Hizbut Tahrir Emiri Celil Âlim Ata bin Halil Ebu’r Raşta’nın Facebook Sayfası Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi
Fıkhî Soru-Cevap
Mohammad Abdul Basir
Soru:
As Salamu Alaykium Sheikh, may Allah (swt) preserve you and give the victory through your hands, ameen.
In many Western countries we have a scheme called the Pension scheme. This is when the employee contributes a certain amount of his wage and gives it to the company he works for. The company also put in a certain amount of money, which is separate from his wages, depending on the amount the employee puts in. When the employee reaches a certain age to retire from the company, the company will give the employee a pension to which he contributed and they put in money as well.
Some companies invest the contribution given by the employee into other investments like buying shares in companies that trade in alcohol and interest and some companies to do invest the money at all.
Could you please tell us whether this type of Pension scheme is permitted in Islam, as many of us in my location have been signed up by our companies because it has been made mandatory by the government.
I hope my question is clear.
Jazakumullahu Khair
Wa Alaykumus Salam wa Rahmatullahi Wa Barakatuhu
Abdul Basir
Cevap:
1- İşverenin, çalışanın maaşının bir kısmını belirli bir süre boyunca kesmesi ve buna kendisinin de bir miktar eklemesi karşılığında; çalışana belirli bir yaştan sonra emekli maaşı vermesi veya sağlık giderlerini karşılaması konusunda işçiyle anlaşması mümkündür. İşveren ile çalışanları arasındaki bu uygulama, iş akdine eklenmiş bir şart olduğu sürece caizdir. Çünkü asıl akit icare (iş) akdidir ve bu bilinmektedir. İşverenin işçiyi tedavi etmeyi veya ona emekli maaşı vermeyi taahhüt etmesi ise iş sözleşmesine bağlı bir şarttır. Akitlerdeki şartlar, helali haram kılan veya haramı helal kılan bir metin (nas) bulunmadığı sürece yasaklanmaz. Bir şartın caiz olması için onu izin veren bir nassa ihtiyaç yoktur, aksine onu yasaklayan bir nassın bulunmaması yeterlidir. Kesîr b. Abdullah b. Amr b. Avf el-Müzenî'nin babasından, onun da dedesinden rivayet ettiğine göre Resulullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
وَالْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ إِلَّا شَرْطاً حَرَّمَ حَلَالاً أَوْ أَحَلَّ حَرَاماً
"Müslümanlar, helali haram kılan veya haramı helal kılan bir şart müstesna, koştukları şartlara bağlıdırlar." (Tirmizî rivayet etmiştir. Bakınız: eş-Şahsiyyetü'l İslamiyye Cilt 3, Vaz’i Hüküm – Şart bölümü).
Bu bir yönüdür. Diğer taraftan, işçiye verilen miktar, işçinin maaşından kesilen bir parça ile işverenin kendi malından ona eklediği kısımlardan oluşmaktadır. İşverenin ise kendi malından işçisine dilediği kadar verme hakkı vardır.
2- Ancak sağlık hizmeti veya emeklilik maaşı sözleşmesi başlı başına bağımsız bir akit ise; yani bir kurum kurulup halka "Kim hastalandığında tedavi edilmek veya belirli bir yaştan sonra emekli maaşı almak istiyorsa bize şu kadar aylık ödeme yapsın" şeklinde bir duyuru yaparsa, bu caiz değildir. Çünkü bu akit "cehalet" (belirsizlik) içermektedir. Bu nedenle böyle bir akit batıldır ve caiz değildir.
3- Kurumun bu paraları haram işlerde kullanmasına gelince: Eğer bu durum sizin onayınıza bağlıysa; yani ödediğiniz primlerin faizde işletilmesine onay verirseniz işletiliyor, vermezseniz işletilmiyorsa, bu durumda faizle işletilmesine onay vermeniz caiz olmaz. Ancak işletme işlemi sizin onayınız olmadan yapılıyorsa, yani sizin seçiminizle değil de devletin zorunlu yasası gereği onlar bu paraları işletiyorsa, size bir sorumluluk yüklemez.
Özetle: Eğer bir çalışan iseniz ve devletin zorunlu yasası uyarınca işveren maaşınızdan bir kısmını kesiyor ve üzerine kendisi de bir miktar ekliyorsa; ayrıca bu paraları sizin görüşünüz alınmadan, yani onayınız olmadan devletin zorunlu yasası gereği yatırımda kullanıyorsa ve belirli bir yaştan sonra size emekli maaşı veriyor veya sağlık giderlerinizi karşılıyorsa; bu emekli maaşını almanız ve tedavi hizmetinden yararlanmanız caizdir. Çünkü tüm bunlar, işverenin maaşınızdan yaptığı kesinti karşılığındadır ve zorunlu bir uygulama çerçevesinde gerçekleşmektedir.
Tercih ettiğim görüş budur. Allah en iyi bilen ve en iyi hüküm verendir.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu’r Raşta
04 Rebiulahir 1440 H. 11/12/2018 M.
Amir'in (Allah onu korusun) Facebook sayfasındaki cevap linki
Amir'in (Allah onu korusun) Google Plus sayfasındaki cevap linki