Jibu la Swali: Maana ya Makaribiano kati ya Marekani na Ufaransa!

Swali: Rais wa Marekani, Donald Trump, alirejea tena siku ya Alhamisi kuzungumzia ziara yake ya hivi karibuni nchini Ufaransa... (Trump alisema katika mahojiano na gazeti la New York Times kwamba Macron ni "mtu bora, mwerevu na mwenye nguvu, na anapenda kushika mkono wangu," akiongeza kuwa "watu hawatambui ni kwa kiasi gani anapenda kuushika mkono wangu...") (Al-Arabiya.net - Washington AFP, 20/07/2017). Rais Trump alikuwa ameitembelea Paris mnamo 13/07/2017, na alipokelewa kwa bashasha na Rais wa sasa Macron, wakati ambapo Rais aliyepita wa Ufaransa, Hollande, alikuwa ameonyesha kuchukizwa kwake na Rais huyo wa Marekani, na viongozi wa Ulaya walikuwa wakimshambulia Trump kwa shutuma nyingi! Je, ni nini maana ya makaribiano haya kati ya Marekani na Ufaransa na malengo ya ziara ya Trump jijini Paris? Kisha, je, kuna athari yoyote ya ziara hii kwa hali nchini Syria? Hasa kwa kuzingatia kuwa Rais wa Ufaransa Macron anazungumzia mkakati mpya wa Ufaransa na Marekani nchini Syria?

Jibu: Kuyumba kwa Trump katika siasa za kimataifa kumesababisha matokeo ya vurugu yanayovutia umakini. Kwa mfano, matamshi yake ya kushtua kuhusu manufaa ya muungano wa NATO yalisababisha majibu makali dhidi ya sera ya Marekani, maarufu zaidi yakiwa yale yaliyotoka Berlin... Aidha, Trump hakuficha wakati wa kampeni yake na baada ya kuapishwa kuwa Rais mnamo 20/01/2017 hasira yake dhidi ya Umoja wa Ulaya (EU), akisifu kura ya maoni ya Uingereza ya Brexit, na balozi mteule wa Marekani mjini Brussels alitarajia kusambaratika kwa Umoja wa Ulaya hivi karibuni. Marekani ilikuwa ikisubiri uchaguzi wa Uholanzi na Ufaransa kwa matumaini kuwa wapinzani wa Umoja wa Ulaya watashinda, ili kusambaratika kwa umoja huo kufanyike ndani ya mwaka 2017. Hili ndilo ambalo Ulaya ilisimama kidete kulipinga, ikafanikiwa kuzuia athari ya domino ya Uingereza nchini Uholanzi na Ufaransa, na hivyo kuepusha tishio la kusambaratika kwa umoja wao... Kisha, kilichozidisha kuyumba kwake katika siasa za kimataifa ni kugeuka kwake kutoka kwenye maamuzi yake; mabadiliko ya mtazamo wa Trump kuhusu NATO kama muungano uliopitwa na wakati kulingana na maelezo yake kisha kukanusha msimamo huo hadharani, kujiondoa kwake katika mkataba wa hali ya hewa wa Paris kisha kutoa ombi la kujadiliana upya, kusimama kwake ukingoni mwa vita na Korea Kaskazini kisha kurudi nyuma, mtazamo wake hasi kwa China kisha kusimama nayo akisubiri matokeo yatakayopatikana katika faili la Korea Kaskazini, na matamshi yake makali kwenye uwanja wa Syria kisha kuacha mambo yaende yenyewe kule Astana na Geneva...

Vilevile, kuvurugika kwa hali yake ya ndani, hasa yale yaliyoibuliwa na upinzani wa sera zake kuhusu mada ya Urusi kumuunga mkono wakati wa uchaguzi... Kutokana na matatizo haya na upinzani huo, mawasiliano ya Rais na washiriki wa utawala wake na Urusi yamekuwa suala nyeti sana nchini Marekani. Hali hii haikumsaidia Rais kufikia makubaliano kati ya Urusi na Marekani, hivyo makubaliano hayo yakachelewa, na Trump hakufanya mkutano na Rais wa Urusi isipokuwa mmoja tu pembezoni mwa mkutano wa kilele wa nchi ishirini (G20) katika mji wa Hamburg, Ujerumani mnamo 07/07/2017. Badala yake, mahusiano ya Marekani na Urusi yamekuwa magumu zaidi wakati ambapo Congress inaweka vikwazo zaidi kwa Urusi, pamoja na kuongezeka kwa ripoti za Marekani kuhusu kuingilia kati kwa Urusi katika uchaguzi, jambo linaloongeza shinikizo kwa Rais ndani ya nchi, sembuse ugumu wake katika kuendelea kurekebisha mahusiano ya nchi yake na Moscow...

Yote haya yalisababisha mtikisiko katika siasa za kimataifa kati ya Marekani na nchi za Umoja wa Ulaya. Mtikisiko huu uliyumba kati ya chanya na hasi kulingana na maslahi ya nchi hizi na uwezo wao wa kutumia hali mpya katika siasa za Marekani. Tutapitia misimamo ya nchi hizi zinazohusika kuelekea sera ya Trump na baada ya hapo tutagusia maana ya msimamo wa Ufaransa uliopelekea mwaliko kwa Trump kutembelea Paris na kupokelewa kwa bashasha:

1. Ama Uingereza, ziara ya mapema ya Waziri Mkuu wa Uingereza Theresa May mjini Washington mnamo 26/01/2017, na harakati zake za kusaini mkataba wa kibiashara na Washington uwe kielelezo kwa nchi nyingine za Umoja wa Ulaya kuhimiza kujiondoa kwao. Hivyo, Uingereza ilirejesha mshikamano wake na Marekani na kuwa na matumaini makubwa na utawala wa Trump. Lakini baada ya kufifia kwa matumaini ya Marekani ya kusambaratisha Umoja wa Ulaya, jambo lililodhihirika kwa ushindi wa waunga mkono Ulaya katika uchaguzi wa Uholanzi na Ufaransa, mtazamo chanya wa Trump kwa Uingereza ulirudi nyuma. Alikuwa anaitaka iongoze mkondo wa kusambaratisha Ulaya, na wakati Brexit ya London haikujirudia mjini Paris na Amsterdam, Marekani ilirudi nyuma na kuanza kumega maslahi ya kimataifa ya Uingereza kwa njia iliyosababisha mshtuko mjini London. Marekani inamsukuma kibaraka wake Sisi kutoa msaada zaidi kwa Haftar bila kuzingatia maslahi ya Uingereza nchini Libya, na Marekani iliwasukuma vibaraka wake kwa njia ya kushtua kuishinikiza Qatar, ambayo inawakilisha kichwa cha mkuki cha Uingereza katika eneo la Kiarabu na Kiislamu. Kwa hili na mengineyo, sera ya Uingereza ilivurugika na ikapoteza imani yake kwa Marekani ya Trump, ikajikuta kati ya nyundo ya Marekani kwa upande mmoja na fuawe ya Ulaya inayofanya mazungumzo ya kuondoka kwenye umoja wake kwa upande mwingine. Mbele ya mashaka haya makubwa, Waziri Mkuu wa Uingereza alitangaza uchaguzi wa mapema, jambo ambalo lilikuwa la kushtukiza hata kwa wanachama wa serikali yake. Kwa matokeo hayo yaliyopangwa ya uchaguzi wa 08/06/2017, Uingereza iliyumba kati ya kuondoka Umoja wa Ulaya au kurejea humo, kwani uchaguzi ulionyesha kuwa waunga mkono wa kujiondoa wanazidi kudhoofika, jambo linaloongeza uwezekano wa kubaki ikiwa mazungumzo yake na Brussels hayatazaa makubaliano yanayoifurahisha. Hivyo inadhihirika jinsi sera mpya ya Marekani ilivyoivuruga Uingereza.

2. Katika upande muhimu zaidi, ambao ni upande wa Urusi, mwelekeo wa Ulaya ulikuwa unaoana na ule wa Marekani baada ya Urusi kunyakua Crimea mwaka 2014 na kuchochea mashariki mwa Ukraine. Vikwazo vya Marekani na Ulaya vilionyesha kuoana kwa mitazamo kati yao kuhusu kile Waulaya wanachohofia; Putin kubomoa mipaka mashariki mwa Ulaya. Lakini Trump tangu kampeni yake alikuwa akikosoa vikwazo hivyo na kuahidi kujenga mahusiano ya karibu na Urusi, jambo lililoivuruga Ulaya kwa kuiacha peke yake kukabiliana na kuimarika upya kwa Urusi. Licha ya viongozi wa Ulaya kutambua kuwa Marekani wakati wa utawala wa Obama ndiyo iliyoruhusu kupaa kwa Urusi, hasa baada ya kuishirikisha katika vita vya Syria, Trump alitishia kwenda mbali zaidi katika makubaliano ya pande mbili na Urusi kwenye masuala ya kimataifa, jambo ambalo lingeweza kufuta matumaini ya Ulaya kuwa na nafasi katika migogoro ya kimataifa.

3. Ama Ujerumani, mwelekeo wake ulikuwa madhubuti katika kupinga sera mpya ya Marekani. Ilikataa ukosoaji wa Marekani kwa nchi za NATO za Ulaya, na ikashangazwa na madai kuwa Ujerumani na Ulaya zinaiwia Marekani katika masuala ya ulinzi. Ilichukizwa na kujiondoa kwa Marekani katika mkataba wa hali ya hewa na ikakataa mazungumzo yoyote mapya kuhusu jambo hilo, na ikakosoa mikataba ya silaha ambayo Trump aliifanya na Saudi Arabia ikiichukulia kuwa ni kuongeza mafuta kwenye moto katika eneo linalowaka. Ilibaki hivyo licha ya kuonekana kwa mabadiliko katika msimamo wa Ufaransa. Kulingana na matangazo ya jioni ya Deutsche Welle ya Ujerumani, "misimamo ya Kansela wa Ujerumani Merkel ilikuwa mikali kuelekea Rais wa Marekani wakati wa mkutano wa G20 nchini Ujerumani, lakini Rais wa Ufaransa alikuwa na shauku ya kutomkasirisha Trump..." (Deutsche Welle, 14/07/2017). Kwa ujumla, inaweza kusemwa kuwa Ujerumani imeongeza kwa kiasi kikubwa juhudi zake za kuifanya Ujerumani kuwa dola kuu, yote haya kutokana na sera mpya za Marekani.

4. Baada ya hapo tutagusia kujua maana ya ziara ya Trump nchini Ufaransa na kile kinachoonekana kama makaribiano kati ya Marekani na Ufaransa... Na malengo ya Ufaransa katika kumwalika Rais wa Marekani Trump kuitembelea na kushiriki katika sikukuu yake ya kitaifa mnamo 13/07/2017, na kuangazia kile Ufaransa ilichokiita kumbukumbu ya miaka mia moja ya ushiriki wa Marekani katika Vita vya Kwanza vya Dunia. Hili ni tukio la zamani ambalo ni nadra kufanyiwa sherehe isipokuwa kwa malengo maalumu. Wakati Rais wa Marekani Trump alikuwa akivuruga mahusiano na Ulaya nzima, Ufaransa ilimtumia mwaliko wa kushiriki katika sikukuu yake ya kitaifa! Tovuti ya gazeti la Elaph ilieleza: (Na Macron alikariri siku ya Jumanne wakati wa mawasiliano ya simu na Trump mwaliko wake wa mwisho kutembelea Ufaransa na kushiriki katika sikukuu ya kitaifa. Macron alimwalika Trump mara ya kwanza wakati wa mkutano wa kilele wa NATO mwishoni mwa mwezi Mei uliopita mjini Brussels...) (Tovuti ya gazeti la Elaph, 28/06/2017). Katika mkutano wa kilele wa G20 uliofanyika hivi karibuni nchini Ujerumani mnamo 07/07/2017, Rais wa Ufaransa Macron alimzunguka kwa uchangamfu uliovunja kutengwa kwake kulikoonekana miongoni mwa viongozi, hasa wa Ulaya, ambao walitoa ukosoaji mkali kwa Marekani hasa kwa sababu ya kujiondoa kwake katika mkataba wa hali ya hewa. Hata Trump mwenyewe alishangazwa na mwaliko wa Macron katika mazingira haya (Na Trump alisema kuwa "alishangazwa" na kupokea mwaliko huu baada ya uamuzi wake wa kujiondoa katika mkataba wa Paris kuhusu hali ya hewa uliosainiwa na nchi 195 mwaka 2014...) (Al-Arabiya.net, 20/07/2017).

5. Ama malengo ya mwelekeo huu mpya wa Ufaransa, ni lazima kusisitiza kwamba Ufaransa, ambayo ni kiini cha Umoja wa Ulaya, ilikuwa miongoni mwa nchi za Ulaya zilizomkosoa Trump kwa ukali zaidi, na kuhofia athari za sera zake kwenye mahusiano ya Marekani na Ulaya. Hili halikuwa kwa Rais aliyepita Hollande pekee, bali hata Rais wa sasa Macron pia alimkosoa Trump sana tangu kampeni yake hadi hivi karibuni. Mabadiliko haya ya Ufaransa kuelekea Marekani yamejitokeza wiki chache tu zilizopita, na yalionekana wazi katika mwaliko wa Rais wa Marekani Trump nchini Ufaransa na kupokelewa kwako kwa bashasha kubwa... Kwa kusoma mabadiliko haya, inaelekea kuwa yana vipimo viwili ambavyo kimoja si kidogo kuliko kingine:

• Kipimo cha kwanza kinahusiana na upande wa Syria wa mabadiliko hayo ya Ufaransa. Baada ya Macron kutangaza ("kwamba haoni mbadala halali wa Bashar, na kwamba Ufaransa haioni tena kuondoka kwa Bashar kama sharti la utatuzi...") (Reuters, 21/06/2017), Macron alisema baada ya hapo na kabla ya kumpokea Rais wa Marekani ("tumebadilisha itikadi ya Ufaransa kuhusu Syria ili kufikia suluhu ya kisiasa ya kina, na hatutaweka kuondoka kwa Bashar kama sharti la hilo...") (Asharq Al-Awsat, 13/07/2017). Kwa hili, Ufaransa imeanza kujikaribisha kwa Marekani ambayo inashikilia karata ya utawala na makundi mengi nchini Syria. Kujikaribisha huku ni ili iwe na nafasi nchini Syria ambayo imekuwa ikiitamani kwa muda mrefu... Na inajua kuwa haitapata nafasi hiyo isipokuwa kwa kibali kutoka kwa Marekani... Na ndivyo ilivyokuwa. Bashasha hizi kwa Trump na kutosisitiza kuondoka kwa Bashar ni kwa sababu inajua kuwa Marekani haitaki aondoke sasa mpaka itakapoandaa kibaraka mbadala wa kibaraka wa sasa, na Marekani bado haijampata... Hivyo, Ufaransa imeanza kuachana na misimamo yake ya awali ikichukuliwa kuwa ni vikwazo vinavyozuia ushiriki wake. Vilevile, sauti yake katika "kupambana na ugaidi" imeanza kwenda sambamba na mdundo ule ule anaoutangaza Trump... Ndio maana Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron, wakati wa mkutano wa pamoja na waandishi wa habari na mwenzake wa Marekani Donald Trump, alisema: (Kwamba alikubaliana na Rais Trump kuweka ramani ya njia kwa ajili ya awamu ya baada ya vita nchini Iraq na Syria. Macron aliongeza leo Alhamisi katika mji mkuu wa Ufaransa kuwa alikubaliana pia na Rais wa Marekani kufanya kila juhudi kupambana na "ugaidi"...) (Russia Today, 13/07/2017).

• Kipimo cha pili ni hofu ya Ufaransa dhidi ya kuongezeka kwa nafasi ya Ujerumani. Hofu hii imeifanya Ufaransa kuikabili Ujerumani. Wakati ukosoaji wa Ujerumani kwa Trump unazidi kupamba moto, Ufaransa inamshawishi! Hata mara tu baada ya kumalizika kwa ziara ya Rais wa Marekani jijini Paris, François Delattre, mwakilishi wa Ufaransa katika Umoja wa Mataifa, alieleza (kwamba kundi la mawasiliano kuhusu Syria ambalo Paris inapendekeza kuundwa, lazima lihusishe nchi wanachama wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa na wadau wa kikanda. Mwanadiplomasia huyo alithibitisha kwa waandishi wa habari kabla ya kikao cha faragha cha Baraza la Usalama, jioni ya Ijumaa, kwamba kundi hilo linapaswa kufanya kazi ya "kueneza amani na kuandaa ramani ya njia." Mwakilishi huyo wa Ufaransa aliongeza kuwa jambo la muhimu sasa ni kuunganisha neno la jumuiya ya kimataifa na kutoa mipango mipya ya kuunga mkono juhudi za mjumbe maalumu wa kimataifa nchini Syria Staffan de Mistura...) (Russia Today, 14/07/2017). Hivyo basi, Ufaransa inadai kuundwa kwa "kundi la mawasiliano kuhusu Syria" kwa sharti la "kuhusisha nchi wanachama wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa na wadau wa kikanda", na "kutoa mpango madhubuti kwa nchi tano kushughulika nao", yaani kuiondoa Ujerumani katika nafasi hii kwa kuzingatia kuwa haimo katika Baraza la Usalama, jambo linalofichua wasiwasi wa Ufaransa dhidi ya kupaa kwa Ujerumani kwani haitaki iwe na nafasi ya kimataifa...

6. Hivyo basi, kuvurugika kwa sera ya Trump na hasa ziara yake nchini Ufaransa kumeleta mabadiliko katika siasa za kimataifa kati ya Marekani na Umoja wa Ulaya kwa kiasi ambacho baadhi ya vyombo vya habari vilichukulia ziara hiyo kama mwanzo wa mfumo mpya wa ulimwengu: (Gazeti la Times la Uingereza lilichukulia ziara ya Rais wa Marekani, Donald Trump, katika mji mkuu wa Ufaransa Paris, kama mwanzo wa mfumo mpya wa ulimwengu, ambapo Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron anaiongoza nchi yake kuelekea mahusiano mapya na Marekani na Ujerumani. Gazeti hilo lilionona kuwa Macron anajipanga kama kiongozi wa hali halisi wa Umoja wa Ulaya baada ya Uingereza kujiondoa, kwani karata za Ulaya zitapangwa upya baada ya kujiondoa kwa Uingereza, kulingana na maelezo ya gazeti hilo. Tahariri ya gazeti hilo ilihitimisha kuwa Umoja wa Ulaya umejengwa kwa njia ambayo hairuhusu Ujerumani wala Ufaransa kuwa na mamlaka pekee ndani yake, ikiashiria kuwa nchi hizo mbili zimeweza kuvuka karne nyingi za uadui kati yao na kufanya kazi pamoja kuongoza bara la Ulaya kukiwa na Uingereza au bila ya kuwepo kwake, lakini sasa zinaogelea katika pande mbili zinazotofautiana. Ufaransa, chini ya uongozi wa Macron, inatamani kuongoza Ulaya, na Ujerumani, chini ya uongozi wa Merkel, inataka kulenga katika kudumisha Ulaya ikiwa salama na kamili...) (Tovuti ya gazeti la Al-Wafd, 14/07/2017).

7. Lakini tunachohitimisha nacho jibu hili ni kwamba ndoto za Ufaransa za kuingia kwenye jukwaa la Syria hazitadumu kwa muda mrefu, na zitagongana na ukweli wa msimamo wa Marekani ambao haukubali chochote isipokuwa kuwa peke yake katika mgogoro wa Syria. Baadhi ya upole ambao Marekani inauonyesha kuelekea mwelekeo wa Ufaransa nchini Syria ni kwa ajili ya kulisha mgogoro kati ya Ufaransa na Ujerumani, jambo linalozidisha utengano ndani ya Umoja wa Ulaya ili kuusambaratisha...

Ama kuhusu hofu ya Ufaransa ya kuimarika kwa Ujerumani, ni hofu ya kweli kwani misingi ya dola nchini Ujerumani inazidi misingi ya dola nchini Ufaransa, na hili linajulikana kihistoria na kijiografia. Wakati ambapo Ujerumani inajiondoa katika ahadi yake ya sasa (ya kimaadili) kwa mikataba ya Vita vya Pili vya Dunia ambayo inaizuia kuwa na nafasi ya kijeshi ya kimataifa yenye ushawishi, na kuilazimisha kulenga tu ushawishi wa kiviwanda na kiuchumi bila nafasi ya kivita na kijeshi, wakati itakapojiondoa katika hilo, inaelekea kuwa itajitokeza Ulaya upya ikiwa imezidi Ufaransa hata kama itajikaribisha vipi kwa Marekani.

Tunamuomba Mwenyezi Mungu (swt) afanye uhasama wao kati yao uwe mkali ili jengo lao lianguke:

فَأَتَى اللَّهُ بُنْيَانَهُم مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

"Mwenyezi Mungu aliyaendea majengo yao kwenye misingi, kisha dari ikawaangukia kutoka juu yao, na adhabu ikawafikia kutoka mahali wasipo patambua." (QS An-Nahl [16]: 26)

Na Dola ya Kiislamu itasimama hivi karibuni karibu na maeneo yao, na kueneza kheri kote ulimwenguni, na kutimia kauli yake ﷺ katika hadithi iliyopokelewa na Ahmad katika Musnad yake kutoka kwa Tamim ad-Dari amesema: Nilimsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu ﷺ akisema:

«لَيَبْلُغَنَّ هَذَا الْأَمْرُ مَا بَلَغَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَلَا يَتْرُكُ اللَّهُ بَيْتَ مَدَرٍ وَلَا وَبَرٍ إِلَّا أَدْخَلَهُ اللَّهُ هَذَا الدِّينَ بِعِزِّ عَزِيزٍ أَوْ بِذُلِّ ذَلِيلٍ عِزًّا يُعِزُّ اللَّهُ بِهِ الْإِسْلَامَ وَذُلًّا يُذِلُّ اللَّهُ بِهِ الْكُفْرَ..»

"Jambo hili (Uislamu) hakika litafika pale ambapo usiku na mchana hufika, na Mwenyezi Mungu hataacha nyumba ya mjini wala ya vijijini (ya mahema) bila ya kuingiza dini hii kwa utukufu wa mtukufu au kwa udhalili wa mnyonge; utukufu ambao Mwenyezi Mungu anautukuza Uislamu kwayo, na udhalili ambao Mwenyezi Mungu anaudhalilisha ukafiri kwayo..."

Pia imepokelewa mfano wake na Al-Bayhaqi katika As-Sunan al-Kubra na vilevile Al-Hakim katika Mustadrak yake. Na hili litatimia kwa msaada wa Mwenyezi Mungu na taufiki Yake, na hilo kwa Mwenyezi Mungu si gumu.

29 Shawwal 1438 H 23/07/2017 M