پوښتنې ته ځواب: د امریکا او خلیج سرمشریزه

پوښتنه: د امریکا ولسمشر اوباما د ۲۰۱۶/۴/۲۰ په ورځ سعودي عربستان ته ورسېد، چې دا په ۲۰۰۹ کال کې د واک له ترلاسه کولو وروسته د هغه څلورم سفر و. هغه خپله لومړنۍ ناسته له پاچا سلمان آل سعود سره د امریکا او خلیج له سرمشریزې وړاندې وکړه، چې یوه ورځ وروسته په ریاض کې جوړه شوه. دغه سفر په رسنیو کې له ډېر شور او غوغا سره مل و او داسې وښودل شول چې ګواکې اوباما به د سیمې ستونزې او حل لارې وڅېړي! په حقیقت کې دغه ستونزې لکه سوريه، یمن، عراق، لیبیا او فلسطین په پای اعلامیه کې یادې شوې دي... دا ټول په داسې حال کې دي چې اوباما په خپل وروستي کال کې دی او د ستونزو د حل وړتیا یې کمزورې ده، او د هغوی په اصطلاح هغه ته د ګوډې مرغاوۍ (Lame Duck) په سترګه کتل کېږي! نو د دغه سفر موخې څنګه درک کېدای شي؟ جزاکم الله خیراً.

ځواب: د دې سفر موخې د سیمې د ستونزو حل نه و، ځکه امریکا د اوباما له سفر وړاندې لا د حل پروژې جوړې کړې وې؛ د سوریې لپاره یې حللاره جوړه کړې وه او د ریاض د خبرو اترو د عالي کمیسیون له جوړېدو راهیسې یې پر هغې ټینګار کړی و، د یمن لپاره یې هم حللاره جوړه کړې وه او د "عاصفة الحزم" له عملیاتو راهیسې یې پرې ټینګار کړی و، چې په پایله کې یې حوثیان په واک کې د شریکولو لپاره مخې ته راوړل، په داسې حال کې چې هغوی په صعده او شاوخوا کې ګوښه شوي وو. همدارنګه یې د فلسطین لپاره د یهودي دولت د په رسمیت پېژندلو له لارې، او همداسې د عراق او لیبیا لپاره... د امریکا پروژې د اوباما له ګوډې مرغاوۍ کېدو مخکې پلان شوې وې! په پای اعلامیه کې د دغو قضیو یادونه یوازې د اعلامیې د کرښو زیاتولو لپاره وه.

دا د سفر اصلي موخې نه وې، بلکې په هغه څه کې ژور فکر کول چې په سفر کې پېښ شول، هغه څرګندونې چې ورسره مل وې او هغه څه چې په پای اعلامیه کې خپاره شول... د اعلامیې له تشریفاتي او غیر مهمو خبرو څخه وروسته، دا څرګندېږي چې د سفر اصلي موخې د امریکا د ګټو خوندي کول، په سیمه کې د خپل نفوذ ټینګول او بیا د خپلو مزدورو (ایجنټانو) د چارو تنظیمول وو. دا هغه چارې دي چې د امریکا ولسمشران ترې لاس نه اخلي، که پښې یې روغې وي او که ګوډې وي، په ځانګړي ډول کله چې هغوی داسې مزدور حکام ومومي چې د هغوی ګوډو پښو ته لاره هواره کړي! دا موخې په دوو اصلي ټکو کې لنډېدای شي:

۱- د خلیج پر سیمه باندې د امریکا د کنټرول تضمینول او د بل نفوذ په ځانګړي ډول د بریتانیا د نفوذ د ځای پر ځای کېدو مخنیوی کول. څوک چې هغه پای اعلامیه په غور ولولي چې د ۲۰۱۶/۰۴/۲۲ په ورځ د "ریاض" ورځپاڼې خپره کړې، دا حقیقت به پکې ومومي. موږ به د دغې اعلامیې ځینې برخې راواخلو او تبصره به پرې وکړو: په اعلامیه کې راغلي: (... "د خلیج د همکارۍ شورا او د امریکا د متحده ایالاتو مشرانو پرون په ریاض کې خپله ناسته وکړه ترڅو د دواړو لورو ترمنځ پر ستراتیژیک شراکت ټینګار وکړي، چې هدف یې په سیمه کې د ثبات، امنیت او سوکالۍ راوستل دي. مشرانو هغه ملموس پرمختګ وڅېړل چې د ۲۰۱۵ کال په می میاشت کې په کمپ ډیویډ کې له لومړۍ سرمشریزې راهیسې ترلاسه شوی دی...") اعلامیې زیاته کړه: "همدارنګه د خلیج د همکارۍ شورا هېوادونو ژمنه وکړه چې په سمندري امنیت کې د همکارۍ لپاره د متحده ایالاتو وړاندیزونه په ژوره توګه وڅېړي، او په چټکۍ سره د بالستیک توغندیو پر وړاندې د یو مدغم دفاعي سیسټم د پلي کولو لپاره موافقې ته ورسېږي..." داسې ښکاري چې امریکا دا په سیمه کې د خلیجي هېوادونو په مالي تمویل د توغندیز ډال د نصبولو لپاره یوه پلمه ګرځوي، ترڅو پر سیمه خپل کنټرول نور هم کلک کړي او د دوی له منګولو څخه د سیمې د خلاصون مخه ونیسي. اعلامیې همدارنګه وویل: "د متحده ایالاتو سیاست چې د خپلو اساسي ګټو د خوندي کولو لپاره د خلیج په سیمه کې له خپلو ټولو قوتونو څخه کار اخلي او د خپلو متحدینو او شریکانو پر وړاندې د هر ډول بهرني تېري مقابله کوي - لکه څنګه چې د خلیج په جګړه کې یې وکړل - یو بې شکه امر دی." دا د امریکا پر وړاندې د خلیجي هېوادونو یو ذلیلانه تسلیمي ده، ځکه د اعلامیې له مخې دغه هېوادونه امریکا ته اجازه ورکوي چې د خپلو ګټو د تامین او نفوذ د پراخولو لپاره له زور څخه کار واخلي، او دا د دوی لپاره یو ګواښ هم دی که چېرې د امریکا له اطاعت څخه ووزي، او اعلامیې د بېلګې په توګه د خلیج جګړه یعنې د عراق اشغال یاد کړی دی!

اعلامیې زیاته کړه: "همدارنګه د خلیج د همکارۍ شورا مشران په خپل وار سره ژمنه کوي چې په نظامي او روزنیزو برخو کې د متحده ایالاتو د وړاندیزونو څېړنه بشپړه کړي، چې موخه یې د سیمه ییزو ننګونو په وړاندې د خلیجي هېوادونو د رول پیاوړي کول دي." یعنې دا چې خلیجي هېوادونه پرته له کوم مخالفت څخه د امریکا غوښتنې پوره کوي، او دا هغه څه دي چې اعلامیې پرې تایید کړی او ویلي یې دي: "مشرانو د خلیج د هېوادونو او امریکا د دفاع وزیرانو د ګډې ناستې رپوټ واورېد، چې د خلیج او امریکا ترمنځ یې د نظامي تمرینونو پر اهمیت ټینګار کړی و. مشرانو اعلان وکړ چې د خلیج هېوادونه او امریکا به سمدستي د ۲۰۱۷ په مارچ کې د یوه ګډ نظامي تمرین پلان جوړونه پیل کړي... همدارنګه د خلیج هېوادونو د سایبري امنیت په برخه کې له امریکا سره د همکارۍ د پراخولو ملاتړ وکړ... او مشرانو لارښوونه وکړه چې ټولې ګډې کاري ډلې په کال کې لږ تر لږه دوه ځله غونډې وکړي، ترڅو د ترهګرۍ په وړاندې د مبارزې، د حساسو دفاعي تجهیزاتو د لېږد او بالستیک توغندیو پر وړاندې د دفاع په برخه کې شراکت چټک کړي."

له دې ټولو څخه څرګندېږي چې دې اعلامیې په خلیج کې امریکا ته څومره نفوذ برابر کړی دی، او اعلامیه یوازې په دې بسنه نه کوي بلکې په پای کې یې د پلي کېدو ضمانت هم ورکوي! ("...او د دغو فعالیتونو د دوام او د ۲۰۱۵ کال د می د ۱۴مې د کمپ ډیویډ د ګډې اعلامیې د پریکړو د عاجل پلي کېدو لپاره، مشرانو دواړو لورو ته لارښوونه وکړه چې د خپل منځي شراکت اډاڼې پیاوړې کړي، په شمول د خلیج او امریکا د ستراتیژیکې همکارۍ فورم." ریاض ۲۰۱۶/۰۴/۲۲). له همدې امله اوباما له سرمشریزې وروسته په خپل خبري کنفرانس کې خپله بریا اعلان کړه او ویې ویل: "سرمشریزې یو ځل بیا د متحده ایالاتو پر هغه سیاست ټینګار وکړ چې زموږ د قوت له عناصرو څخه په خلیج کې د خپلو اساسي ګټو د تامین لپاره کار اخلي." (رویټرز ۲۰۱۶/۴/۲۱).

۲- د سعودي او ایران د رول انډولول: ترڅو ایران د خلیج په ختیځ کې وي او سعودي په لوېدیځ کې، او بیا په سیمه کې د نورو هېوادونو رولونه په یوې "ورزشي سیالۍ" کې وویشي، پرته له دې چې په خلیج کې د بریتانیا دودیز نفوذ یا د هغوی مزدورو ته کوم اهمیت ورکړي. بلکې د سعودي پاچا سلمان ته دنده ورکړل شوه چې په خلیج کې د انګریزانو د مزدورو (په ځانګړي ډول قطر) هغه ګډوډۍ مهار کړي چې د امریکا د پلانونو پر وړاندې یې کوي. د دغې موضوع اهمیت هغه وخت روښانه شو کله چې اوباما له سرمشریزې وړاندې له سلمان سره ځانګړې لیدنه وکړه، دا ښيي چې د امریکا او سلمان ترمنځ ځانګړې اړیکه شته او د امریکا په پلانونو کې سلمان یو ځانګړی رول لري، که نه نو اوباما به د نورو په څېر مستقیماً سرمشریزې ته تللی وای. له همدې امله د سپینې ماڼۍ ویاند بن روډس وویل: "د چهارشنبې په ورځ (۲۰۱۶/۴/۲۱) له پاچا سلمان سره دوه ساعته ناسته د دواړو مشرانو ترمنځ تر ټولو اوږده لیدنه وه..." (رویټرز ۲۰۱۶/۴/۲۱).

په هوایي ډګر کې د سلمان له خوا د اوباما په خپله نه هرکلی کول په دې ځانګړي رول کوم اغېز نه کوي، بلکې دا کانګرس او په ځانګړي ډول جمهوریپالو ته یو پیغام و، چې د ټاکنیزو موخو لپاره یې د القاعدې په واسطه د امریکایانو د وژلو پړه پر سعودي اچولې وه او ادعا یې کوله چې القاعده د سعودي اتباعو په پیسو جوړه شوې، نو ځکه یې د تاوانونو غوښتنه کوله او کانګرس ته یې د یوې طرحې وړاندیز کړی و. د ټاکنیزو سیالیو له امله ځینو دیموکراتانو هم له دوی سره ملګرتیا کوله. که څه هم د امریکا ادارې فشار راوړ ترڅو دغه طرحه تېره نه شي، خو د سعودي غوسه د کانګرس او جمهوریپالو د هڅو د ناکامولو لپاره اړینه وه. سعودي غوښتل وښيي چې که کانګرس دغه طرحه تایید کړي، دوی به خپل ملیاردونه ډالر له امریکایي بانکونو وباسي، او د ملیاردونو ایستل پر کپیټلیسټانو باندې خورا لوی اغېز لري. د "هافنګټن پوسټ عربي" ویبپاڼې په حواله: "...د اوباما ادارې پر کانګرس فشار راوړ ترڅو د قانون د تېرېدو مخه ونیسي. چارواکو سناتورانو ته د هغو ډیپلوماتیکو او اقتصادي پایلو په اړه خبرداری ورکړ چې د دې قانون له تصویب څخه پیدا کېږي... د سعودي د بهرنیو چارو وزیر عادل الجبیر تیره میاشت واشنګټن ته د سفر پر مهال ځینو استازو ته ویلي و، چې سعودي به مجبوره شي تر ۷۵۰ ملیارد ډالرو پورې خپلې امریکایي خزانې پاڼې او نورې شتمنۍ وپلوري." (هافنګټن پوسټ عربي: ۲۰۱۶/۰۴/۱۸).

له همدې امله، د سعودي نمایشي غوسه او د ملیاردونو ډالرو د ایستلو ګواښ کانګرس ته یو پیغام و، نه اوباما ته. بلکې لیرې نه ده چې دا نمایشي غوسه او د عادل الجبیر څرګندونې د اوباما په همغږۍ وي ترڅو د جمهوریپالو موخې شنډې کړي. ځکه که غوسه رښتینې وای، نو اوباما ته به له سرمشریزې وړاندې ځانګړی وخت نه ورکول کېده. عادل الجبیر چې د امریکا په غېږ کې رالوی شوی، څنګه کولای شي امریکا ته ګواښ وکړي؟! د اوباما اداره بې له شکه پوهېږي، لکه څنګه چې "سي این این عربي" د ۲۰۱۶/۰۴/۲۰ په ورځ نقل کړي: (په ورته وخت کې، یوه امریکایي چارواکي وویل چې "د هرکلي پر مهال د پاچا سلمان نشتوالی د سپکاوي په سترګه نه دی کتل شوی"، او زیاته یې کړه چې ولسمشر پخپله هم ډېر لږ په هوایي ډګر کې د بهرنیو مشرانو هرکلي ته ځي... له بلې خوا، بروس ریډل، چې د "بروکنګز" انسټیټیوټ کارپوه دی وویل: "سره له ټولو اختلافاتو، سعودي او امریکا به له یو بل څخه جلا نه شي"...) نو ځکه د امریکا او پاچا سلمان ترمنځ اړیکه ډېره کلکه ده.

خو د سعودي او ایران د اړیکو په اړه، امریکا غواړي دغه ستونزه حل کړي او د دواړو لورو ترمنځ اړیکې بېرته عادي کړي، ځکه امریکا ډېره هڅه کوي چې سیمه د ایران رول ومني، کوم چې د امریکا په ګټه دی. اوباما مخکې د ۲۰۱۶/۳/۱۰ په ورځ له "اتلانټیک" مجلې سره په مرکه کې سعودي او ایران ته سپارښتنه کړې وه چې په سیمه کې یو له بل سره په سوله کې ژوند وکړي: "سعودي او ایران باید د یو ځای اوسېدو اصل زده کړي او د سولې یوې لارې ته ورسېږي..." (سرچینه: بي بي سي، رویټرز ۲۰۱۶/۰۳/۱۰). داسې ښکاري چې د اوباما سپارښتنه پلي شوې، ځکه د سرمشریزې په پای اعلامیه کې راغلي: "متحده ایالاتو او د خلیج هېوادونو له ایران سره د ګډ عمل د هراړخیز پلان (اټومي هوکړې) ملاتړ وکړ... او د خلیج هېوادونو چمتووالی وښود چې له ایران سره د باور جوړونې او د پخوانیو اختلافاتو د حل لپاره کار وکړي، په دې شرط چې ایران د ښه ګاونډیتوب اصولو ته ژمن پاتې شي..." (ریاض ۲۰۱۶/۰۴/۲۲).

په پای کې دا واقعا دردونکې ده چې امریکا له سمندرونو هاخوا خپل لاسونه راغځوي ترڅو زموږ پر ځمکه، سمندر، قوت او شتمنیو واکمني وکړي... خو امریکا د خپل ځان په وړاندې یوازې داسې "رویبضات" (نااهله او سپک حکام) ویني چې یوازې د خپلو چوکیو او شتمنیو ساتلو هڅه کوي. هغوی له امریکا څخه وېره لري خو له الله سبحانه و تعالی څخه نه وېرېږي، او په دې توګه امریکا کولای شي خپلې موخې د هغوی په واسطه د مسلمانانو په خاوره کې پلي کړي! خو دا حال به ان شاء الله دوام ونه کړي، ځکه الله عزیز او حکیم موږ سره وعده کړې او رسول الله ﷺ موږ ته د راشده خلافت د بېرته راتګ زېری راکړی دی، چې په هغې سره به اسلام او مسلمانان عزتمن شي او مستعمر کافران به ذلیل شي.

وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ

"او ډېر ژر به هغه خلک چې تېری يې کړی دی، پوه شي چې هغوی به کوم لوري ته ورګرځي." (سورة الشعراء: ۲۲۷)

د ۱۴۳۷ هـ ق کال د رجب ۲۰مه د ۲۰۱۶/۰۴/۲۷ م کال