(Hizb-ut Tahrir Emiri Büyük Âlim Atâ b. Halil Ebû er-Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhî" Sorulara Verdiği Cevaplar Serisi)
Ümmü Mus'ab el-Ca'berî'ye
Soru:
Es-selamu aleykum ve rahmetullahi ve berakatuh. Topraklarla ilgili bir sorum olacaktı: Toprağın aslının (rakkabesinin) ve menfaatinin bireye ait olması ile menfaatinin bireye, aslının ise devlete ait olması arasındaki fark nedir? Allah sizi hayırla mükafatlandırsın.
Cevap:
Ve aleykumüsselam ve rahmetullahi ve berakatuh.
Öşrî toprak ile haracî toprak arasında şu iki husus dışında hiçbir fark yoktur:
1- Öşrî toprağın sahibi, toprağın hem aslına (rakkabesine) hem de menfaatine (kullanım hakkına) sahiptir. Haracî toprağın sahibi ise sadece onun menfaatine maliktir, aslına malik değildir. Bunun bir sonucu olarak; öşrî toprak sahibi, sahip olduğu toprağı vakfetmek istediğinde bunu dilediği zaman yapabilir, çünkü o toprağın aynına yani aslına sahiptir. Haracî toprak sahibi ise elinde bulundurduğu toprağı vakfetmek istediğinde bunu yapamaz. Çünkü vakıf işleminde, vakfedenin vakfettiği şeyin aynına/aslına malik olması şarttır. Haracî toprak sahibi ise toprağın aynına (rakkabesine) malik değildir, sadece menfaatine maliktir; zira o toprağın aslı Beytülmal’in mülkiyetindedir.
2- Öşrî toprakta zekât (öşür veya yarım öşür) farzdır. Haracî toprakta ise haraç mükellefiyeti vardır.
Bunun dışındaki hususlarda her ikisi de birdir; malik, Şer’î hükümler uyarınca bu topraklar üzerinde alım-satım, miras ve benzeri her türlü tasarrufta bulunabilir.
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebû er-Raşta
Emir'in Facebook sayfasındaki cevabın linki
Emir'in web sitesindeki cevabın linki
Emir'in Google Plus sayfasındaki cevabın linki