(Hizb-ut Tahrir Emiri Âlim Atâ b. Halil Ebû’r Raşte’nin Facebook Sayfası Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar “Fıkhî”)
Ranood Zagl’e
Soru:
Değerli Şeyhimiz, Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
Akrabaların yanında pantolon giymekle ilgili yazdıklarınızı okudum; bunun şer’î olmadığını belirtmişsiniz ancak bir delil eklememişsiniz. Sadece bunun teberruc olduğunu söylemiştiniz. Öğrendiğimize göre teberruc, dikkat çeken her şeydir ve toplumun teberruca bakışı bir ülkeden diğerine farklılık gösterebilir. Bildiğim kadarıyla akrabalar arasındaki özel sosyal hayatımızda pantolon giymek dikkat çekici bir şey değildir; çünkü özel hayatta herkes uzun bir gömlek ve pantolon gibi şeyler giymektedir. Dolayısıyla herkes bizim gibi olduğu için dikkat çekici olmaz. İçinde yaşadığımız toplum, bir giysinin teberruc (yani dikkat çekici) olup olmadığını belirleyen unsurdur. Bu konuyu açıklığa kavuşturmanızı rica ediyorum.
Allah sizi hayırla mükâfatlandırsın, size yardım etsin ve nusret ehliyle sizi desteklesin.
Cevap:
Ve aleykümselam ve rahmetullahi ve berakatuhu,
Sözlükte teberruc, kadının süsünü ve güzelliklerini erkeklere göstermesidir. Lisanü’l-Arab’da şöyle geçer: (Teberruc: Süsün yabancı insanlara gösterilmesidir ki bu yerilmiştir; ancak koca için böyle değildir.) El-Kâmûsu’l-Muhît’te: (Kadın teberruc etti: Süsünü erkeklere gösterdi.) Muhtâru’s-Sıhah’ta: ((Teberruc) kadının süsünü ve güzelliklerini erkeklere göstermesidir.) ve Mekâyîsü’l-Luga’da ise şöyle geçer: ((Berece) Be, Râ ve Cîm harfleri iki asıldır: Birincisi belirmek ve ortaya çıkmaktır... Teberruc de ondandır, o da kadının güzelliklerini ortaya çıkarmasıdır.) "Göstermek" (izhar) ile "belirmek ve ortaya çıkmak" (buruz/zuhur) kelimelerinden, süsün sanki erkeklere tecelli ediyormuş gibi dikkat çekici olması anlaşılır. Şer’î mana da bundan farklı değildir. Nitekim Allah Sübhânehu şöyle buyurmuştur:
وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ
"Gizledikleri süsleri bilinsin diye ayaklarını yere vurmasınlar." (Nûr Suresi, 31)
Yani kadın, yürürken halhalın sesi duyulsun da erkekler kadının elbisesinin altında bacağına taktığı bir süs olduğunu anlasınlar diye ayağını yere sertçe vurmasın. Tüm bunlar, sözlük ve şeriat açısından teberrucun, dikkat çekici süslenme anlamına geldiğini ifade eder.
Bu manayı özel hayatta, bayramlarda selamlaşmak gibi şeriatın onayladığı durumlarda eve gelen mahrem olmayan akrabaların yanında pantolon giyilmesine uygulayacak olursak; eğer bu giysi, üzerinde uylukların üzerindeki pantolon ayrımını örten uzun bir gömlek olmadan giyilirse, dikkat çekici olur. Zira bir kadın pantolon giydiğinde ve uyluklarının üzerindeki üst ayrım bölgesi belirgin olduğunda dikkat çeker. Ancak gömlek, pantolonun uyluklar üzerindeki o ayrım kısmını ve benzerlerini örtüyorsa, alışılmadık durumlar haricinde genellikle dikkat çekici olmaz.
Özel hayatta mahrem olmayan akrabaların yanında pantolon giymenin teberruc olduğunu belirten bir metnin (nassın) gelmesi zorunlu değildir; aksine yukarıdaki deliller teberrucun mahiyetini zikretmişlerdir. Bu durum, pantolonun uyluklar üzerindeki ayrım yerini örten bir gömlek olmaksızın pantolon ve bluz giyilmesi durumuna uygulanır. Bu nedenle soruya verilen cevapta şu ifade yer almıştır: (Pantolon giymek teberrucdur, bu yüzden sıla-i rahim veya bayram tebriki için gelen mahrem olmayan akrabaların huzuruna pantolonla çıkmak caiz değildir...) Buradaki cevap, pantolon ve bluz giyilmesi, yani üstü bir gömlekle örtülmemiş, açıkta olan durum hakkındadır. Bazı kız kardeşlerimiz bu cevabı karıştırmış ve açıklama istemişlerdi; onlara şu cevap gönderilmişti:
(Parti web sitesinde mahrem olmayan akrabaların yanında evde pantolon giyilmesi ve bunun teberruc sayılarak caiz olmadığına dair yayınlanan cevap; pantolonun açıkta olması, yani pantolon ve bluz şeklinde olup pantolonun (hatlarının) belli olması durumundadır. Bu durumda teberruc sayılır ve örneğin bayramlarda sıla-i rahim için eve gelen mahrem olmayan akrabaların yanında giyilmesi caiz olmaz. Ancak üzerinde onu örten veya büyük bir kısmını kapatan dikkat çekici olmayan bir etek/tunik varsa... o zaman bayramlarda sıla-i rahim ziyareti için eve gelen mahrem olmayan akrabaların yanında teberruc sayılmaz...)
Sorudan da anlaşılacağı üzere, soruyu soran kişi bu cevaptan haberdar olmamıştır.
Tabiatıyla bu cevap evlerin içindeki (özel hayattaki) durum hakkındadır, umumî hayat hakkındaki durum değildir. Çünkü umumî hayattaki giyim tarzı bellidir ve orada üç hususun gerçekleşmesi gerekir: Avretin örtülmesi, teberruc yapılmaması ve şer’î cilbabın giyilmesi. Bunları daha önce başka cevaplarda detaylandırmıştık.
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebû’r Raşte
Emir'in Facebook sayfasından cevap linki