Jibu la Swali
Swali:
Ilitangazwa mnamo tarehe 17/07/2021 kuhusu kikao maalum cha mazungumzo nchini Qatar kati ya wajumbe wawili wa ngazi ya juu: watu 7 kutoka Taliban na 7 kutoka serikalini ili kujadili masuala ya kimsingi kati yao. Hii ilifuatia tangazo la Rais wa Marekani mnamo tarehe 08/07/2021 kwamba kuondoka kwa vikosi vyake nchini Afghanistan kutakamilika tarehe 31 Agosti, akirejea nyuma kutoka tarehe alizozitaja hapo awali. Imeonekana harakati ya Taliban ikisonga mbele katika maeneo mapana ya Afghanistan yaliyofikia 85% kama harakati hiyo ilivyotangaza... Kulingana na mkataba wa Doha, unataka kufanyike mazungumzo kati ya harakati hiyo na serikali ili kufikia ushirikiano wa kisiasa. Je, Taliban itatawala au itashiriki katika utawala? Na je, Marekani itatoka kweli au ushawishi wake utaendelea?
Jibu:
Ili kubainisha maoni yenye nguvu katika masuala haya, tunatathmini yafuatayo:
1- Marekani ilipoanza kupanga kwa uzito kuondoka kwake Afghanistan tangu mwishoni mwa mwaka 2010 na mapema 2011, wakati huo Marekani ilianza juhudi za dhati za kuanzisha mazungumzo na viongozi wakuu wa Taliban. Pakistan ilikuwa kiunganishi cha mazungumzo haya na ilionyesha unyumbufu kwa Taliban. Mnamo mwaka 2014, mazungumzo hayo yalisababisha kuachiliwa kwa wafungwa 5 wa Taliban kutoka Ghuba ya Guantanamo mkabala na Taliban kumuachilia Mmarekani mmoja, ambaye ni Sajenti (Bowe Bergdahl) aliyekuwa amezuiliwa na Taliban... Kisha maandalizi ya mazungumzo yakashika kasi, baada ya watu wawili wenye utumishi wa muda mrefu kwa pande wanazoziwakilisha kuchukua majukumu; mnamo Septemba 5, 2018, Zalmay Khalilzad aliteuliwa kama mwakilishi maalum wa Marekani kwa ajili ya maridhiano nchini Afghanistan, na alipewa jukumu la kumaliza uvamizi wa kijeshi wa Marekani nchini Afghanistan. Katika kipindi cha miezi miwili tangu kuteuliwa kwa Khalilzad, mnamo Oktoba 25, 2018, Pakistan ilimuachilia Mullah (Abdul Ghani Baradar) aliyekuwa amezuiliwa nchini Pakistan tangu kukamatwa kwake mjini Karachi wakati wa uvamizi wa Februari 8, 2010. Baada ya kuachiliwa kwake, aliteuliwa kuwa mkuu wa ofisi ya Taliban mjini Doha... BBC iliripoti mnamo 25/02/2019 (... Jina la Mullah Baradar lilikuja juu ya orodha ya wafungwa ambao harakati hiyo ilidai waachiliwe katika mazungumzo yake mfululizo na maafisa wa Marekani na serikali ya Afghanistan, mpaka alipoachiliwa mnamo Oktoba 2018. Kisha Baradar alichukua jukumu la ofisi ya kisiasa ya harakati hiyo nchini Qatar tangu Januari iliyopita). Watu hawa wawili walikuwa na mchango mkubwa katika mazungumzo.
2- Kisha mazungumzo haya yalihitimishwa kwa mkataba wa Doha mnamo 29/02/2020, na jambo muhimu zaidi ndani yake kama lilivyoripotiwa na BBC News (Maafisa wa Marekani na Afghanistan walitangaza kuwa Marekani na washirika wake wa NATO wataondoa vikosi vyao kutoka Afghanistan ndani ya miezi 14, iwapo harakati ya Taliban itatimiza ahadi zake kulingana na mkataba uliotiwa saini nchini Qatar mjini Doha leo. Tangazo hilo lilikuja katika taarifa ya pamoja ya Marekani na Afghanistan iliyotolewa mjini Kabul.
Rais wa Marekani Donald Trump alisema ilikuwa "safari ndefu na ngumu" nchini Afghanistan. Aliongeza, "Imefika wakati baada ya miaka hii yote kuwarudisha askari wetu nyumbani"). Shirika hilo liliongeza: (Na zaidi ya wanajeshi 2400 wa Marekani wameuawa nchini Afghanistan...)
3- Baada ya mkataba wa Doha, matamshi na mikutano viliongezeka huku kukiwa na mapigano madogo madogo, katika hali ya kuvutana:
CNN iliripoti mnamo 14/04/2021 kwamba Joe Biden alitangaza ("Mimi sasa ni rais wa nne wa Marekani kuongoza uwepo wa vikosi vya Marekani nchini Afghanistan, Warepublican wawili na Wademokrat wawili. Sitalihamisha jukumu hili kwa wa tano. Imefika wakati wa kumaliza vita virefu zaidi ambavyo Marekani imewahi kupigana").
Biden alitoa hotuba na kuifuatia kwa mkutano na waandishi wa habari uliorushwa na vyombo vya televisheni vya Marekani na kimataifa mnamo 08/07/2021 akisema: ("Tunatangaza kumalizika kwa vita virefu zaidi katika historia ya Marekani, tumefanikiwa katika misheni yetu nchini Afghanistan kwa kuangamiza Al-Qaeda na kumuua kiongozi wake Osama bin Laden" na kwamba "misheni ya kijeshi inaendelea hadi mwisho wa Agosti ijayo". Alisema "vikosi vya Marekani havikuja Afghanistan kujenga nchi kwani hilo ni jukumu la Waafghanistan na ni lazima waendeshe nchi yao kwa njia wanayoona inawafaa"... na kwamba hatari sasa iko nje ya Afghanistan na kwamba kipaumbele sasa ni ushindani wa kimkakati na China na kukabiliana na COVID-19 na ugaidi wa mtandaoni (Cyber terrorism). Na hatuwezi kufanya hivyo ikiwa tutaendelea katika vita vilivyoanza miaka 20 iliyopita"). Msemaji wa Marekani katika White House, Jen Psaki, alikuwa wazi zaidi aliposema: ("Hakuna mipango ya kusherehekea kukamilika kwa kuondoka kwa Marekani. Hatutasherehekea wakati wa kukamilisha misheni katika suala hili, ni vita vilivyodumu kwa miaka 20 bila kupata ushindi wa kijeshi"... Anadolu 08/07/2021). Hii ina maana kwamba Marekani haikupata ushindi nchini Afghanistan kwa kipindi cha miaka 20... Hata mnamo tarehe 02/07/2021 ilihama kituo cha Bagram, kituo chake muhimu zaidi na kikubwa zaidi baada ya kufunga vituo vyake vingine, na hivyo kuhitimisha Vita vyake vya Msalaba kivitendo kabla ya tarehe rasmi iliyotangazwa na Rais wake Biden hapo awali ambayo ni Septemba 11, na kabla ya tarehe ya pili aliyoainisha katika hotuba yake; tarehe 31 Agosti ijayo.
Katika kipindi hicho, harakati ya Taliban ilipanua mashambulizi yake ya kijeshi na wilaya zikaanza kuanguka Kaskazini, Kusini, Magharibi kisha Katikati. Kasi ya harakati ya Taliban kudhibiti maeneo mengi ya Afghanistan imekuwa ya kustaajabisha, haswa kwenye mipaka ya nchi jirani na kutwaa vituo vya mpaka na nchi jirani... Shahabuddin Delawar, mjumbe wa timu ya mazungumzo ya Taliban, alitangaza kutoka Moscow mnamo 09/07/2021 kwamba ("Harakati sasa inadhibiti 85% ya ardhi ya Afghanistan". Msemaji wa vikosi vya usalama vya Afghanistan, Ajmal Omar Shinwari, alikanusha hilo akisema: "Sio kweli, mapigano yanaendelea katika maeneo mengi"... AFP 11/07/2021). Lakini ujumbe wa Taliban uliahidi ("kutoingilia nchi jirani na nchi rafiki" na kwamba "ziara yake Moscow inalenga kutoa habari zote ambazo Imarati ya Kiislamu inazo. Na kwamba haitaruhusu kutanuka kwa kundi la Islamic State nchini Afghanistan na kwamba harakati hiyo itapigana nalo. Na kwamba harakati hiyo inafanya mazungumzo na wawakilishi wa jamii ili kuainisha muundo mkuu wa dola na kwamba kazi hii iko karibu kukamilika. Na kwamba harakati hiyo hailengi kupora mamlaka kikamilifu"... Al-Jazeera 09/07/2021).
4- Kisha ilitangazwa mnamo 17/07/2021 (pande mbili zinazozozana nchini Afghanistan zimekubaliana leo Jumamosi mjini Doha kuunda kamati yenye wajumbe 14 kwa usawa ili kujadili ajenda ya mazungumzo inayohusisha mafaili ya hatima ya nchi. Mwandishi wa Al-Jazeera alinukuu chanzo katika mazungumzo ya Afghanistan mjini Doha akisema kuwa kikao cha ufunguzi wa mazungumzo kiliisha katika hali ya matumaini. Duru mpya ya mazungumzo kati ya serikali ya Afghanistan na harakati ya Taliban ilianza leo katika mji mkuu wa Qatar, Doha, na duru hii inajadili mafaili na masuala yanayoelezewa kuwa ni ya hatima. Abdullah Abdullah - Mwenyekiti wa Baraza la Maridhiano la Afghanistan na mkuu wa ujumbe wa serikali - alisema kuwa kufikia amani nchini kunahitaji unyumbufu kutoka pande zote mbili, akiongeza kuwa mazingira sasa ni rafiki kwa amani. Kwa upande wake, mkuu wa ofisi ya kisiasa ya Taliban mjini Doha, Mullah Abdul Ghani Baradar, alisema watafanya kila wawezalo ili kufikia matokeo chanya katika mazungumzo ya amani ya Afghanistan yaliyoanza leo mjini Doha. Chanzo: Al-Jazeera + Mashirika).
5- Kisha kamati hiyo ilihitimisha kazi zake leo tarehe 18/07/2021 na kutoa taarifa ya pamoja kuhusu mkutano huo ambapo ilisema (Mwandishi wa Al-Jazeera mjini Doha alisema kuwa ujumbe wa serikali ya Afghanistan na harakati ya Taliban wamefikia makubaliano ya taarifa ya pamoja ya mwisho ya mazungumzo yao yanayoendelea mjini Doha kwa upatanishi wa Qatar, kwa sharti kwamba watafanya mkutano mwingine hivi karibuni ndani ya mkondo wa Doha. Pande hizo mbili zilikubaliana kuharakisha mazungumzo ili kupata suluhu ya haki kwa mzozo unaoendelea nchini kwa miongo kadhaa. Taarifa ya pamoja ya ujumbe wa serikali ya Afghanistan na Taliban ilisisitiza makubaliano ya kuharakisha mazungumzo ili kufikia suluhu ya haki kwa sharti kwamba yafanyike katika ngazi ya juu mpaka suluhu ipatikane. Taarifa hiyo ilikuja baada ya kumalizika kwa kikao cha pili cha mazungumzo ya amani ya Afghanistan, yenye lengo la kufikia suluhu ya kisiasa itakayopelekea kupatikana kwa amani nchini baada ya miongo kadhaa ya vita. Chanzo katika ujumbe wa harakati ya Taliban kimeeleza kuwa harakati hiyo iliwasilisha pendekezo linalojumuisha hatua za kujenga imani kati yake na serikali, kupitia kuwaachilia wafungwa kwa pande zote mbili na kutangaza usitishaji vita wa muda wakati wa kipindi cha Eid al-Adha iliyobarikiwa...". Chanzo: Al-Jazeera + Mashirika).
6- Ni muhimu kutaja msimamo wa nchi maarufu ambazo Marekani inazitumia kwa ufanisi katika mazungumzo na Taliban nchini Afghanistan:
a- Pakistan: Pakistan ndiyo iliyoilazimisha Taliban kufanya mazungumzo na Marekani mnamo mwaka 2018. Zalmay Khalilzad aliishukuru Pakistan kwa kuwezesha safari ya Taliban kufanya mazungumzo mjini Doha, na Waziri wa Ulinzi Lloyd Austin "alionyesha shukrani zake" kwa mwenzake wa Pakistan mnamo Machi 2021 kwa "msaada unaoendelea wa Pakistan kwa mchakato wa amani wa Afghanistan". (Mkuu wa Pentagon asifu nafasi ya Pakistan katika mchakato wa amani wa Afghanistan, jarida la Al-Fajr, 23 Machi 2021). Maafisa wakuu wa kijeshi na tabaka la kisiasa nchini Pakistan wamecheza nafasi muhimu katika mkakati wa Marekani nchini Afghanistan.
Hivyo basi, nafasi ya Pakistan ni kubwa na ina historia, kwani harakati ya Taliban ya Afghanistan ina asili ya Pakistan na idara za ujasusi za Pakistan zina ushawishi nchini Afghanistan na mawasiliano pamoja na watu wao ndani ya Taliban. Kwa sababu hiyo yote, Marekani inategemea sana nafasi ya Pakistan.
b- Uturuki: Kama ilivyofanya nchini Syria na Libya, Uturuki inasonga kuelekea Afghanistan na kusaidia malengo ya sera za kigeni za Marekani. Wakati wa mkutano wa kimataifa katika mapumziko ya baharini ya Antalya nchini Uturuki, Waziri wa Mambo ya Nje wa Uturuki Mevlüt Çavuşoğlu alipendekeza kuendesha na kulinda uwanja wa ndege wa Kabul nchini Afghanistan kupitia Uturuki... Washington imekaribisha ahadi ya Ankara iliyo wazi ya kuchukua nafasi kuu katika kulinda uwanja wa ndege wa Kabul baada ya mkutano wa Biden na Erdogan mjini Brussels mwezi uliopita. Inaitaka Uturuki kufanya kazi ya ulinzi katika uwanja huo wa ndege ambapo bado inahifadhi takriban wanajeshi 500 karibu na uwanja huo. Biden alidokeza hilo katika hotuba yake ya mwisho akisema "tunasitiri kwa karibu na washirika wetu ili kulinda uwanja wa ndege wa kimataifa mjini Kabul". Erdogan alisema "tuliainisha na Marekani na muungano wa NATO mipango ya kazi ya baadaye na kile tunachokikubali na tusichokikubali.. tuliliwasilisha suala hili wakati wa mikutano ya NATO na wakati wa mkutano wangu na Biden na wakati wa mijadala kati ya wajumbe wetu.. tutatekeleza hatua hii nchini Afghanistan kwa njia bora iwezekanavyo"... Al-Jazeera 09/07/2021). Msemaji wa urais wa Uturuki Ibrahim Kalin alisema: "Uturuki inaweza kuendelea na jukumu la kulinda uwanja wa ndege wa Kabul baada ya kuondoka kwa vikosi vya NATO na kumalizika kwa misheni ya 'Resolute Support' inayoongozwa na Marekani nchini Afghanistan msimu huu wa joto" (03/07/2021 Asharq Al-Awsat). Harakati ya Taliban imekataa uwepo wa Uturuki na ilitangaza katika taarifa yake "kukataa kubaki kwa vikosi vya Uturuki nchini Afghanistan baada ya kuondoka kwa vikosi vya kimataifa vinavyoongozwa na Marekani kutoka nchini na ikasisitiza kuwa uamuzi kama huo unalaaniwa. Ikasema kuwa uamuzi wa viongozi wa Uturuki sio wa busara, kwa sababu ni ukiukaji wa mamlaka yetu na umoja na usalama wa ardhi yetu na ni kinyume na maslahi yetu ya kitaifa" (Al-Jazeera 13/07/2021).
c- Asia ya Kati: Marekani ilikuwa ikizungumza na viongozi wa Asia ya Kati kuhusu kuweka tena baadhi ya vikosi vyake huko. Gazeti la New York Times liliripoti kuwa maafisa wa Marekani walikuwa wakiwasiliana na mamlaka za Kazakhstan, Uzbekistan na Tajikistan kuhusu uwezekano wa kutumia vituo katika eneo hilo. Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Antony Blinken, katika jumbe za Twitter, alisema kuwa alizungumza mnamo Aprili 22 na mawaziri wa mambo ya nje wa Uzbekistan na Kazakhstan kuhusu matumizi ya vikosi vya Marekani na vikosi vingine vya NATO katika vituo vya kijeshi. Ndege zisizo na rubani (drones), ndege za mashambulizi ya mbali na mitandao ya ujasusi itaanzishwa ili kuifuatilia Afghanistan. (New York Times, 27 Aprili 2021).
7- Kutokana na yaliyotangulia, inabainika yafuatayo:
a- Kuendelea kwa mazungumzo hakupelekei Marekani kuondolewa Afghanistan bali ni kwa ajili ya udanganyifu; inatoka kwa mlango wa mbele na kurejea kuingia kwa mlango wa nyuma unaolindwa na vibaraka na wafuasi nchini Pakistan, Uturuki, Iran na wale wanaozunguka nao miongoni mwa zana za Marekani nchini Afghanistan yenyewe, na kisha wanacheza nafasi kuu katika kuhifadhi ushawishi wa Marekani nchini Afghanistan...
b- Ama Qatar, inatayarisha mazingira ya mazungumzo kwa madhumuni mawili: Kwanza, kwa ajili ya kubadilishana na Marekani ili kuondolewa kwa vikwazo (mzingiro) vya Saudi Arabia dhidi yake, na hili ndilo lililotokea... haswa baada ya kufikiwa kwa mkataba wa Doha 29/02/2020 wakati wa utawala wa Trump... Pili, Qatar na Waingereza walio nyuma yake wameanza kutumia mawasiliano yao na Taliban ili kuiingiza Marekani katika matatizo, na hii ni katika mlango wa uvurugaji uliopangwa. Inatoa msaada wa kifedha kwa harakati ya Taliban na kuifungulia ofisi ya uwakilishi na jukwaa la habari, na hivyo Marekani inakuwa na haja na nafasi ya Qatar ili kurahisisha mawasiliano yake na harakati ya Taliban... Hivyo basi, Waingereza wanakuwa ndani ya picha ya kile kinachotokea, na wanakitumia katika kutumikia maslahi yao nchini Qatar na Ghuba kwa kutumia haja ya Marekani kwa nafasi ya Qatar katika kurahisisha mawasiliano na Taliban...
c- Kuingia kwa Taliban katika mazungumzo na Marekani na vibaraka wake katika utawala wa Afghanistan lilikuwa kosa kubwa... Tunamuomba Allah Mwenye Nguvu na Mwenye Kushinda awalinde Waislamu nchini Afghanistan dhidi ya shari yake. Makafiri wakoloni hawafanyi mazungumzo isipokuwa kwa ajili ya kufikia maslahi yao kutokana na mazingira yanayowazunguka. Anayezingatia kwa kina mazingira yanayoizunguka Marekani sasa, atayakuta yako wazi kwa kila mwenye moyo au anayesikiliza kwa makini:
Kwanza: Kuchomoza kwa China kwa nguvu za kijeshi na kiuchumi katika karne hii kunatishia maslahi ya Marekani... na muelekeo wa Marekani kuelekea huko umekuwa kipaumbele, na matamshi ya maafisa wa Marekani yanatamka hivyo kama tulivyotaja hapo awali (katika hotuba ya Biden tarehe 08/07/2021 alisema: ...na kwamba hatari sasa iko nje ya Afghanistan na kwamba kipaumbele sasa ni ushindani wa kimkakati na China).
Pili: Hasara ambayo Marekani imeipata nchini Afghanistan wakati wa uvamizi wake nchini humo kama tulivyonukuu hapo awali: (BBC News iliongeza mnamo 29/02/2020 ikielezea mkataba wa Doha ikisema: (Na zaidi ya wanajeshi 2400 wa Marekani wameuawa nchini Afghanistan...)
Yote hayo yanaonyesha kuwa Marekani ilikuwa ikitoka Afghanistan ikiburuta mkia wa kushindwa bila kutoka kwa mazungumzo yanayoilindia ushawishi ambao haikuweza kuupata katika vita!
d- Tunatambua kuwa kuna ndugu waaminifu na wenye ikhlasi ndani ya Taliban, na kwao hawa tunaelekeza maneno:
Kwamba wapate kurekebisha jambo hili na kusitisha mazungumzo haya, ili wasiwezeshe Marekani kufikia kile ambacho haikuweza kukifikia vitani...
Na wawe na yakini kwamba suala kuu la Waislamu ni kurejesha Khilafah baada ya kutoweka kwa muda mrefu, kwani ni faradhi ya Allah Subhanahu wa Ta’ala na utiifu kwa Mtume wa Allah ﷺ...
Na wajue kuwa kushiriki katika utawala mchanganyiko wa Uislamu na usekula haukubaliwi na Allah, kwani Mwenye Nguvu na Mtukufu hakubali isipokuwa kilicho kizuri...
Hii ndiyo haki:
فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ
"Basi ni nini kilicho baada ya haki isipokuwa upotovu?" (QS Yunus [10]: 32)
Na kufuata haki ndiko kutakakookoa Taliban, nchi, watu wake na Waislamu wote... Hivi ndivyo anavyowanasahi Hizb ut-Tahrir kama ulivyowanasahi mwanzoni mwa utawala wenu kwa kutangaza Khilafah mlikataa kisha mkajua kuwa mlikosea katika kukataa huko kama ilivyonukuliwa kutoka kwa Mullah Omar (Allah amrehemu) katika moja ya vikao vyake lakini baada ya muda kupita... Na hapa tunarudia nasiha, je kuna wa kuitikia?
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
"Enyi mlioamini! Muitikieni Allah na Mtume Wake anapowaitia katika yale yatakayowapa uzima; na jueni kwamba Allah huingia kati ya mtu na moyo wake, na kwamba Kwake Yeye tu mtakusanywa." (QS Al-Anfal [8]: 24)
9 Dhul-Hijjah 1442 Hijria 19/07/2021 Miladi
#Afghanistan #Afghanistan #Afganistan