Jibu la Swali: Sababu za Kushuka kwa Ghafla kwa Bei za Mafuta

Jibu la Swali:

Sababu za Kushuka kwa Ghafla kwa Bei za Mafuta

Swali:

Baadhi ya vyombo vya habari vimeripoti leo, Jumatano, tarehe 07/01/2015, kwamba bei ya mafuta ghafi ya Brent imefikia dola 49.66 kwa pipa, huku mafuta ya Marekani yakishuka hadi takriban dola 47 kwa pipa. Ikumbukwe kwamba bei ya mafuta mwaka 2014 ilifikia dola 115 kwa pipa mwanzoni mwa msimu wa joto, mwezi Juni 2014, kisha ikaanza kushuka hatua kwa hatua hadi kufikia dola 60 mwanzoni mwa msimu wa baridi mwishoni mwa Desemba 2014, na hata chini ya hapo ambapo bei ya mafuta ya West Texas ilifikia dola 58.53. Na sasa, katika wiki ya kwanza ya Januari 2015, inafikia takriban dola 50, ikiwa ni anguko la zaidi ya 50% ndani ya takriban miezi mitano! Je, ni nini sababu za kushuka huku kwa ghafla kwa bei ya mafuta? Na nini kinachotarajiwa kwa bei za mafuta katika siku zijazo?

Jibu:

Hakika kushuka kwa bei za mafuta kuna sababu mbalimbali, mashuhuri zaidi ni sababu za kiuchumi zisizo na malengo ya kisiasa... na nyinginezo ni sababu za kisiasa zinazotumia mambo ya kiuchumi kwa maslahi ya wenye malengo hayo ya kisiasa...

Kuhusu sababu za kiuchumi zisizo na malengo ya kisiasa, zinajumuisha: (kuongezeka kwa ugavi wa mafuta au kupungua kwa mahitaji...), (mivutano na hasa makabiliano ya kijeshi katika maeneo ya mafuta na jirani yake...), (uvumi wa kibiashara katika soko la mafuta na utumiaji wa takwimu za udhaifu wa kiuchumi wa nchi zinazoathiri mafuta kupitia mauzo au uingizaji wa bidhaa hiyo...).

Ama sababu za kisiasa za kutumia mambo ya kiuchumi kwa maslahi ya nchi inayofanya hatua hiyo ya kisiasa, ni kama (kuongeza uzalishaji, au kutoa kiasi kikubwa cha akiba ya mafuta sokoni, lakini si kwa mahitaji ya kiuchumi), bali (kushusha bei ili kuathiri siasa za nchi pinzani, hasa zile zinazotegemea bei ya mafuta katika bajeti zao), au (kudhibiti uzalishaji wa mafuta ya mwamba (shale oil) kwa kushusha bei ya mafuta ya asili hadi kufikia kiwango kilicho chini ya gharama za uzalishaji wa mafuta ya mwamba ili kuufanya uzalishaji huo usiwe na tija).

Tutayapitia mambo haya kisha tutafikia sababu zenye nguvu zaidi kuhusu kushuka huku kwa dhahiri kwa bei ya mafuta:

Kwanza: Sababu za kiuchumi zisizo na malengo ya kisiasa:

1- Ugavi na Mahitaji:

Mafuta ni kama bidhaa nyingine yoyote, bei yake huamuliwa kupitia ugavi na mahitaji. Soko la mafuta linaposhuhudia ziada ya ugavi, bei hushuka, na hiyo hutokea wakati wa migogoro ya kiuchumi katika nchi zinazoingiza mafuta ambapo mahitaji hupungua kwa sababu uwezo wa nchi zenye mgogoro kuingiza mafuta kwa bei ya juu hupungua, na hivyo mahitaji hupungua jambo linalopelekea kushuka kwa bei... Vivyo hivyo, mahitaji ya mafuta yanapoongezeka na kuzidi ugavi, bei yake hupanda.

2- Mivutano na Makabiliano ya Kijeshi:

Pia kuna sababu nyingine inayoathiri bei za mafuta nayo ni "matarajio", yaani vile soko la mafuta linavyotarajia, kama vile kutokea kwa hitilafu katika usambazaji kutokana na vita au mivutano katika maeneo ya petroli... Kwa hivyo, mivutano ya kijiopolitika katika Mashariki ya Kati ambako kuna maeneo ya petroli inaweza kuwa sababu ya kupanda kwa bei ya mafuta, licha ya kutokuwepo mabadiliko katika kiasi cha ugavi au mahitaji, soko la mafuta linaweza kusababisha kupanda kwa bei ikiwa kuna hofu ya uwezekano wa kukatika kwa usambazaji. Mivutano inapopungua, bei ya mafuta hushuka na kurejea katika thamani yake ya awali au bei halisi. Kwa mfano, lugha ya vita kati ya dola ya Kiyahudi, Marekani na Iran mnamo Februari 2012, ilipelekea kupanda kwa bei ya mafuta. Jarida la Forbes lilitaja: "Huku bei ya mafuta ikifikia viwango vyake vya juu zaidi katika kipindi cha miaka kadhaa, sehemu kubwa ya hilo imetokana na hofu za kijiopolitika, kwa kuiweka Iran katika meza ya mgogoro wa kijeshi tena." ["Kuishambulia Iran kutaingiza Marekani katika mdororo", Forbes, Februari 2012].

3- Uvumi wa kibiashara na utumiaji wa takwimu za kiuchumi:

Takwimu mbaya za kiuchumi kutoka baadhi ya nchi zenye ushawishi katika mafuta, iwe kwa kuuza au kununua, kama vile Marekani na China, zinaweza kupelekea kushuka kwa bei ya mafuta, bila kujali mabadiliko ya ugavi au mahitaji. Katika hali hii, soko huhofia kupungua kwa uzalishaji wa kiuchumi, na hulitafsiri hilo kama kupungua kwa lazima kwa matumizi ya mafuta, na hivyo bei yake hushuka. Walanguzi (speculators) hutumia matarajio ya soko kupandisha au kushusha bei za mafuta ili kupata faida, na matokeo yake, bei ya mafuta huathirika nje ya mzunguko wa kawaida wa ugavi na mahitaji.

Takwimu za kiuchumi na uvumi wa kibiashara unahusiana na idadi ya wachezaji wakuu, kutoka nchi zinazozalisha mafuta (kama vile Urusi, Canada, Saudi Arabia... na nyinginezo), na nchi zinazoingiza mafuta (kama vile China, Japan... na nyinginezo), na makampuni ya mafuta ya kimataifa (kama vile ExxonMobil, BP... na nyinginezo), na muungano wa mafuta (kama vile OPEC, na wafanyabiashara wa mafuta wanaojulikana kama walanguzi). Kila kundi miongoni mwao lina uwezo wa kuathiri bei za mafuta, iwe kupitia kuathiri ugavi au mahitaji, au kupitia matarajio ya tofauti ya bei za mafuta wakati wa ulanguzi. Hivyo, takwimu za kiuchumi na uvumi wa kibiashara kutokana na kutokea kwa migogoro ya kiuchumi katika nchi husika huathiri bei kwa nguvu.

Pili: Sababu za kisiasa za kutumia mambo ya kiuchumi kwa maslahi ya mwenye malengo ya kisiasa:

1- Suala la Mafuta ya Mwamba (Shale Oil):

Marekani imeizidi Saudi Arabia na Urusi kama muuzaji mkubwa wa mafuta duniani, kutokana na uchimbaji wake wa mafuta kupitia kuvunja miamba chini ya ardhi (fracking). "Bank of America" ilitaja katika msimu wa joto wa mwaka 2014: "Marekani itaendelea kuwa mzalishaji mkubwa wa mafuta duniani mwaka huu, baada ya kuizidi Saudi Arabia na Urusi katika uchimbaji wa nishati kutoka kwa mwamba wa shale, jambo ambalo linahuisha uchumi wa nchi hiyo. Uzalishaji wa mafuta ghafi wa Marekani, pamoja na viminika vyake, na kuvitenganisha na gesi asilia, umezipita nchi nyingine mwaka huu, kwa uzalishaji wa kila siku unaozidi mapipa milioni 11 katika robo ya kwanza ya mwaka huu..." ["Marekani inaonekana kama mzalishaji mkubwa wa mafuta baada ya kuizidi Saudi Arabia", Bloomberg, 4 Julai 2014].

Mapinduzi ya mafuta na gesi ya mwamba nchini Marekani yamesababisha kuongezeka kwa uzalishaji wa mafuta kutoka mapipa milioni 5.5 kwa siku mwaka 2011 hadi zaidi ya mapipa milioni 10 kwa siku kwa sasa, jambo lililoifanya ikidhi mahitaji yake isipokuwa kiasi kidogo tu. Hivyo uingizaji wake wa mafuta kutoka Saudi Arabia ulipungua kwa zaidi ya nusu, yaani kufikia takriban mapipa 878,000 kwa siku baada ya kuwa mapipa milioni 1.32 kwa siku.

Lakini tatizo la mafuta ya mwamba ni kwamba lina gharama kubwa ya uzalishaji inayoweza kufikia dola 75 kwa pipa, wakati gharama ya mafuta ya asili haizidi dola 7 kwa pipa. Hii ina maana kwamba nchi zinazozalisha mafuta ya mwamba, na Marekani ikiwa mstari wa mbele, zitapata pigo kubwa ikiwa bei ya petroli itashuka chini ya gharama ya uzalishaji...

2- Suala la kushusha bei si kwa mahitaji ya kiuchumi bali kama sehemu ya adhabu kwa nchi pinzani:

Kuna masuala mawili ya kimataifa yenye athari na maslahi ya kidunia:

Suala la mazungumzo ya nyuklia ya Iran na suala la Urusi kukalia kwa mabavu jimbo la Crimea. Nchi hizi mbili zinategemea kwa sehemu kubwa ya bajeti zao mauzo ya mafuta nje ya nchi, na bei yake inaposhuka ghafla hadi nusu, bila shaka inaathiri siasa zao kuelekea masuala hayo mawili yaliyotajwa. Bajeti ya Urusi inachangiwa na mafuta na gesi, yaani nishati, kwa takriban 50%, bali baadhi ya makadirio yanapandisha kiwango hicho zaidi. Hivyo, Urusi inahitaji bei ya mafuta iwe dola 105 kwa pipa ili kufikia usawa katika uchumi wake.

Bajeti ya Iran inachangiwa na mafuta kwa zaidi ya hapo... inaweza kufikia zaidi ya 80% ya bajeti, na inaona kuwa bei ya petroli inapaswa kupanda zaidi ya dola 130 kwa pipa ili tija ilingane na miradi yake ya ndani na msaada wake kwa wafuasi wake katika eneo hili. Kwa hivyo, kushuka kwa bei ya petroli hadi kiwango hiki cha chini kunaathiri bajeti yake kwa nguvu.

Tatu: Kwa kupitia sababu zilizotajwa hapo awali, inabainika yafuatayo:

1- Sababu za kiuchumi zisizo na malengo ya kisiasa:

a- Ugavi na mahitaji karibu haujabadilika katika miaka ya hivi karibuni na mabadiliko yake ni madogo yasiyopelekea kushuka huku kwa ghafla. Hadi msimu wa joto uliopita, bei ya mafuta duniani ilikuwa imetulia kiasi kufikia takriban dola 106 (kwa mafuta ya West Texas) kwa pipa, kwa karibu miaka minne. Lakini kushuka kwa kiasi kikubwa kwa bei za mafuta hakuwezi kufafanuliwa kikamilifu kiuchumi. Uzalishaji wa mafuta umekuwa juu ya mapipa milioni 80 kwa siku katika muongo mmoja uliopita tangu mwaka 2004. Mwishoni mwa mwaka 2013, soko la mafuta duniani lilikuwa likizalisha mapipa milioni 86.6 kwa siku, kisha uzalishaji ukaongezeka baada ya hapo na mahitaji yakaongezeka mwishoni mwa 2013 na wakati wa robo ya tatu ya mwaka 2014, hivyo ugavi na mahitaji yakawa karibu. Kulingana na takwimu zilizotolewa na Shirika la Kimataifa la Nishati katika robo ya tatu ya 2014, wastani wa ugavi ulifikia mapipa milioni 93.74, na wastani wa mahitaji ulifikia mapipa milioni 93.08 [Chanzo: Tovuti ya Shirika la Kimataifa la Nishati]. Hii ni ongezeko dogo katika kipindi cha miaka minne ambalo linaweza kuathiri kushuka kwa hatua kwa hatua kwa dola chache kwa pipa lakini haliwezi kuporomoka hadi nusu ndani ya miezi mitano isipokuwa kama sababu ya kiuchumi si ndiyo sababu kuu.

b- Mivutano na makabiliano ya kijeshi pia si jambo geni bali yamekuwa karibu thabiti katika miaka minne iliyopita... Migogoro katika eneo hili haikupamba moto kwa ghafla kiasi cha kusababisha kushuka kwa ghafla kwa bei za mafuta. Mihemko na mivutano katika eneo hili tangu 2011 hadi sasa inaendelea kwa kasi ambayo si ya ghafla katika matukio yake.

Pamoja na kujua kwamba asili yake, katika kivuli cha migogoro ya kisiasa katika eneo hili na duniani, ni kutokea kwa kupanda kwa bei ya mafuta kama ilivyotokea katika matukio kadhaa tangu mwaka 1973. Na sasa huku migogoro ikizidi huko Ukraine, Syria, Iraq na Libya, ilitarajiwa kuwa bei kwa pipa ingeruka hadi dola 120, bali hadi dola 150 kulingana na baadhi ya matarajio. Hivyo kushuka kwa bei kwa namna hii si jambo la kawaida ikiwa sababu zilizopelekea zingekuwa za kiuchumi pekee, kwa sababu migogoro na vita huathiri njia za usambazaji na kisha ugavi hupungua na bei kupanda, siyo kushuka, isipokuwa kuwe na sababu nyingine nje ya sababu za kiuchumi tu.

c- Uvumi wa kibiashara na utumiaji wa takwimu za kiuchumi: Tangu mwaka 2008 wakati mgogoro wa kiuchumi ulipopamba moto, mambo yamekuwa yakisuasua mahali pale pale, hayajazidi kuwa mbaya bali yamepata baadhi ya maboresho. Kwa sababu hiyo, inaweza kusemwa kuwa sababu ya kiuchumi tu si ndiyo sababu kuu ya kushuka kwa bei za mafuta kufikia kiwango hiki cha chini kilichovuka 50% ya ilivyokuwa miezi mitano iliyopita.

2- Sababu ya kisiasa ya kutumia uchumi kutumikia maslahi ya mwenye malengo ya kisiasa:

a- Suala la mafuta ya mwamba:

Gharama ya kuchimba mafuta ya mwamba inafikia kati ya dola 70 hadi 80 kwa pipa, na kwa kutumia teknolojia za kisasa zilizoendelea katika uchimbaji, gharama hii inaweza kushuka hadi chini ya hapo na inaweza kufikia dola 50-60 kwa pipa. Kampuni ya IHS (ambayo ni kampuni ya utafiti) inaamini kuwa gharama ya uzalishaji wa pipa la mafuta kutoka kwa mwamba wa shale imeshuka kutoka dola 70 kwa pipa hadi dola 57 mwaka jana, ambapo wataalamu wa mafuta wamejifunza jinsi ya kuchimba visima kwa kasi zaidi na kutoa mafuta zaidi." ["Masheikh dhidi ya mwamba wa shale", The Economist, 6 Desemba 2014]. Kwa hiyo, kushusha bei ya mafuta hadi takriban dola 50 au 40 kwa pipa hufanya uchimbaji wa mafuta ya mwamba usiwe na tija, bali hata kama kushuka kungekuwa hadi dola 60-70 kwa pipa, bado kungekuwa hakuna tija inayofaa, kwa sababu tija ya kiuchumi inahitaji tofauti inayofaa kati ya gharama na bei ya kuuzia.

Kwa hiyo, inawezekana kuwa kutopunguza uzalishaji wa OPEC, au kwa usahihi zaidi kutopunguza uzalishaji wa Saudi Arabia ni miongoni mwa sababu... Na inajulikana kuwa Marekani ilitumia uzalishaji wa mafuta ya mwamba kutokana na kupanda kwa bei za mafuta ya asili juu ya dola mia moja kwa pipa, na kwa hiyo kushusha bei za mafuta ya asili hufanya uzalishaji wa mafuta ya mwamba usiwe na tija.

Bei za mafuta ya asili zinastahimili kushuka na kubaki na tija kwa sababu gharama haizidi dola 7 kwa pipa wakati gharama za mafuta ya mwamba zinafikia mara kumi ya hiyo kama tulivyotaja hapo awali. Kwa hiyo, vyovyote bei ya mafuta ya asili itakavyoshushwa, itabaki na tija, na kama alivyosema Waziri wa Mafuta wa Saudi Arabia, Ali al-Naimi "kwamba OPEC haitapunguza uzalishaji wake hata kama bei ya mafuta ghafi itashuka katika masoko ya kimataifa hadi dola 20 kwa pipa" (Al Jazeera 24/12/2014) na akafafanua kuwa "hisa ya OPEC pamoja na Saudi Arabia haijabadilika tangu miaka kadhaa, na iko katika kiwango cha mapipa milioni thelathini kwa siku, ambapo takriban mapipa milioni 6.9 ni uzalishaji wa Ufalme huo, wakati uzalishaji wa wengine nje ya OPEC unaongezeka mfululizo".

Kama inavyojulikana, utawala nchini Saudi Arabia chini ya Mfalme Abdullah wa sasa una uhusiano mkubwa na Waingereza, na kwa hivyo tunaweza kusema kwamba nia ya Saudi Arabia ya kutopunguza uzalishaji na kuishinikiza OPEC katika hilo ni sehemu ya siasa za Kiingereza zilizokubaliwa na Saudi Arabia ili kuathiri uzalishaji wa Marekani wa mafuta ya mwamba.

b- Marekani ilipojua muelekeo huu wa OPEC kupitia ushawishi wa Saudi Arabia yenye fungu kubwa zaidi katika OPEC, na hasa kwa kuwa Jumuiya ya Nchi Zinazouza Mafuta (OPEC) ilikuwa imekutana katika makao makuu yake huko Vienna tarehe 27/11/2014, na wanachama wa jumuiya hiyo hawakukubaliana kupunguza uzalishaji ili kusaidia bei, hiyo ni kwa sababu Saudi Arabia ilikataa kupunguza uzalishaji, na wakataja kuwa wanaweza kuishi na bei ya chini katika muda mfupi. Marekani ilipojua hilo, Kerry alizuru Saudi Arabia tarehe 11/09/2014 na Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani alimtembelea Mfalme Abdullah, mfalme wa Saudi Arabia, katika makazi yake ya msimu wa joto katika ziara ambayo haikupangwa. Ingawa vyombo vya habari vilitaja sababu nyingine tofauti na mafuta kwa ajili ya ziara hiyo, lakini mazingira yanaashiria kuwa mada ya ziara hiyo ilikuwa ni mafuta na bei zake... Baada ya ziara hii hasa, Saudi Arabia ilianza kuongeza uzalishaji wa mafuta kwa zaidi ya mapipa 100,000 kwa siku katika kipindi kilichobaki cha mwezi Septemba. Na katika wiki ya kwanza ya mwezi Novemba, Saudi Arabia ilishusha bei ya mafuta (Arab Light) kwa asilimia 45 ya senti kwa pipa, jambo lililopelekea bei za mafuta kushuka kwa kasi kutoka dola 80 kwa pipa. Afisa mmoja mkuu katika Wizara ya Mambo ya Nje (ya Marekani) alithibitisha kuwa usambazaji wa mafuta duniani ulijadiliwa wakati wa mkutano huo.

Aliposhindwa kuishawishi Saudi Arabia kupunguza uzalishaji, alijadili suala hilo kutoka upande mwingine akaonyesha kukubaliana na ushushaji wa bei, na kwamba hilo linaathiri Urusi iliyokalia Crimea na pia linaathiri Iran katika mazungumzo ya nyuklia, na anaona kuwa uhalalishaji huu unakubalika kwa Saudi Arabia, lakini aliona kuwa ushushaji wa bei uwe katika kiwango cha (80). Inaonekana kuwa Saudi Arabia ilikubali hilo au ilionyesha kukubali; kwani gazeti la Times la Uingereza lilitaja tarehe 16/10/2014 kuwa "Saudi Arabia imechukua msimamo uliopigiwa hesabu kwa makini kwa kuunga mkono kushuka kwa bei za mafuta kufikia takriban dola 80 ili kufanya uchimbaji wa mafuta ya mwamba usiwe na tija kiuchumi. Jambo linaloifanya Marekani kurejea kuagiza mafuta kutoka Saudi Arabia na kuiondoa gesi ya mwamba sokoni". Maneno haya yanaashiria Waingereza kusimama nyuma ya Saudi Arabia kuiunga mkono dhidi ya Marekani ambayo inafanya kazi ya kuhuisha uchumi wake ili ijikwamue na athari za mgogoro wa kifedha hata kama ni kwa gharama ya wengine na kuwapiga. Na inajulikana kuwa utawala wa Abdullah Al Saud wa sasa unafuata nyayo za Waingereza.

Marekani ilionyesha kuwa imeiridhisha Saudi Arabia kwa kukubali kushusha bei, na pia ilionyesha kwa Ulaya kuwa tuhuma dhidi yake za kutoweka shinikizo la kweli kwa Urusi kwa kuikalia Crimea, na kutoweka shinikizo la kweli kwa Iran katika suala la nishati ya nyuklia... ilionyesha kuwa tuhuma hizi si za kweli kwa ushahidi wa kukubali kwake kushusha bei ya mafuta inayoathiri bajeti ya nchi hizo mbili... Kisha ikawaridhisha baadhi ya wapinzani wa Urusi, kwani mwanzoni mwa mwezi Machi, bilionea George Soros alipendekeza kwa utawala wa Marekani njia ya kuiadhibu Urusi kwa kuinyakua rasi ya Crimea kwa kushusha bei za mafuta... Hivyo Kerry alijaribu kuonyesha kukubali kwake kushusha bei lakini katika kiwango fulani kisha akahadaa Ulaya na wapinzani wa Urusi kuwa yeye yuko siriasi katika kuiunga mkono Ukraine dhidi ya Warusi kinyume na ukweli wa mambo...

Lakini kwa mara ya kwanza Marekani inajikuta haijafanikiwa, upepo umeenda kinyume na vile meli ilivyotaka ambapo mafuta yaliendelea kushuka hadi takriban dola 60 kwa pipa ndani ya miezi michache, kwani Saudi Arabia ilishikilia kutopunguza uzalishaji, bali iliongeza uzalishaji, na haya yote yalileta majibu katika soko la mafuta kama inavyojulikana kwa athari za mambo ya kisaikolojia kwenye bei za soko.

Nne: Kuhusu nini kinachotarajiwa sasa:

1- Kuna ugumu wa bei kurejea ilivyokuwa.

2- Lakini kuendelea kwa kushuka kwa bei kunaathiri pande zote mbili:

a- Nchini Saudi Arabia, na nyuma yake Ulaya na hasa Uingereza, kwa sababu bajeti ya Saudi Arabia mwaka huu imepatwa na upungufu wa riyal bilioni 145 za Saudi kati ya riyal bilioni 860 zilizokadiriwa kwa matumizi, yaani upungufu wa takriban dola bilioni 40, kutokana na kushuka kwa bei ya petroli. Hili linaathiri miradi yake ya ndani, na muhimu zaidi ni yale yanayotokea kwa mauzo ya Uingereza kwenda Saudi Arabia hasa silaha kutokana na kupungua kwa bajeti ya Saudi Arabia na upungufu uliioipata. Ambapo mauzo ya Uingereza kwenda Saudi Arabia yalifikia mwaka 2012 thamani ya pauni bilioni 7.5 za Uingereza, hii ni mbali na uwekezaji wa makampuni ya Uingereza yanayofikia takriban makampuni 200 yenye uwekezaji wa takriban pauni bilioni 11.5 kwa mwaka. Hayo yote yataathirika na kupungua kwa uwezo wa kifedha wa Saudi Arabia kutokana na kushuka kwa bei za petroli... hasa kwa kuwa bajeti ya serikali ya Saudi Arabia inapokea 89% ya mapato yake kutoka kwa mauzo ya mafuta, na kwa hiyo kuendelea kwa kushuka kwa bei kunaathiri upande huu...

b- Na kwa upande mwingine, kuendelea kwa kushuka kwa bei kunaathiri uzalishaji wa Marekani wa mafuta ya mwamba, hiyo ni kwa sababu kutokana na kupanda kwa bei katika miaka iliyopita, iliamua kuwekeza mabilioni ya dola katika uchimbaji wa mafuta ya mwamba nchini Marekani na hilo likaonekana kuwa na faida, hivyo ikaongeza mapipa milioni 4 ya mafuta kwa siku tangu mwaka 2008 na hii inaunda asilimia yenye ushawishi katika uzalishaji wa mafuta duniani.

Ingawa kushuka kwa bei ya mafuta kunahuisha uchumi nchini Marekani, lakini kupoteza kwake biashara ya mafuta ya mwamba kunazidi hilo kwa mbali, na si rahisi kwake kuiacha Ulaya na Saudi Arabia na OPEC waharibu uwekezaji wake.

3- Kwa mujibu wa hayo, aidha Marekani itumie mbinu za kiteknolojia za kisasa katika kupunguza gharama ya uzalishaji wa mafuta ya mwamba ili uwe na tija huku bei za mafuta za sasa zikiwa chini, na hili si jambo rahisi hasa ikiwa kushuka kwa bei ya mafuta kutaendelea, na inaonekana kuwa kushuka kwake bado hakujasimama, kwani imechapishwa leo 07/01/2015 kuwa kumeshuka hadi chini ya dola 50 kwa pipa... au Marekani iielekee Saudi Arabia moja kwa moja na Marekani ichochee baadhi ya migogoro kwa Saudi Arabia na kuifanya nakisi katika bajeti yake kuongezeka na hivyo kulazimika kupunguza uzalishaji na kisha kuongeza bei ya mafuta... au Marekani ipunguze uchochezi wa migogoro kwa Uingereza huko Yemen na Libya mkabala na Uingereza kuishinikiza Saudi Arabia ipunguze uzalishaji na kisha OPEC ipunguze na hivyo bei ya mafuta irejee kupanda... Na kwa kuwa lolote kati ya haya matatu linahitaji mipango bali njama... kwa hiyo mgogoro wa kushuka kwa bei za mafuta utabaki kuwa sehemu ya mvutano, kushuka au kupanda kulingana na matokeo ya mapambano ya nguvu au kulingana na mikataba ya suluhu ya kati kwa njia ya kibepari...

Tano: Hakika siasa za kimataifa ziko katika kuyumba na kutetereka, punde tu zinapotoka katika mgogoro mmoja huingia katika mgogoro mwingine, na yote hayo yanatokana na uharibifu wa mfumo wa kibepari unaotawala ulimwengu ambao unabeba ndani yake migogoro ya kimataifa, na kisha kuwepo kwa dhiki ya maisha kwa watu hasa, na kwa mfumo wa kimataifa kwa ujumla... Ufisadi huu wote, uharibifu, shida na tabu utaendelea madamu mfumo wa kibepari ndio unaotawala, na migogoro hii haitaisha isipokuwa kwa masuluhisho ya mfumo wa Kiungu (Nidham Rabbani) ambao Allah amewafaradhishia waja wake nao ni mfumo wa Khilafah ya Rashidah ambao unabeba ndani yake uadilifu na utulivu kwa kila anayejikinga katika kivuli chake.

وَيَقُولُونَ مَتَى هُوَ قُلْ عَسَى أَنْ يَكُونَ قَرِيبًا

"Na wanasema: 'Lini hayo?' Sema: 'Huenda yakawa karibu.'" (QS. Al-Isra [17]: 51)