(Hizb-ut Tahrir Emiri Celil Âlim Ata bin Halil Ebu’r Raşta’nın Facebook Sayfası "Fıkhi" Takipçilerinin Sorularına Verdiği Cevaplar Serisi)
Soru:
Imad M. Sa'ad’a:
Selamun Aleykum Şeyhimiz, Allah sizi İslam ile izzetlendirsin ve İslam’ı sizinle aziz kılsın. Allah’tan beni, Nübüvvet metodu üzere Hilafet biatını size verenlerden kılmasını niyaz ederim, O her şeye kadirdir.
Zekât, ticaret mallarının veya paraların zekâtı hakkında bir sorum var; bir yılını doldurmadan (havl dolmadan) zekâtın tamamını veya bir kısmını çıkarmak sahih midir? Havl'ın dolması zekâtı çıkarmak için bir şart mıdır?
Allah, İslam ve Müslümanlar için dünya ve ahirette hayırlı olan işlerde size yardım etsin. Selamun Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Cevap:
Ve Aleykum Selam ve Rahmetullahi ve Berakatuh.
Bir yılın geçmesi (havl), zekâtın sebebi olan "nisap" için bir şarttır. Eğer bu şart gerçekleşirse, yani nisabın üzerinden eksilmeksizin bir yıl geçerse, zekât vacip olur. Ancak zekât, vacip olmadan önce çıkarılırsa, bu uygulama aşağıda zikredilen şer’î delillerden dolayı caizdir:
- Beyhaki, es-Sünenü’l-Kübrâ’da Ali’den şunu rivayet etmiştir:
عَنْ عَلِيٍّ، «أَنَّ الْعَبَّاسَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِي تَعْجِيلِ صَدَقَتِهِ قَبْلَ أَنْ تَحِلَّ فَأَذِنَ لَهُ فِي ذَلِكَ»
"Abbas (ra), zekâtını vadesi gelmeden önce erkenden vermeyi Resulullah (sav)’e sordu, o da buna izin verdi."
- Darekutni, Sünen’inde Hucr el-Adevî’den, o da Ali’den rivayet ettiğine göre Resulullah (sav) Ömer’e şöyle buyurmuştur:
إِنَّا قَدْ أَخَذْنَا مِنَ الْعَبَّاسِ زَكَاةَ الْعَامِ عَامِ الْأَوَّلِ
"Biz Abbas’tan bu yılın zekâtını geçen yıldan (peşin olarak) almıştık."
- Yine Darekutni, Musa bin Talha’dan, o da Talha’dan rivayet ettiğine göre Nebi (sav) şöyle buyurdu:
يَا عُمَرُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ عَمَّ الرَّجُلِ صِنْوُ أَبِيهِ؟ إِنَّا كُنَّا احْتَجْنَا إِلَى مَالٍ فَتَعَجَّلْنَا مِنَ الْعَبَّاسِ صَدَقَةَ مَالِهِ لِسَنَتَيْنِ
"Ey Ömer, bilmez misin ki kişinin amcası babası gibidir? Bizim mala ihtiyacımız oldu, bu yüzden Abbas’tan iki yıllık malının zekâtını erkenden (peşin) aldık."
İsnadı hakkında el-Hakem’den farklı rivayetler gelmiştir; sahih olanı Hasan bin Müslim’den mürsel olarak gelendir.
Buna binaen, zekâtın vacip olmadan önce erkenden çıkarılması caiz bir iştir. Bilinmelidir ki fukahanın çoğu da bu görüştedir.
Kardeşiniz Ata bin Halil Ebu’r Raşta
Emir’in Facebook sayfasındaki cevap linki