Hizb-ut Tahrir Emiri Seçkin Alim Ata bin Halil Ebu Reşte'nin Facebook Sayfası Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
"Fıkhi" Bölümü
Soru Cevap
Kullara Haram Kılınan Her Şeyin Satışı da Haramdır
Abo Alwaled Alghutani'ye
Soru:
Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuhu.
Hocam, Allah sizi korusun, sizden ve ilminizden bizleri faydalandırsın.
Bana, kozmetik ve parfüm ürünleri satan bir şirkette "satış temsilcisi" olarak çalışma teklifi sunuldu. Bu ürünlerin bazıları farklı oranlarda alkol içermektedir (yüksek oranda etil alkol içeren kolonyalar ile parfümler ve kozmetik malzemeleri gibi etil, metil ve izopropil alkol içeren ürünler).
Soru: Satış temsilcisi olarak çalışmam caiz midir?
Ayrıca, şirketin satış departmanı dışındaki bölümlerinde, örneğin idari işlerde çalışmam caiz midir?
Allah sizi hayırla mükâfatlandırsın.
Cevap:
Ve Aleykumselam ve Rahmetullahi ve Berakatuhu,
Başlangıçta şunu belirtmeliyim ki, sorunuzun sahih bir şekilde akdedilmiş şirketlerdeki çalışma ile ilgili olduğunu, batıl şirketlerdeki çalışma ile ilgili olmadığını anlıyorum... Bu meselenin cevabı ise şu şekildedir:
1- Bazı haram maddeleri (etil alkol içeren parfümler ve kozmetik ürünler vb.) satan bir şirkette satış temsilcisi olarak çalışmanın hükmü:
Biz bu konuyu kitaplarımızda inceledik ve haram olduğunu açıkladık... İslam Şahsiyeti kitabının "Kullara Haram Kılınan Her Şeyin Satışı da Haramdır" babında şöyle geçmektedir:
"Allah'ın, leş eti gibi yenmesini haram kıldığı şeyler; içki gibi içilmesini haram kıldığı şeyler; putlar gibi edinilmesini haram kıldığı şeyler; heykeller gibi bulundurulmasını haram kıldığı şeyler ve suretler (resimler) gibi yapılmasını haram kıldığı şeyler vardır. Bu şeylerin haramlığına dair ayet ve hadislerden şer'i nasslar gelmiştir. Allah'ın kullara, ister yenmesini, ister içilmesini, isterse başka bir şekilde haram kıldığı ve haramlığına dair şer'i nass bulunan bu şeylerin satışı, bedellerinin (kazançlarının) haram olması nedeniyle haramdır. Cabir'den rivayet edildiğine göre o, Resulullah ﷺ'in şöyle buyurduğunu işitmiştir:
إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الْخَمْرِ وَالْمَيْتَةِ وَالْخِنْزِيرِ وَالْأَصْنَامِ. فَقِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ شُحُومَ الْمَيْتَةِ فَإِنَّهَا يُطْلَى بِهَا السُّفُنُ، وَيُدْهَنُ بِهَا الْجُلُودُ، وَيَسْتَصْبِحُ بِهَا النَّاسُ؟ فَقَالَ: لَا، هُوَ حَرَامٌ. ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ عِنْدَ ذَلِكَ: قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ، إِنَّ اللَّهَ لَمَّا حَرَّمَ شُحُومَهَا جَمَلُوهُ ثُمَّ بَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ
'Şüphesiz Allah ve Resulü; içki, leş, domuz ve putların satışını haram kıldı.' Denildi ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Leşin iç yağı hakkında ne dersin? Çünkü onunla gemiler boyanır, deriler yağlanır ve insanlar onunla aydınlanırlar.' Buyurdu ki: 'Hayır, o haramdır.' Sonra Resulullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Allah Yahudileri kahretsin! Allah onlara iç yağlarını haram kıldığında, onu eritip sattılar ve bedelini yediler.'" (Buhari).
Hadisteki 'Cemeluhu' ifadesi, onu erittiler demektir. İbn Abbas'tan rivayet edildiğine göre Nebi ﷺ şöyle buyurmuştur:
قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ ثَلَاثاً، إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْهِمُ الشُّحُومَ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا، وَإِنَّ اللَّهَ إِذَا حَرَّمَ عَلَى قَوْمٍ أَكْلَ شَيْءٍ حَرَّمَ عَلَيْهِمْ ثَمَنَهُ
"Allah Yahudileri kahretsin (üç kere tekrarladı). Allah onlara iç yağlarını haram kıldı, onlar ise onu satıp parasını yediler. Şüphesiz Allah bir kavme bir şeyi yemeyi haram kıldığında, onun bedelini (kazancını) de onlara haram kılar." (Buhari)... Alıntı bitti.
Dolayısıyla bu alanda çalışmak haramdır.
2- Faaliyetleri arasında bazı haram maddelerin satışı da bulunan bir şirkette idari işlerde çalışmaya gelince, burada şuna bakılır:
Eğer idari işin, haram maddelerin satışı ile doğrudan bir bağı varsa; örneğin haram maddelerin satışı ile ilgili siparişlerin hazırlanması veya buna benzer işlerde çalışılıyorsa, o takdirde bu idari iş haramdır. Çünkü haram olan bir işle, yani haram maddelerin satışı ile bağlantılıdır...
Ancak idari işin, haram maddelerin satışı ile bir ilgisi yoksa; yani idari göreviniz haram maddelerin satışına yönelik siparişlerin hazırlanmasını veya benzeri işleri kapsamıyorsa, o zaman faaliyetleri arasında haram madde satışı olan bir şirkette olsa bile bu idari iş haram olmaz. Çünkü bu durumda haram olan bir eylemi gerçekleştirmiyorsunuz demektir...
Bununla birlikte, kişinin dinini koruması sadece haramdan kaçınmakla değil, harama yakın olma endişesiyle bazı mübahlardan bile sakınmakla olur. Resulullah ﷺ'in ashabı, harama yaklaşma korkusuyla mübah olan birçok kapıyı terk ederlerdi. Resulullah ﷺ'den şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
لَا يَبْلُغُ العَبْدُ أَنْ يَكُونَ مِنَ المُتَّقِينَ حَتَّى يَدَعَ مَا لَا بَأْسَ بِهِ حَذَراً لِمَا بِهِ البَأْسُ
"Bir kul, sakıncalı olan şeylere düşme korkusuyla sakıncası olmayan şeyleri terk etmedikçe muttakiler derecesine ulaşamaz." (Tirmizi rivayet etmiştir ve bu hadis hasendir demiştir). Aynı şekilde Tirmizi, Hasan bin Ali (r.anhuma)'dan rivayet ederek 'hasen sahih' demiştir: "Resulullah ﷺ'den şunu ezberledim:
دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
'Sana şüphe vereni bırak, şüphe vermeyene bak.'" Bu nedenle, soru sahibi için en evla olan ve dinini en iyi şekilde koruyacak olan davranış, bu tür şirketlerde çalışmaktan uzak durması ve kendisine helal bir rızık kapısı aramasıdır. Allah Subhanehu ve Teâlâ, Kendisinden sakınanlar için bir çıkış yolu yaratır:
وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَرَزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً
"Kim Allah’tan sakınırsa, Allah ona bir çıkış yolu açar. Ve onu ummadığı yerden rızıklandırır. Kim Allah’a tevekkül ederse, O kendisine yeter. Şüphesiz Allah, emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir ölçü koymuştur." (Talak 2-3)
Umarım bu cevap yeterli olmuştur. Allah en iyi bilendir ve hüküm sahibidir.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu Reşte
23 Şevval 1443 H. 23/05/2022 M.
Emir'in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook
Emir'in (Allah onu korusun) web sayfasındaki cevap linki: Web