(Hizb-ut Tahrir Emiri Şeyh Atâ b. Halil Ebû’r Raşte’nin Facebook sayfasındaki takipçilerinden gelen sorulara verdiği cevaplar serisi “Fıkhi”)
SchukranJaan ve Wisam Al-Haninny’ye
SchukranJaan’ın Sorusu:
Bismillahirrahmanirrahim,
Değerli ve Muhterem Şeyh.
Umarız sağlığınız ve sıhhatiniz yerindedir.
Sizi selamların en yücesiyle selamlıyoruz:
Es-selamu aleykum ve rahmetullahi ve berakatuhu.
Bir kardeşimle birlikte Bitcoin, Ethereum, Dash, Ripple gibi kripto paraların alım satımına dair hüküm hakkında konuşuyorduk.
İkimiz de Üstad Ebu Halid el-Hicazi’nin ictihadını okuduk ancak Şeyh’in vardığı sonuç bizi pek tatmin etmedi.
Şeyh’in kripto paraların vakıasını analiz etme biçimiyle ilgili bazı sorunlarımız var; ayrıca makalenin altındaki yorum bölümü de menatın tahkikinin tam olarak doğru yapılmadığı konusunda fikir ayrılığına düşen ve tartışan kardeşlerle dolu.
Kripto paraların alım satımına dair hükmü bilmek istiyoruz.
Bu konuyu aydınlatabilir misiniz? Çünkü konu bizim için hâlâ netleşmiş değil.
Ve cezâkumullahu hayran.
Allah hepimizi Kendi yolunda güçlendirsin ve dünyadaki nurun taşıyıcısı olan Nübüvvet metodu üzere Hilafet’in yeniden ikame edilmesine bizleri vesile kılsın.
Amin.
Wisam Al-Haninny’nin Sorusu:
Selamun Aleykum. Görünüşe göre soruya cevap verilmeyecek, üzerinizdeki baskıları anlıyorum, Allah yardımcınız olsun...
Ancak son aylarda insanlar arasında, özellikle de Müslümanlar arasında belirgin bir şekilde yayıldığını gördüğüm için beklemesi mümkün olmayan bir sorum var...
Soru: Bitcoin (BItCoin), 8 yıl önce ortaya çıkan bir para birimidir. Şimdi ise eşi benzeri görülmemiş bir şekilde yayıldı ve bir biriminin değeri 8000 doların üzerine çıktı. Vakıasını ve nasıl işlem gördüğünü takip ettiğimde, doların maddi ve elle tutulur olması dışında dolar ile arasında bir fark bulamadım? Sizden ricamız, şu açılardan bizim için şer’i hükmü istinbat etmenizdir: 1- Alım satım şeklinde işlem yapmak, 2- Madencilik (mining) "yeni paralar üretmek", 3- Bu para ile diğer maddi paralar arasındaki sarf (takas) hükmü nedir? Eğer vakıasını açıklayan web siteleri ve YouTube videoları isterseniz hazırım, ancak bunlara ulaşmanın kolay olduğunu düşünüyorum. Allah sizden razı olsun.
Cevap:
Ve Aleykumus Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuh,
Bitcoin ile ilgili her iki sorunuza da daha önce 28/04/2017 tarihinde cevap vermiştik. İşte cevabın metni:
(1- Bitcoin (Bitcoin) bir para birimi (nakid) değildir. Dolayısıyla üzerinde para birimi olma şartları uygulanmaz. Çünkü Nebi ﷺ’in onayladığı nakid olan dinar ve dirhemlerde üç husus mevcuttu:
- Mal ve hizmetler için bir ölçü olması; yani nakit olma illetine sahip olması, bir diğer ifadeyle semen (fiyat) ve ücret olması.
- Dinar ve dirhemleri çıkaran otoritenin meçhul değil, belirli olması...
- Paranın halk arasında yaygın olması ve sadece belirli bir kesime has olmaması...
Bunları Bitcoin'e uyguladığımızda, bu üç hususun onda bulunmadığı görülmektedir:
- Bitcoin, genel anlamda mal ve hizmetler için bir ölçü değildir; sadece belirli mal ve hizmetler için bir değişim aracıdır.
- Belirli bir otorite tarafından değil, meçhul bir kaynak tarafından çıkarılmaktadır.
- İnsanlar arasında yaygın değildir; aksine sadece onu kullanan ve değerini kabul edenlere hastır. Yani toplumun tamamına hitap etmemektedir.
Bu nedenle Bitcoin, şer’i açıdan bir nakid (para birimi) değildir.
2- Buna göre Bitcoin, kaynağı meçhul bir metadan (maldan) başka bir şey değildir ve hiçbir güvencesi yoktur. Ayrıca dolandırıcılık, aldatmaca, spekülasyon ve sahtekarlıklar için büyük bir alandır. Dolayısıyla alım satımı caiz değildir. Özellikle de meçhul kaynağı, bu kaynağın büyük kapitalist devletlerden -özellikle Amerika’dan- ya da büyük bir devletle bağlantısı olan ve kötü niyetli bir amacı olan bir çeteden veya kumar, uyuşturucu ticareti, kara para aklama ve organize suç yönetimi yapan büyük uluslararası şirketlerden uzak olmadığına dair şüpheler uyandırmaktadır. Aksi takdirde kaynak neden meçhul kalsın?
Özetle; Bitcoin kaynağı meçhul olan, güvencesi bulunmayan, dolandırıcılık ve sahtekarlık işlemlerine açık, sömürgeci kapitalist devletlerin -başta Amerika olmak üzere- insanların servetlerini yağmalamak için bu durumları istismar etmesine elverişli bir metadır. Bu nedenle, meçhul (bilinmeyen) her türlü metanın alım satımını yasaklayan şer’i deliller uyarınca Bitcoin satın almak caiz değildir. Buna dair delillerden bazıları şunlardır:
Müslim, Sahih’inde Ebu Hureyre’den şöyle rivayet etmiştir:
نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ بَيْعِ الْحَصَاةِ، وَعَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ
“Resulullah ﷺ çakıl taşı atılarak yapılan (belirsiz) satışı ve aldatma/risk (garar) içeren satışı yasakladı.” (Müslim)
Aynı şekilde Tirmizi de Ebu Hureyre’den rivayet etmiştir... "Çakıl taşı satışı" (bey'ul hasah); birinin "attığım taşın üzerine düştüğü şu elbiseyi sana sattım" veya "şu araziden taşın düştüğü yere kadar olan kısmı sana sattım" demesi gibidir. Burada satılan şey belirsizdir ve yasaklanmıştır. "Garar satışı" ise bilinmeyen, meçhul olan şeyin satılmasıdır; örneğin sudaki balığın, memedeki sütün veya karındaki ceninin satılması gibi. Bunların tamamının satışı batıldır çünkü bunlar garar (risk/belirsizlik) içerir.
Buradan garar veya meçhul olanın satışının haramlığı ortaya çıkmaktadır. Bu durum Bitcoin’in vakıasına da uymaktadır. Çünkü o, kaynağı meçhul bir metadır ve onu çıkaran, ona güvence veren resmi bir taraf yoktur. Dolayısıyla Bitcoin’in alım satımı caiz değildir.) (Bitti)
Kardeşiniz Atâ b. Halil Ebû’r Raşte
30 Rebiülevvel 1439 H. 18/12/2017 M.
Cevabın Emir’in Facebook sayfasındaki linki: Facebook
Cevabın Emir’in Google Plus sayfasındaki linki: Google Plus
Cevabın Emir’in Twitter sayfasındaki linki: Twitter
Cevabın Emir Web sayfasındaki linki: Emir Web