Mfululizo wa Majibu ya Mwanachuoni Mtukufu Ata Bin Khalil Abu Al-Rashtah, Amiri wa Hizb ut-Tahrir
kwa maswali ya wafuasi wa ukurasa wake wa Facebook "Fiqhi"
Jibu la Swali
Swala ya Waislamu kabla ya tukio la Isra na Mi'raj
Kwa Abu Mahmoud al-Maqdisi
Swali:
Assalamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh,
Imeelezwa katika kitabu cha Al-Dawlah al-Islamiyyah (Dola ya Kiislamu), ukurasa wa 11 mwishoni: "Na walipokuwa wakiswali, walikuwa wakienda katika mialio ya milima na kuificha swala yao dhidi ya kaumu yao," na hii ilikuwa katika hatua ya siri ya dawah... Je, ni swala gani waliyokuwa wakiitekeleza Maswahaba kwa siri mbali na macho ya watu wao, hali ya kuwa tunajua kwamba swala ilifaradhiwa katika usiku wa Isra? Na neno 'Swala' linapokuja katika nassi huwa linamaanisha swala yenye ibada na harakati maalum, wala siyo dua tu?
Jibu:
Walaikum Assalam Warahmatullahi Wabarakatuh,
Suala hili lina khilafu kuhusu swala waliyokuwa wakiswali Waislamu kabla ya tukio la Isra na Mi'raj... Na tunachoona kuwa kina nguvu zaidi ni kwamba Mtume (saw) na Waislamu, kabla ya kufaradhiwa swala tano wakati wa Isra na Mi'raj, walikuwa wakiswali rakaa mbili kabla ya kuchomoza jua na rakaa mbili kabla ya kuzama kwake. Miongoni mwa dalili za hayo ni:
Kwanza: Sababu ya kuteremka kwa aya katika Surah al-Alaq, ambayo ni surah ya kwanza kuteremka, ilikuwa kama ifuatavyo:
- Muslim amepokea katika Sahih yake kutoka kwa Abu Hurayrah (ra) amesema: Abu Jahl alisema: Je, Muhammad anaweka uso wake mchangani (anasujudu) mbele yenu? Akasema: Ikasemwa: Ndio. Akasema: Naapa kwa Al-Lat na Al-Uzza, nikimuona anafanya hivyo nitaukanyaga shingo yake, au nitaufidika uso wake mchangani. Akasema: Basi akamjia Mtume wa Mwenyezi Mungu (saw) akiwa anaswali, akidai kuwa anakwenda kuikanyaga shingo yake. Akasema: Hawakustukizwa na chochote isipokuwa kumuona Abu Jahl akirudi nyuma na kujikinga kwa mikono yake. Akasema: Akaulizwa: Una nini? Akasema: Hakika kati yangu na yeye kuna handaki la moto, vitisho na mbawa. Basi Mtume wa Mwenyezi Mungu (saw) akasema: "Lau angenikaribia, Malaika wangemnyofoa kiungo kimoja kimoja." Akasema: Kisha Mwenyezi Mungu akateremsha - hatujui ikiwa ni katika hadith ya Abu Hurayrah au ni jambo lililomfikia -:
كَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى * أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى * إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى * أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى * عَبْدًا إِذَا صَلَّى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَى * أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّى * أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى * كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ * نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ * فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ * سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ * كَلَّا لَا تُطِعْهُ
"La! Hakika mwanadamu bila shaka hupituka mipaka * Akijiona amejitosheleza * Hakika marejeo ni kwa Mola wako * Je! Umemwona yule anayemkataza * Mja anaposwali? * Je! Unaona ikiwa yupo juu ya uongofu? * Au anaamrisha ucha-Mungu? * Je! Unaona ikiwa amekadhibisha na akageuka? * Kwani hajui kwamba Mwenyezi Mungu anaona? * La! Kama hataacha, tutamkokota kwa utosi wake * Utosi wa muongo, mkosaji * Basi na awaite walio barazani kwake * Sisi tutawaita walinzi wa Jahannamu (Zabania) * La! Usimtii." (QS. Al-Alaq [96]: 6-19)
yaani anamshiria Abu Jahl - na Ahmad amepokea mfano wake katika Musnad yake.
Mwandishi wa Al-Bahr al-Muhit amesema: "Ibn Atiyyah amesema: Hakuna mfasiri yeyote aliyekhitilafiana kwamba mkatazaji ni Abu Jahl, na mja anayeswali ni Muhammad Mtume wa Mwenyezi Mungu (saw)." [Al-Bahr al-Muhit (8/369)].
- Na surah hii ndiyo ya kwanza kuteremka na ndani yake imetajwa swala ya Mtume (saw) na uadui wa Abu Jahl, na jambo hili lilikuwa katika hatua ya siri; hivyo basi kulikuwa na swala kabla ya Isra na Mi'raj.
Pili: Imeelezwa katika kitabu cha Ar-Rawd al-Unuf cha kufafanua Sira ya Nabii ya Ibn Hisham, mwandishi wake akiwa Abu Al-Qasim Abdul Rahman Al-Suhayli (aliyefariki 581 H), katika mlango wa faradhi ya swala yafuatayo:
(Na Al-Muzani alitaja kwamba swala kabla ya Isra ilikuwa ni swala kabla ya kuzama jua na swala kabla ya kuchomoza kwake, na inashuhudia kauli hii kauli ya Mwenyezi Mungu:
وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ
"...na umtakase Mola wako kwa kumhimidi jioni na asubuhi." (QS. Ghafir [40]: 55). Na Yahya bin Sallam amesema mfano huo).
Na Abu Muhammad Mahmoud al-Ghaytabi al-Hanafi Badr al-Din al-Ayni (aliyefariki 855 H) amesema katika kitabu chake Sharh Sunan Abi Dawood: (Hakika swala kabla ya Isra ilikuwa ni swala kabla ya kuzama jua, na swala kabla ya kuchomoza kwake, na inashuhudia hilo kauli ya Mwenyezi Mungu: ﴿وَسَبّحْ بِحَمْدِ رَبّكَ بِالْعَشِيّ وَالْإِبْكَارِ﴾)
Na mfano wa hayo yamekuja katika kitabu cha Al-Bahr al-Raiq Sharh Kanz al-Daqaiq cha Zainuddin bin Ibrahim maarufu kama Ibn Nujaim al-Misri (aliyefariki 970 H):
(Na ilikuwa swala kabla ya Isra ni swala mbili: swala kabla ya kuchomoza jua na swala kabla ya kuzama kwake. Mwenyezi Mungu amesema: ﴿وَسَبّحْ بِحَمْدِ رَبّكَ بِالْعَشِيّ وَالْإِبْكَارِ﴾ [Ghafir: 55])
- Hii inaashiria kuwa Mtume (saw) na Waislamu walikuwa wakiswali swala moja kabla ya kuchomoza jua na swala nyingine kabla ya kuzama kwake.
Tatu: Ama kuhusu ni rakaa ngapi katika kila swala kati ya swala mbili zilizotajwa, kuna khilafu kati ya mafakihi katika suala hili kama tulivyotaja hapo awali, lakini baadhi ya mapokezi yanataja kuwa zilikuwa rakaa mbili kabla ya kuchomoza jua na rakaa mbili kabla ya kuzama kwake. Miongoni mwa mapokezi haya ni:
1- Al-Mawardi Abu Al-Hasan Ali bin Muhammad al-Baghdadi, maarufu kama Al-Mawardi (aliyefariki 450 H), amezitaja katika tafsiri yake Al-Nukat wa al-Uyun:
("Na umtakase kwa kumhimidi Mola wako" Mujahid amesema: Na swali kwa amri ya Mola wako "jioni na asubuhi" ndani yake kuna kauli tatu: ... Tatu: Ni swala ya Makka kabla ya kufaradhiwa swala tano, rakaa mbili asubuhi na rakaa mbili jioni, amesema hayo Al-Hasan)
2- Shamsuddin Abu Abdullah al-Tarabulsi al-Maghribi, maarufu kama Al-Hattab al-Ru'ayni al-Maliki (aliyefariki 954 H), ameitaja katika kitabu chake Mawahib al-Jalil fi Sharh Mukhtasar Khalil katika mlango wa "Kufaradhiwa kwa Swala na Hukmu Yake":
(Ibn Hajar amesema: Na pamekuwa na khilafu katika yaliyokuwa kabla ya hapo, kundi likaenda kwenye msimamo kuwa hapakuwa na swala ya faradhi kabla ya Isra isipokuwa ile iliyoamriwa katika swala ya usiku bila ya kuwekewa mpaka maalum, na Al-Harbi akaenda kwenye msimamo kuwa swala ilikuwa ni faradhi rakaa mbili asubuhi na rakaa mbili jioni...) Mwisho.
3- Abu Al-Walid Muhammad bin Ahmad bin Rushd al-Qurtubi (aliyefariki 520 H) ameitaja katika kitabu chake Al-Muqaddimat al-Mumahhadat:
(Na mwanzo wa swala kabla ya kufaradhiwa swala tano ilikuwa ni rakaa mbili asubuhi na rakaa mbili jioni. Na imepokewa kutoka kwa Al-Hasan kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu: ﴿وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالإِبْكَارِ﴾ [Ghafir: 55], kwamba hiyo ni swala yake mjini Makka wakati swala ilipokuwa rakaa mbili asubuhi na rakaa mbili jioni, na faradhi ya swala iliendelea hivyo wakati Mtume (saw) na Waislamu walipokuwa Makka kwa miaka tisa...) Mwisho.
- Na mapokezi haya yanaashiria kuwa idadi ya rakaa za swala ya jioni na asubuhi kabla ya Isra ilikuwa rakaa mbili asubuhi na rakaa mbili jioni.
Nne: Yale yaliyotangulia ni ufafanuzi wa yale tuliyoyataja katika kitabu cha Al-Dawlah ukurasa wa 12-13 na hii ndio nassi yake:
(Na alikuwa akiwaita watu kwenye Uislamu mjini Makka kwa dhahiri akitekeleza amri ya Mwenyezi Mungu, Aliyetukuka amesema: ﴿يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ﴾, na alikuwa akiwasiliana na watu akiwaonyesha dini yake na kuwaunganisha katika kundi juu ya msingi wa dini hii kwa siri, na walikuwa Maswahaba wa Mtume wa Mwenyezi Mungu (saw) wanaposwali huenda kwenye mialio ya milima na kuificha swala yao dhidi ya kaumu yao...).
Natumai kuwa suala hili limepata ufafanuzi kwa idhini ya Mwenyezi Mungu.
Ndugu yenu Ata Bin Khalil Abu Al-Rashtah
15 Rabi' al-Akhar 1438 H Sawiya na 13/01/2017 M
Kiungo cha jibu kutoka kwenye ukurasa wa Amiri kwenye Facebook
Kiungo cha jibu kutoka kwenye ukurasa wa Amiri kwenye Google Plus
Kiungo cha jibu kutoka kwenye ukurasa wa Amiri kwenye Twitter
Kiungo cha jibu kutoka kwenye tovuti ya Amiri