o ikisinin de başını vurun... ilah."
Bu rivayetin içinde Ebû Mihnef Lût bin Yahya bin Saîd bin Mihnef bin Süleym el-Ezdî adında bir ravi bulunmaktadır. Allâme Takiyyuddîn en-Nebhânî onun hakkında şöyle demiştir: "Onun sahih kitaplarından geriye İbn Cerîr et-Taberî'nin tarihinde naklettiklerinden başka bir şey kalmamıştır. Muhaddislerin çoğu onu cerhetmiş ve meçhul bir gruptan rivayetlerde bulunduğunu söylemişlerdir." (eş-Şahsiyyetü’l-İslâmiyye, Cilt 1, s. 354)
Sorum şudur: Eğer durum böyleyse, Allâme Takiyyuddîn en-Nebhânî, Taberî Tarihi’ndeki Ebû Mihnef rivayetini nasıl sahih bir rivayet olarak zikredebilmiştir? İlginiz için teşekkür ederim.
Cevap:
Ve Aleykumüsselâm ve Rahmetullâhi ve Berakâtuh.
Daha önce bu soruya benzer bir soruyu bu sayfada detaylı bir şekilde cevaplandırmıştık.
Cevabı senin için şu şekilde özetliyorum:
1- Taberî rivayeti şöyledir: "Bana Ömer b. Şebbe anlattı, dedi ki: Bize Ali b. Muhammed, Veki’den, o el-A’meş’ten, o İbrahim ve Muhammed b. Abdullah el-Ensari’den, o İbn Ebi Arûbe’den, o Katâde’den, o 'Şehr b. Havşeb ve Ebû Mihnef'ten', o Yusuf b. Yezid’den, o Abbas b. Sehl ve Mübarek b. Fedâle’den, o Ubeydullah b. Ömer ve Yunus b. Ebi İshak’tan, o Amr b. Meymûn el-Evdî’den rivayet ettiğine göre Ömer b. el-Hattâb bıçaklandığında... şöyle dedi..." (Bitti).
2- Buradan anlaşılmaktadır ki Katâde, sadece Ebû Mihnef’ten rivayet etmemiştir. Aksine Şehr b. Havşeb ve Ebû Mihnef’ten rivayet etmiştir. Sonra bu ikisi (Şehr b. Havşeb ve Ebû Mihnef) Yusuf b. Yezid’den rivayet etmişlerdir. Ebû Mihnef hakkında söylenenlerin olması rivayeti etkilemez; çünkü Şehr b. Havşeb, hadis ricalinden bir grup tarafından sika (güvenilir) kabul edilmiştir:
el-İclî (Vefatı: H. 261) es-Sikât adlı kitabında şöyle demiştir: (Şehr b. Havşeb: "Şamlıdır", tabiindir, sikadır.) el-Heysemî (Vefatı: H. 807), Mecme’uz-Zevâid ve Menbe’ul-Fevâid adlı eserinde Şehr b. Havşeb hakkında birden fazla yerde şöyle demiştir: (Şehr b. Havşeb sika kabul edilmiştir), (Şehr b. Havşeb hakkında ihtilaf edilmiştir ancak Ahmed, İbn Maîn, Ebû Zur’a ve Yakub b. Şeybe onu sika kabul etmiştir), (Şehr b. Havşeb hakkında bazı sözler söylenmiştir ancak birden fazla kişi onu sika kabul etmiştir), (Şehr b. Havşeb hakkında kelam vardır ancak bir cemaat onu sika kabul etmiştir).
İbn Şahin (Vefatı: H. 385), Târihu Esmâis-Sikât adlı kitabında şöyle demiştir: (Yahya dedi ki: Şehr b. Havşeb sebttir (sağlamdır). Ondan gelen bir başka rivayete göre ise; Şamlıdır, Basra’ya yerleşmiştir, bizzat Eş'arîlerdendir ve o sikadır.)
Bu nedenle Katâde sadece Ebû Mihnef'ten değil, Ebû Mihnef ve Şehr b. Havşeb'den birlikte rivayet etmiştir. İşte bu yüzden biz de bu rivayeti aldık. Kaldı ki bu konuda sadece bu rivayet yoktur; İbn Sa’d et-Tabakât’ta, İbn Şebbe de Târihu’l-Medîne adlı kitabında buna benzer rivayetler nakletmişlerdir.
Kardeşiniz, Atâ bin Halil Ebû’r Raşte
Emir'in Facebook sayfasındaki cevap linki