(Hizb-ut Tahrir Emiri Âlim Ata bin Halil Ebu er-Raşta’nın Facebook Sayfası Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Ebu İmran’a
Soru:
Esselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Soru cevaplarda, kafirin elindeki öşri toprağın haraç ödemesi gerektiği, zira toprağın bir vazifeden (yükümlülükten) yoksun kalamayacağı; ayrıca öşrün bir zekat olduğu ve kafirin de zekat ehli olmadığı, dolayısıyla bir kafir öşri toprağa malik olduğunda -toprak bir vazifeden yoksun kalamayacağı için- haraç ödemesi gerektiği ifade edilmiştir.
Zekatın ancak belirli sınıflarda ve nisaba ulaştığında vacip olduğu, dolayısıyla belirlenen sınıflar dışında ekilen tüm öşri toprakların öşür de haraç da ödemediği gerçeği karşısında; toprağın bir vazifeden yoksun kalamayacağı, yani ya zekat (öşür) ya da haraç ödenmesi gerektiği şeklindeki ifadenin delili nedir? Aynı şekilde haraç, fetih yoluyla haraci topraklara hak kılınmıştır; yani Müslümanlar o toprakları hapsettiklerinde (devlet mülkiyetinde bıraktıklarında) rakabesine malik olmuşlardır.
Cevap:
Ve Aleykumüsselam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
- Sorunuz, toprağın bir vazifeden yoksun kalmayacağının, yani şer’i hükümlere göre ya zekat olarak öşür veya yarım öşür ödenmesi ya da haraç ödenmesi gerektiğinin delili hakkındadır...
Bunun cevabı şudur: Toprak hükümlerine dair gelen deliller, toprağı şu şekilde kılmıştır: Ya öşri ya da haraci. Bu delillerden bazıları şunlardır:
1- Her toprak hakkında genel deliller olup, bunlar Müslümana o toprakta öşür veya yarım öşür zekatını vacip kılar:
فِيمَا سَقَتْ الأَنْهَارُ وَالْغَيْمُ الْعُشُورُ، وَفِيمَا سُقِيَ بِالسَّانِيَةِ نِصْفُ الْعُشْرِ
"Nehirlerin ve bulutların suladığı şeylerde öşür (onda bir), kova (hayvan gücü) ile sulananlarda ise öşrün yarısı (yirmide bir) vardır." (Buhari)
Bu, ekinin türü ve miktarı ile ilgili şer’i hükümlere göredir.
2- Fetihlerden sonra, genel nassın kapsamından çıkarılan ve üzerine haraç konulan topraklarda yeni bir durum ortaya çıkmıştır:
قَضَى رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَنْ أَسْلَمَ مِنْ أَهْلِ البَحْرَيْنِ أَنَّهُ قَدْ أَحْرَزَ دَمَهُ وَمَالَهُ إِلاَّ أَرْضَهَ، فِإِنَّهَا فَيْءٌ لِلْمُسْلِمِينَ؛ لأَنَّهُمْ لَمْ يُسْلِمُوا وَهُمْ مُمْتَنِعُونَ
"Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Bahreyn ehlinden Müslüman olanlar hakkında; toprağı hariç kanını ve malını korumuştur, çünkü onlar (topraklar) Müslümanlar için feydir; zira onlar direnirken (savaş halindeyken) Müslüman olmamışlardı." şeklinde hükmetmiştir.
Ayrıca Ömer Radıyallahu Anhu’nun Sevâd arazisi hakkındaki hükmü: "Toprakları üzerindeki gayrimüslimlerle birlikte alıkoymayı ve onlara haraç koymayı uygun gördüm..." şeklindedir.
3- Bu nedenle, Daru’l İslam’daki her toprak üzerinde zekat vardır, ancak belirli bir tür üzerinde haraç vardır.
4- Genel hüküm, genelliği üzere yürür: "Daru’l İslam’daki her toprakta, Müslüman için zekat vardır." Bundan ancak başka bir nass ile tahsis edilen "Haraci topraklar" çıkar.
5- Tarım arazilerinin hükmü budur. Eğer haraci topraklar hakkında nasslar olmasaydı, genel hüküm olan -var olan şer’i nasslar uyarınca Müslüman maliki üzerine toprağın zekatı- hükmü baki kalırdı. Toprağın ödediği bedel açısından türünü açıklayan başka bir hüküm yoktur; toprak ya zekat öder ya da haraç öder. Bunlar, her toprağın altına girdiği genel nasslardır.
6- Bu delillerden, toprağın bir vazifeden (yükümlülükten) yoksun kalmayacağı hükmünü istinbat ettik.
- Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in öşri toprağa sahip olan kafirlere haraç farz edip etmediği sorunuza gelince; bildiğim kadarıyla bu konuda kesin bir rivayet sabit olmamıştır. Ancak istinbat ettiğimiz şer’i hükmü bilmek için yukarıdaki deliller yeterlidir. Bizce tercih edilen görüş; Ehl-i Zimmet öşri bir toprağa malik olduğunda, onun üzerinden haraç ödemeleri gerektiğidir. Çünkü zekat, şer’i hükümlere göre ancak Müslümana vaciptir.
Bununla birlikte, eğer bu konuda bir bilginiz varsa değerlendirmem için bana gönderebilirsiniz, size müteşekkir olurum.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu er-Raşta
Emir’in Facebook sayfasındaki cevap linki: Facebook
Emir’in web sitesindeki cevap linki: Emir’in Sitesi
Emir’in Google Plus sayfasındaki cevap linki: Google Plus